Pazar Rehberi · 6 Katman
Çay Pazarı markalaşma yol haritası
Doğu Karadeniz'in yaprağı — siyah, yeşil, beyaz (tomurcuk) ve oolong. Her sınıfın kalite ölçüsü, kurutma standardı ve dünya pazarı bu rehberde.
65 ürün taksonomisi · 65 rehber hazır · dünya standardı, kalite, rapor, paketleme, ihracat, fuar takvimi + SSS
Siyah Çay
Türkiye dünyanın en büyük 5 çay üreticisinden biridir; kişi başı yıllık ~3,5 kg tüketimle dünya lideridir. Doğu Karadeniz (Rize-Trabzon-Artvin) yüksek yağış + asidik toprak ikliminin tek üretim bölgesidir. ÇAYKUR + özel sektör ekosistemi ile yıllık ~1,3-1,5 milyon ton yaş yaprak, ~260-280 bin ton kuru çay bandında üretim yapılır.
Rehberi Aç →Yeşil Çay
Yeşil çay, siyah çayla AYNI bitkiden (Camellia sinensis) üretilir; fark işlemdedir — yeşil çayda fermentasyon (oksidasyon) yapılmaz, yaprak buhar veya tavada ısıyla sabitlenir. Türkiye'nin ana odağı siyah çaydır; yeşil çay üretimi Rize-Trabzon-Artvin hattında yıllık ~3-5 bin ton bandında küçük ama büyüyen bir segmenttir.
Rehberi Aç →Beyaz Çay (Tomurcuk)
Beyaz çay, siyah ve yeşil çayla AYNI bitkiden (Camellia sinensis) üretilir; en genç sürgün — tomurcuk ve ilk yaprak — elle toplanır, minimum işlemle (hafif soldurma + doğal kurutma, oksidasyon ~%2-5) hazırlanır. Türkiye üretimi Rize merkezli, yıllık ~50-200 ton bandında küçük ama yüksek katma değerli bir niş segmenttir.
Rehberi Aç →Oolong Çayı
Oolong, siyah ve yeşil çayla AYNI bitkiden (Camellia sinensis) üretilen, %15-70 arası KISMİ oksidasyonlu çaydır — yeşil ile siyahın arasında durur ve dünyanın en karmaşık çay işlemesine sahiptir. Türkiye'de endüstriyel üretimi YOKTUR; pazar Çin (Fujian) ve Tayvan'dan ithalatla döner. Bu sayfa dünya referansı + TR ithalat kanalı rehberidir.
Rehberi Aç →Adaçayı
Adaçayı, Anadolu'nun Ege ve Akdeniz kıyı kuşağının yüzyıllardır simgesi olmuş aromatik bir bitkidir. Muğla, Antalya, Aydın, İzmir bölgesinde hem doğadan toplama hem kültür üretimi yapılır; mayıs-haziran çiçeklenme başında yaprak toplanır, gölgede kurutulur. Türkiye dünya adaçayı ihracatında lider konumdadır.
Rehberi Aç →Ihlamur Çayı
Ihlamur, Batı Karadeniz iç kesiminin — özellikle Kastamonu, Sinop, Bolu — yüzyıllardır simgesi olmuş bir ağaçtır. Haziran-Temmuz'da açan çiçek ve altındaki brakte (kanat yaprak) birlikte elle toplanır, gölgede kurutulur ve geleneksel Anadolu içeceği olarak tüketilir. Bal üretimi için de çok değerli bir kaynaktır.
Rehberi Aç →Karabaş Otu Çayı
Karabaş otu (Lavandula stoechas), Ege'nin maki ekosisteminde yetişen yabani bir Lamiaceae türüdür — mor renkli çiçek başlıkları üzerinde iki uzun taç yaprağıyla tanınır. Halk arasında "Fransız lavantası" veya "İspanyol lavantası" adıyla da geçer ama bu, Isparta Kuyucak'ın kültür edilen "gerçek lavantası" (Lavandula angustifolia) ile FARKLI TÜRDÜR — kokuları ve kullanım alanları ayrıdır. Karabaş otu Türkiye'de büyük ölçüde Muğla-Menteşe bölgesinde (Datça, Marmaris, Fethiye, Milas hattı) yabani toplama ile hasat edilir.
