Yasemin Aromalı Yeşil Çay

Yasemin çayı nedir?

Yasemin çayı çoğunlukla yeşil çay tabanlıdır. Çay Tebliği 2015/30 yeşil çayı Camellia sinensis yapraklarından, enzim inaktivasyonu, kıvırma, parçalama ve kurutma aşamalarıyla elde edilen okside olmamış ürün olarak tanımlar. Yasemin çayı bu çaya yasemin kokusu verilerek hazırlanır.

Geleneksel yöntemde taze yasemin çiçekleri çay yaprağıyla katman katman bekletilir ve koku yaprağa geçer; sonra çiçekler ayrılabilir ya da bir kısmı çayın içinde bırakılır. Ticari ürünlerde kokunun aroma vericiyle verilmesi de yaygındır. Bu iki yol etiket adını farklılaştırır.

Ürünün "yasemin" olarak anılması bir bitki ya da aroma bilgisidir; çay tabanı yine yeşil çaydır. Alıcıya ürünün hangi tabanla ve hangi yolla yapıldığı açık söylenmelidir.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 17 Haziran 2015 tarihli ve 29389 sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Çay Tebliği (Tebliğ No: 2015/30) · https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur153411.pdf

Üretim: koku nasıl verilir?

İlk adım yeşil çayın üretimidir. İkinci adım koku verme adımıdır ve üç biçimde olabilir: çiçekle bekletme, aroma verici uygulama ya da kurutulmuş çiçek parçası ekleme. Çay Tebliği madde 7 aroma vericilerin Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliğine uygun olmasını ister; madde 6 ise tebliğ kapsamındaki ürünlere hiçbir katkı maddesi katılamayacağını söyler.

Yasemin bitkisinin hangi türünün gıda için kullanılabileceği, ayrıca çiçeğin gıda olarak satılması hususu işletmenin sorumluluğundadır. Kullandığınız çiçeğin türünü (örneğin Jasminum sambac) ve tedarikçisini kayıt altına alın; çiçeğin pestisit kalıntısı da tebliğin gönderdiği Pestisit Kalıntı Limitleri Yönetmeliğine bağlıdır.

Çiçekli ürünün nemi artar ve küflenme riski taşır; kurutmanın tam yapıldığından ve ambalajın nemi geçirmediğinden emin olun.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 17 Haziran 2015 tarihli ve 29389 sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Çay Tebliği (Tebliğ No: 2015/30) · https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur153411.pdf · T.C. Resmî Gazete · 17 Aralık 2011 tarihli ve 28145 sayılı sayı · Gıda Hijyeni Yönetmeliği

Kalite ve etiket adı: aroma mı, çiçek mi?

Etiket adı koku yoluna göre değişir. Ürüne yalnız aroma verilmişse adı "yasemin aromalı yeşil çay" olur (madde 12). Ürüne kurutulmuş yasemin çiçeği de katılmışsa ürün karışım sayılır; "yeşil çay" olarak isimlendirilemez ve adı aynı renk ve yazı karakterinde "yasemin çiçeği ve yeşil çay karışımı" ya da "yeşil çay ve yasemin çiçeği karışımı" biçiminde yazılır. Kurutulmuş bitki katılmış siyah ve yeşil çaylar tebliğin kapsamı dışındadır (madde 2).

Kalitede bakılacaklar: yeşil çay yaprağının rengi, kokunun doğal ve dengeli olması, yabancı madde bulunmaması ve çiçek parçalarının temiz, kuru ve küf kokmaması.

• Yalnız aroma: "yasemin aromalı yeşil çay".
• Çiçek katılmışsa: "yasemin çiçeği ve yeşil çay karışımı".
• İçindekiler listesinde çay, çiçek ve aroma ayrı yazılır.
• Çiçek nemi: tam kurutulmuş, küf kokusu yok.
• Katkı maddesi (renk, koruyucu, tatlandırıcı) çaya katılmaz.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 17 Haziran 2015 tarihli ve 29389 sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Çay Tebliği (Tebliğ No: 2015/30) · https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur153411.pdf · T.C. Resmî Gazete · 26 Ocak 2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (Tarım ve Orman Bakanlığı)

Mevzuat ve gümrük kodu

Aroma yoluyla yapılan ürün Çay Tebliği kapsamındadır. Kurutulmuş çiçek katılan karışım ürün tebliğin kapsamı dışında kalır; ama bu onun denetimsiz olduğu anlamına gelmez, genel Türk Gıda Kodeksi hükümleri, gıda hijyeni, etiketleme ve bulaşanlar yönetmelikleri yine geçerlidir. Hangi gruba girdiğinizden emin değilseniz il veya ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ürün tarifini yazılı sorun.