Rehberi Aç →Kekik Çayı
Kekik, Türk mutfağının ve köy sofrasının yüzyıllardır tanıdığı bir bitkidir; yaprak ve çiçekli dal ucu çiçeklenme öncesi / başında biçilir, gölgede kurutulup çay hammaddesi olarak hazırlanır. Türkiye, İzmir kekiği (Origanum onites) başta olmak üzere dünyanın en büyük kekik ihracatçısıdır; yıllık ihracat yaklaşık 14-18 bin ton bandındadır (bant değeri, TİM raporundan doğrulanmalı).
Rehberi Aç →Kuşburnu Çayı
Kuşburnu, yabani gül (Rosa canina ve akrabaları) bitkisinin sonbaharda olgunlaşan kırmızı meyvesidir — botanik olarak psödokarp yani sahte meyvedir. Doğu Anadolu'nun yüksek rakım yamaçlarında (Erzincan, Gümüşhane, Bayburt, Erzurum, Sivas) toplama geleneği yüzyıllara dayanır; Isparta çevresinde kültür bahçeleri kurulmuştur. Kuru meyve bitki çayı, marmelat ve kozmetik hammaddesi olarak değerlendirilir; Kuzey ve Doğu Avrupa'nın önemli pazarıdır.
Rehberi Aç →Melisa Çayı (Oğulotu)
Melisa, halk arasında "oğulotu" olarak bilinen limon kokulu Lamiaceae bitkisidir (Melissa officinalis). Yaprakları taze veya kuru olarak demlenir; aroma çok narindir, kurutma sırasında hızla uçtuğu için düşük sıcaklıkta gölge kurutma zorunludur. Türkiye'de İzmir, Aydın, Manisa hattında küçük parti kültür üretimi ile Karadeniz ve Marmara yabani hasadı birlikte yürür — üretici çokluğu ile küçük parti yapısı belirgindir.
Rehberi Aç →Nane Çayı
Nane, Türkiye'nin en yaygın tıbbi-aromatik bitkilerinden biridir; yaprakları taze demet olarak lokantacılıkta, kuru olarak çay ve baharat sanayinde, uçucu yağı ise kozmetik ve gıda aromasında kullanılır. Ana kültür türü Mentha spicata (yeşil nane); Antalya, Sakarya, Adana ve Manisa'da sulu ova tarımıyla yaz aylarında 3-4 kesim yapılır. Türkiye, Ortadoğu'nun önemli taze ve kuru nane tedarikçisidir.
Rehberi Aç →Papatya Çayı
Papatya, Anadolu tarlalarının ve yol kenarlarının tanıdık çiçeğidir; Türk köy sofrasında yüzyıllardır demlenerek içilen geleneksel bir bitki içeceğidir. Ticari üretimde Ege kuşağı (Manisa, Aydın, İzmir, Balıkesir) omurgayı oluşturur; çiçek başı erken sabah çiy kalktıktan sonra toplanır, gölgede veya kontrollü fırında düşük ısıda kurutulur. Türkiye papatyada Mısır, Almanya ve Polonya ile rekabet eden bir Akdeniz üreticisidir.
Rehberi Aç →Yaş Çay Yaprağı
Yaş çay, çay fabrikasına girmeden önceki taze yapraktır: Camellia sinensis bitkisinin genç sürgünündeki tepe tomurcuğu ve onu izleyen taze yapraklar. Siyah çay da yeşil çay da bu yapraktan yapılır. Bu rehber, yaş çayın ne olduğunu, sürgün dönemlerini, toplama ve taşıma kuralını, teslimde nelere bakıldığını ve ilanın nasıl yazılacağını anlatır.
Rehberi Aç →Aromalı Siyah Çay
Aromalı siyah çay, siyah çaya aroma verici eklenerek hazırlanan çaydır; bergamot kokulu karışımlar bunun en bilinen örneğidir. Çay Tebliği bu ürünü ayrı bir ad altında tanır ve adlandırma kuralını açıkça koyar. Bu rehber aromalı çay ile "bitki katılmış çay" arasındaki farkı, etiket adını, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Aromalı Yeşil Çay
Aromalı yeşil çay, oksidasyona uğratılmamış yeşil çaya aroma verici eklenerek hazırlanır; limon, nane, şeftali ya da bergamot kokulu çeşitleri bilinir. Çay Tebliği yeşil çayı ve aromalı yeşil çayı tanımlar. Bu rehber ürünün tanımını, yapılışını, etiket adını, mevzuatı ve ticari takdimi sade dille anlatır.
Rehberi Aç →Kafeinsiz Çay
Kafeinsiz çay, kafeini çıkarılmış siyah ya da yeşil çaydır. Çay Tebliği ürünü açık bir ölçüyle tanımlar: kuru maddede ağırlıkça kafein miktarı yüzde 0,1'i geçmeyen çay. Bu rehber ölçünün ne dediğini, "kafeinsiz" ile "bitki çayı" arasındaki farkı, etiketi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Matcha (öğütülmüş yeşil çay)
Matcha, ince toz hâline getirilmiş yeşil çaydır. Yaprak süzülüp atılmaz, toz suda çırpılarak içilir. Gelenek Japonya'ya dayanır; Türkiye'de ise yeni ve küçük bir pazardır. Bu rehber matchanın ne olduğunu, nasıl yapıldığını, Çay Tebliği ile ilişkisini, etiket ve satış kurallarını anlatır.
Rehberi Aç →Yasemin Aromalı Yeşil Çay
Yasemin çayı, yasemin kokusu verilmiş yeşil çaydır. Kokunun yasemin çiçeğinden mi, aroma vericiden mi geldiği hem lezzeti hem de etikette yazılacak adı belirler. Bu rehber ikisi arasındaki farkı, Çay Tebliği'nin adlandırma kuralını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Rezene Çayı
Rezene çayı, rezene bitkisinin kurutulmuş meyvelerinden (tohum gibi görünen tanelerden) demlenir. Rezene Türk Gıda Kodeksi Baharat Tebliği'nde tanımlı bir baharattır; bitki çayı olarak satılması ise etiket ve beyan kurallarına dikkat gerektirir. Bu rehber tanımı, toplamayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Anason Çayı
Anason çayı, anason bitkisinin kurutulmuş meyvelerinden (tanelerinden) demlenir. Anason Türk Gıda Kodeksi Baharat Tebliği'nde tanımlı bir baharattır; çay olarak satışı hem baharat tanımına hem etiket ve beyan kurallarına bağlıdır. Bu rehber tanımı, yetiştirmeyi, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Tarçın Çayı
Tarçın çayı, tarçın ağacının kurutulmuş kabuğundan (çubuk ya da toz) demlenir. Baharat Tebliği tarçını üçe ayırır: tarçın, kasya tarçın kabuğu ve seylan tarçın kabuğu. Bu üç tür ticarette karıştırılır. Bu rehber ayrımı, üretimi, kaliteyi, etiketi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Zencefil Çayı
Zencefil çayı, zencefil bitkisinin kurutulmuş kökünden (kök sap, rizom) demlenir; dilim, parça ya da toz hâlinde satılır. Baharat Tebliği zencefili ayrıca tanımlar. Bu rehber tanımı, elde edilişi, kaliteyi, etiket ve gümrük bilgisini, ticari takdimi ve kullanım uyarısını anlatır.