İdari yaptırım 5996 sayılı Kanun'a göre uygulanır. İşletme gıda işletmesi olarak kayıtlı ya da onaylı olmalıdır.

Gümrük tarife cetvelinde yeşil çay 0902 pozisyonundadır. Kurutulmuş bitki katılmış karışımın hangi pozisyona gireceği bileşen oranına göre değişebilir; kesin kodu gümrük müşavirinden parti bazında alın.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 17 Haziran 2015 tarihli ve 29389 sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Çay Tebliği (Tebliğ No: 2015/30) · https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur153411.pdf · T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (Armonize Sistem): 09. fasıl (kahve, çay, mate ve baharat) ve 12. fasıl (bitki ve bitki kısımları); pozisyon düzeyinde okundu · T.C. Resmî Gazete · 26 Ocak 2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (Tarım ve Orman Bakanlığı) · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (idari yaptırım hükümleri; Çay ve Baharat Tebliğlerinde dayanak olarak anılır)

Ticari takdim, saklama ve alıcılar

Yasemin çayı kutu, teneke ve poşet hâlinde, ayrıca hediyelik paketlerde satılır. Fiyatı satıcı belirler, tarımart fiyat vermez. Fiyatı belirleyen etkenler çay tabanı, kokunun yolu (çiçek mi aroma mı), çiçek miktarı, ambalaj ve parti büyüklüğüdür.

Saklama: hava ve ışık geçirmeyen kap; serin ve kuru yer. Çiçek kokusu uçucudur, açık bırakılırsa çabuk kaybolur. Ambalaj kapağı sıkı kapatılır.

Alıcılar: hediyelik ve paket çay satan mağazalar, kafe, otel ve restoranlar, çevrim içi mağazalar. İlana kokunun nasıl verildiğini (aroma ya da çiçek), içindekileri ve ambalajı yazın.

Yasemin çayı için "huzur verir", "rahatlatır" gibi cümleler etikette ve ilanda kullanılmaz; onaysız beyan sayılır. İlanda kokunun nasıl verildiği, çay tabanı, ağırlık ve ambalaj bilgisi yazılır.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 17 Haziran 2015 tarihli ve 29389 sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Çay Tebliği (Tebliğ No: 2015/30) · https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur153411.pdf · T.C. Resmî Gazete · 26 Ocak 2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (Tarım ve Orman Bakanlığı) · T.C. Resmî Gazete · 17 Aralık 2011 tarihli ve 28145 sayılı sayı · Gıda Hijyeni Yönetmeliği

Yasemin çayı nasıl demlenir?

Yasemin kokulu yeşil çay, kaynamış ve bir süre dinlenmiş sıcak suyla kısa sürede demlenir; uzun bekleyen çay acılaşır ve çiçek kokusu bastırılır. Çiçekli üründe çiçekler fincanda açıldığı için şeffaf bardakta sunulması da yaygındır. Aynı yaprak bir kez daha demlenebilir. Ambalaja demleme süresini ve sıcaklığını yazmak bir kullanım bilgisidir. Ürünün çay yaprağı içerdiğini ve kokunun nasıl verildiğini açıkça yazın.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 26 Ocak 2017 tarihli ve 29960 mükerrer sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (Tarım ve Orman Bakanlığı)

Yasemin çayının yeri

Yasemin kokulu yeşil çay, Çin mutfağı geleneğinde bilinen bir karışımdır; Türkiye'de ise yeni ve küçük bir pazardır. Alıcıların çoğu ürünü hediyelik paket ya da kafe menüsü için arar. Bu nedenle ambalajın görünüşü, çiçeğin görünür olup olmaması ve kokunun yoğunluğu satış kararını etkiler. Satıcı olarak aynı çaydan iki ayrı ürün çıkarmak mümkündür: yalnız aromalı sade paket ve kurutulmuş çiçekli hediye kutusu. İkisinin etiket adı farklı olacağından ayrı parti numarası verin. Çay yaprağının hangi bölgeden geldiğini yazmak, Rize gibi tescilli adları ancak gerçek menşe doğrulanınca kullanmak gerekir.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 17 Haziran 2015 tarihli ve 29389 sayılı sayı · Türk Gıda Kodeksi Çay Tebliği (Tebliğ No: 2015/30) · https://faolex.fao.org/docs/pdf/tur153411.pdf

Sık sorulan sorular