Rehberi Aç →Karanfil Çayı
Karanfil çayı, karanfil ağacının açılmamış çiçek tomurcuklarının kurutulmuş hâlinden demlenir. Baharat Tebliği karanfili üç sınıfa ayırır: ana karanfil, başsız karanfil ve köker karanfil. Bu rehber sınıfları, üretimi, kaliteyi, etiketi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Kakule Çayı
Kakule çayı, kakule bitkisinin kurutulmuş meyvesinden ya da tohumlarından demlenir. Kahve ve çaya katılan yaygın bir baharattır. Baharat Tebliği kakuleyi ayrıca tanımlar. Bu rehber tanımı, elde edilişi, kaliteyi, etiketi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Biberiye Çayı
Biberiye çayı, biberiye çalısının kurutulmuş yapraklarından (iğne biçimli) demlenir. Biberiye Akdeniz kıyısında kendiliğinden yetişen, bahçelerde de yetiştirilen bir bitkidir. Baharat Tebliği biberiyeyi "biberiye-kuşdili" adıyla tanımlar. Bu rehber tanımı, yetiştirmeyi, kurutmayı, kaliteyi, etiketi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Defne Yaprağı Çayı
Defne yaprağı çayı, defne ağacının kurutulmuş yapraklarından demlenir. Defne yaprağı mutfakta çok kullanılan bir baharattır; Baharat Tebliği onu ayrıca tanımlar. Bu rehber tanımı, toplama ve kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı, etiketi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Fesleğen Çayı
Fesleğen çayı, fesleğen bitkisinin kurutulmuş yaprak, çiçek ve sürgün uçlarından demlenir. Baharat Tebliği iki ürünü ayırır: yeşil renkli fesleğen ve mor renkli reyhan. İkisi de aynı türdendir ama kurutma zamanı ve rengi farklıdır. Bu rehber ayrımı, yetiştirmeyi, kaliteyi, etiketi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Civanperçemi Çayı
Civanperçemi çayı, Achillea cinsinden bitkilerin kurutulmuş çiçekli üst kısmından hazırlanır. Yol kenarı ve çayırlarda kendiliğinden yetiştiği için ticaretin asıl derdi doğru türü seçmek, temiz yerden toplamak ve düzgün kurutmaktır. Bu rehber tanımı, toplama ve kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi sade bir dille anlatır.
Rehberi Aç →Hibiskus Çayı
Hibiskus çayı, Hibiscus sabdariffa bitkisinin çiçek dibindeki kırmızı çanak yapraklarının (taç yaprağı değil) kurutulmasıyla elde edilir. Demlenince koyu kırmızı renk ve ekşimsi bir tat verir. Piyasada ithal parti de bulunduğu için menşe, ithalat belgesi ve etiket bu ürünün asıl konusudur.
Rehberi Aç →Ebegümeci Çayı
Ebegümeci çayı, yol kenarı ve bahçe kıyısında kendiliğinden bitip pembe-mor çiçek açan Malva sylvestris'in kurutulmuş çiçek ve yaprağından hazırlanır. Bitki mutfakta da bilinir; çay için ayrılan kısım ve kurutma biçimi kaliteyi belirler. Bu rehber tanımı, toplama ve kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Isırgan Otu Çayı
Isırgan otu çayı, Urtica cinsinden bitkilerin kurutulmuş yaprağından hazırlanır. Taze bitkinin batıcı tüyleri yüzünden toplanması eldiven ister; kuruyunca bu tüyler batma özelliğini yitirir. Bu rehber tanımı, toplama güvenliğini, kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Lavanta Çayı
Lavanta çayı, Lavandula cinsinden bitkilerin kurutulmuş çiçek başaklarından hazırlanır. Lavanta Türkiye'de çoğunlukla koku, yağ ve süs amacıyla yetiştirildiği için çay satacak kişinin asıl sorusu şudur: bu parti gıda amacıyla yetiştirildi ve ilaçlandı mı? Bu rehber tanımı, hasadı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Gül Çayı (Kurutulmuş Gül)
Gül çayı, gül çiçeğinin kurutulmuş tomurcuk ve taç yapraklarından hazırlanır. Türkiye'de gül denince Isparta akla gelir; ancak çay için kurutulmuş gül satacak kişinin asıl derdi gülün gıda amacıyla yetiştirilmiş olması, ilaçsız ya da kayıtlı ilaçlı olması ve doğru adla satılmasıdır. Bu rehber tanımı, hasadı, kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Mersin Yaprağı Çayı
Mersin yaprağı çayı, Akdeniz ve Ege kıyılarının maki bitkisi Myrtus communis'in kurutulmuş yaprağından hazırlanır. Bitki doğal alanlarda yetiştiği için toplama izni ve temiz toplama yeri bu ürünün asıl konusudur. Bu rehber tanımı, toplamayı, kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Yarpuz Çayı
Yarpuz çayı, nane ailesinden yarpuz bitkisinin kurutulmuş yaprağı ve çiçekli uçlarından hazırlanır. Yarpuz adı yöreden yöreye değişen birkaç nane türünü gösterebildiği için satışta en önemli iş, ilanda bilimsel adı yazmaktır. Bu rehber tanımı, toplamayı, kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Ardıç Çayı
Ardıç çayı, ardıç ağacının kurutulmuş mavimsi-siyah koni meyvelerinden (ardıç yemişi) hazırlanır. Ardıç cinsinin birçok türü vardır ve bazıları gıda olarak kullanılmaz; bu yüzden tür tanımak, orman izni almak ve doğru kısmı satmak bu ürünün üç ana konusudur. Rehber tanımı, toplamayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Çemen Çayı
Çemen çayı, çemen otu (Trigonella foenum-graecum) bitkisinin kurutulmuş tohumundan demlenir. Aynı tohum pastırma çemeninin ana maddesi olduğu için Türkiye'de tanınan bir baharattır. Bu rehber tohumun tanımını, hasadını, kaliteyi, Baharat Tebliği'ni ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Çörekotu Çayı
Çörekotu çayı, Nigella sativa bitkisinin küçük siyah tohumundan hazırlanır. Tohum çörek, poğaça ve simit üstünde baharat olarak da bilinir. Çörekotunun yağı ve tohumu hakkında çok sayıda iddia dolaştığı için bu rehber yalnız tohumun tanımını, yetiştirilmesini, kaliteyi, Baharat Tebliği'ni ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Zahter Çayı
Zahter çayı, Güneydoğu Anadolu'da ve Gaziantep çevresinde kekiksi kokulu bir otun kurutulmuş hâlinden demlenen yöresel bir içecektir. Antep Zahter Çayı TÜRKPATENT'te 1110 numarayla Mahreç İşareti olarak tescillidir. Bu rehber zahterin ne olduğunu, ad kullanımının hangi şartlara bağlı olduğunu, toplama ve kurutmayı, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Dut Yaprağı Çayı
Dut yaprağı çayı, dut ağacının (Morus cinsi) kurutulmuş yaprağından hazırlanır. Dut ağacı Anadolu köylerinde bahçe, yol ve tarla kenarında çok yaygındır, ancak yaprağın çay olarak satılabilmesi için ilaçlama geçmişi, toplama yeri ve kurutma kalitesi önemlidir. Bu rehber tanımı, toplamayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Zeytin Yaprağı Çayı
Zeytin yaprağı çayı, zeytin ağacının (Olea europaea) kurutulmuş yaprağından hazırlanır. Zeytin yaprağı zeytin hasadı ve budama sırasında zaten ortaya çıktığı için çay olarak değerlendirilmesi kolay görünür; ancak ağaç yıl boyunca ilaçlandığı için yaprağın temiz ve kayıtlı olması ürünün asıl şartıdır. Bu rehber tanımı, toplamayı, kurutmayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Ceviz Yaprağı Çayı
Ceviz yaprağı çayı, ceviz ağacının (Juglans regia) kurutulmuş yaprağından hazırlanır. Ceviz Anadolu köylerinin yaygın ağacıdır; yaprağın çay olarak satılabilmesi için ağacın ilaçlama geçmişi, yaprağın toplama zamanı ve kurutma kalitesi önemlidir. Bu rehber tanımı, toplamayı, kaliteyi, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Limon Otu Çayı
Limon otu çayı, tropik iklimin uzun yapraklı otu Cymbopogon citratus'un kurutulmuş yaprak ve gövde parçalarından hazırlanır. Kokusu limonu andırır ama limonla ilgisi yoktur. Türkiye'de bu bitki çok sınırlı yetiştiği için piyasadaki ürünün büyük kısmı ithaldir. Bu rehber bitkinin ayrımını, kalite ölçütlerini, ithal ürün kurallarını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Mürver Çiçeği Çayı
Mürver çiçeği çayı, adi mürver (Sambucus nigra) ağacının kurutulmuş krem renkli çiçek salkımlarından hazırlanır. Bu ürünün asıl tuzağı, aynı ailenin zehirli kuzeni olan ayrık otunun (Sambucus ebulus) karışma ihtimalidir. Bu rehber ayrımı, toplamayı, kurutmayı, kaliteyi, doğadan toplama kurallarını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Dağ Çayı (Sideritis)
Dağ çayı, Sideritis cinsinden yüksek yamaçlarda kendiliğinden yetişen, gümüşi tüylü ve sarı çiçekli bitkilerin kurutulmuş toprak üstü kısımlarına verilen addır. Adı bölgeden bölgeye değişir; bazı türleri endemiktir ve doğadan aşırı toplanması bitkiyi tehdit eder. Bu rehber ismi, türleri, toplamayı, kaliteyi ve doğadan toplama kurallarını anlatır.
Rehberi Aç →Meyan Kökü Çayı
Meyan kökü çayı, meyan (Glycyrrhiza glabra) bitkisinin kurutulmuş kökünden hazırlanır. Kök tatlıdır ve bu tadı glisirizin adlı bir bileşikten alır. Aynı bileşik yüzünden bu ürün için tüketici uyarısı ürüne özgüdür: bazı ilaç ve durumlarda hekim görüşü gerekir. Bu rehber kökün tanımını, sökümünü, kaliteyi, uyarı dilini ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Zerdeçal Çayı
Zerdeçal çayı, zerdeçal (Curcuma longa) bitkisinin kurutulmuş kök sapından, yani rizomundan hazırlanır. Parlak turuncu-sarı renginin kaynağı, kurkumin adlı pigmenttir. Türkiye'de bu bitki ticari ölçekte az yetiştiği için piyasadaki ürün çoğunlukla ithaldir. Bu rehber ürünün tanımını, ithalat ve baharat kurallarını, boya katkısı riskini ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Mısır Püskülü Çayı
Mısır püskülü çayı, mısır (Zea mays) koçanının ucundan sarkan ince, ipeksi tel kümelerinden hazırlanır. Bu teller aslında çiçeğin dişi organıdır ve mısır olgunlaşırken kurur. Mısır Türkiye'de geniş alanda yetiştiği için hammadde bolca vardır; asıl mesele tarlanın ilaçlama geçmişidir. Bu rehber ürünün tanımını, hasat zamanını, kalıntı riskini ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Yerba Mate
Yerba mate, Güney Amerika'da yetişen Ilex paraguariensis çalısının kurutulmuş ve kırılmış yaprak ve ince dallarından hazırlanan bir içecek maddesidir. Türkiye'de yetişmez, ithalat yoluyla gelir. Kafein içerdiği için etikette bu bilgiye yer verilir. Bu rehber ürünün tanımını, işlenmesini, kalite ayrımlarını, ithalat kurallarını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Rooibos Çayı
Rooibos çayı, Güney Afrika'nın Batı Burnu bölgesinde yetişen Aspalathus linearis çalısının ince, iğne yapraklı dallarından hazırlanır. Kırmızımsı rengi yaprakların yükseltgenmesinden gelir. Çay bitkisi değildir, kafein içermez. Türkiye'de yetişmez, ithal edilir. Bu rehber ürünün tanımını, işlenmesini, kalite ayrımını, ithalat kurallarını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Mavi Çay (Kelebek Bezelyesi Çiçeği)
Mavi çay, kelebek bezelyesi (Clitoria ternatea) asmasının kurutulmuş koyu mavi çiçeklerinden hazırlanır. Demlenince mürekkep mavisi bir içecek verir; limon eklenince renk mora döner. Türkiye'de ticari yetiştirilmez, ürün ithaldir. Bu rehber ürünün tanımını, renk bilgisini, ithalat kurallarını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Böğürtlen Yaprağı Çayı
Böğürtlen yaprağı çayı, böğürtlen çalısının (Rubus cinsi) kurutulmuş yapraklarından hazırlanır. Böğürtlen Türkiye'de çit diplerinde, orman kenarlarında ve dere boylarında kendiliğinden bulunur; bu yüzden yaprağı kolay bulunur ama toplandığı yer ve çalının dikenli yapısı işi zorlaştırır. Bu rehber bitkinin tanımını, toplamayı, kurutmayı, kaliteyi, doğadan toplama kurallarını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Ahududu Yaprağı Çayı
Ahududu yaprağı çayı, ahududu (Rubus idaeus) çalısının kurutulmuş yapraklarından hazırlanır. Ahududu Türkiye'de meyve için bahçede yetiştirilir; yaprak ise meyve hasadından sonra ya da budamada ortaya çıkan ikinci üründür. Meyve bahçesi ilaçlandığı için yaprağın nereden geldiği ürünün kilit sorusudur. Bu rehber tanımı, toplamayı, kurutmayı, kalıntı kuralını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Çilek Yaprağı Çayı
Çilek yaprağı çayı, çilek bitkisinin kurutulmuş yapraklarından hazırlanır. İki ayrı kaynak vardır: bahçede meyve için yetiştirilen çilek (Fragaria x ananassa) ve dağlık bölgelerde kendiliğinden biten yabani çilek (Fragaria vesca). Bahçe çileği yoğun ilaçlanan bir bitki olduğu için yaprağın kaynağı bu ürünün en önemli sorusudur. Bu rehber ayrımı, toplamayı, kalıntı kuralını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Alıç Çayı
Alıç çayı, alıç (Crataegus) çalı ve ağaçlarının kurutulmuş meyve, çiçek ya da yapraklarından hazırlanır. Alıç Anadolu'nun dağ yamaçlarında, orman kenarlarında ve köy çitlerinde yaygın bir bitkidir. Kalp ve tansiyon ilacı kullananlar için bu bitkide ürüne özgü bir tüketici uyarısı bulunur. Bu rehber tanımı, toplamayı, kaliteyi, uyarı dilini, doğadan toplama kurallarını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Karahindiba Çayı
Karahindiba çayı, karahindiba (Taraxacum cinsi) bitkisinin kurutulmuş yaprak, çiçek ya da kökünden hazırlanır. Bu bitki bahar tarlalarında ve çayırlarında sarı çiçekleriyle tanınır; ama her yerde bulunduğu için asıl mesele toplama yeridir: yol kenarı, bahçe ilacı ve hayvan geçişi ürünü bozar. Bu rehber tanımı, toplamayı, kurutmayı, kaliteyi, kısım ayrımını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Hindiba Kökü Çayı
Hindiba kökü çayı, hindiba (Cichorium intybus) bitkisinin kurutulmuş ve çoğu zaman kavrulmuş kökünden hazırlanır. Hindiba, mavi çiçekli, uzun saplı bir yol ve tarla kenarı bitkisidir; kökü kavrulunca kahve benzeri koyu bir içecek verir. Bu yüzden kavrulmuş kök ayrı bir mevzuat ve gümrük sorusunu da beraberinde getirir. Bu rehber tanımı, işlemeyi, kaliteyi, kavurma farkını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Portakal Kabuğu Çayı
Portakal kabuğu çayı, portakalın (Citrus sinensis) dış kabuğunun kurutulmasıyla hazırlanır. Narenciye Türkiye'de Akdeniz ve Ege kıyılarında bol yetiştirilir, kabuğu meyve suyu ve mandalin ayıklamada yan ürün olarak çıkar. Ancak narenciye kabuğu meyveyi korumak için ilaçlanır ve mumlanır; çay yapılacak kabuk bu işlemlerden geçmemiş olmalıdır. Bu rehber tanımı, kabuk seçimini, kurutmayı, kalıntı kuralını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Hatmi Çayı
Hatmi çayı, hatmi (Alcea ve Althaea cinsleri) bitkilerinin kurutulmuş çiçek, yaprak ya da kökünden hazırlanır. Hatmi, bahçe duvarlarında boy atan iri çiçekli bir bitkidir ve köylerde "hatmi çiçeği" ya da "hatmi gülü" adıyla bilinir. Aynı adın birden çok bitki için kullanılması, ürünün doğru adlandırılmasını önemli kılar. Bu rehber tanımı, kısımları, toplamayı, kaliteyi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Tarhun Çayı
Tarhun çayı, tarhun (Artemisia dracunculus) bitkisinin kurutulmuş yaprak ve çiçekli sürgünlerinden hazırlanır. Tarhun mutfakta yeşil otu ve tarhun sodası ile bilinir; çay olarak ise Doğu Anadolu ve Kafkas coğrafyasında kurutularak saklanır. Bitkinin aroma bileşenlerinden biri olan estragol nedeniyle bu ürüne özgü bir tüketici notu gerekir. Bu rehber tanımı, toplamayı, kurutmayı, kaliteyi, bileşim notunu ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Ayva Yaprağı Çayı
Ayva yaprağı çayı, ayva (Cydonia oblonga) ağacının kurutulmuş yapraklarından hazırlanır. Ayva Anadolu bahçelerinin eski meyve ağaçlarındandır; yaprağı meyve hasadından sonra ya da budamada ortaya çıkar. Ayva ağacı mantar hastalıklarına karşı bakırlı ve başka ilaçlarla işlem gördüğü için yaprağın hangi bahçeden geldiği ürünün kilit sorusudur. Bu rehber tanımı, toplamayı, kalıntı kuralını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Okaliptüs Yaprağı Çayı
Okaliptüs yaprağı çayı, okaliptüs (Eucalyptus) ağaçlarının kurutulmuş yapraklarından hazırlanır. Okaliptüs Türkiye'de Akdeniz kıyılarında bataklık kurutma ve ağaçlandırma çalışmalarıyla yaygınlaşmış, kokulu yapraklı bir ağaçtır. Yaprağın yoğun uçucu yağ içeriği nedeniyle bu ürüne özgü tüketici notu gerekir; çocuklar için ayrıca temkinli davranılır. Bu rehber ağacı, yaprak seçimini, mevzuatı ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Kiraz Sapı Çayı
Kiraz sapı çayı, kiraz (Prunus avium) meyvesinin ince saplarının kurutulmasıyla hazırlanır. Türkiye dünyanın önde gelen kiraz üreticilerindendir ve her hasatta çok miktarda sap ortaya çıkar; sap kolay bulunan bir yan üründür. Ancak kiraz yoğun ilaçlanan bir meyvedir ve sap meyveyle birlikte ilaca maruz kalır; bu yüzden ürünün kaynağı ve kalıntı kaydı belirleyicidir. Bu rehber tanımı, sap ayıklamayı, kurutmayı, kaliteyi ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Fasulye Kabuğu Çayı
Fasulye kabuğu çayı, fasulye (Phaseolus vulgaris) baklasının tanesi çıkarıldıktan sonra kalan kuru kabuğundan hazırlanır. Kuru fasulye Türkiye'de yaygın bir bakliyattır ve hasat sonrası dövülen ya da ayıklanan kabuk, tarla ve harman artığı olarak ortaya çıkar. Bu artığın gıda olarak satılması için temiz, ilaç kaydı bilinen ve harman yerinden bulaş almamış olması gerekir. Bu rehber tanımı, ayıklamayı, kurutmayı, çiğ fasulye uyarısını ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Karışık Bitki Çayı (Harman)
Karışık bitki çayı, birden çok kurutulmuş bitkinin, çiçeğin, yaprağın, kabuğun ya da meyvenin belirli oranlarda harmanlanmasıyla hazırlanır. Tek bitkili çaydan farkı, her bileşenin ayrı bir kaynağı, ayrı bir riski ve ayrı bir uyarısı olmasıdır. Bu yüzden harman etiketi, bileşenlerin en dikkatli olanına göre yazılır. Bu rehber harmanın tanımını, bileşen seçimini, etiketlemesini, ortak hataları ve ticari takdimi anlatır.
Rehberi Aç →Tezgahlara git
Çay Pazarı üreticileriyle şimdi bağlantı kur.