Ana içeriğe atlaTMO bülten · 23 Eki
Makarnalık Buğday17.735 TL/t+%29Kırmızı Sert Buğday17.898 TL/t+%31Düşük Vasıflı Ekmeklik Buğday17.036 TL/t+%23Arpa14.538 TL/t+%20Mısır15.192 TL/t+%29Mercimek Kırmızı Naturel46.000 TL/t%-6Mercimek Kırmızı İç64.000 TL/t%0Mercimek Yeşil Naturel29.000 TL/t%-33Nohut34.250 TL/t%-12Fasulye69.500 TL/t+%65Pirinç Osmancık63.000 TL/t%-3Pirinç Baldo68.000 TL/t%0Ham Ayçiçeği Yağı75.000 TL/t+%5Ayçiçeği Tohumu34.000 TL/t+%10Kaynak: TMO, Günlük Piyasa Bülteni, Bilgi tarihi: 23 Eki 2026 · Alındı: 24 Eki 2026 · Rakamlar kaynaktaki haliyle aktarılmıştır; güncel resmî metin için kaynağa bakınız.Makarnalık Buğday17.735 TL/t+%29Kırmızı Sert Buğday17.898 TL/t+%31Düşük Vasıflı Ekmeklik Buğday17.036 TL/t+%23Arpa14.538 TL/t+%20Mısır15.192 TL/t+%29Mercimek Kırmızı Naturel46.000 TL/t%-6Mercimek Kırmızı İç64.000 TL/t%0Mercimek Yeşil Naturel29.000 TL/t%-33Nohut34.250 TL/t%-12Fasulye69.500 TL/t+%65Pirinç Osmancık63.000 TL/t%-3Pirinç Baldo68.000 TL/t%0Ham Ayçiçeği Yağı75.000 TL/t+%5Ayçiçeği Tohumu34.000 TL/t+%10Kaynak: TMO, Günlük Piyasa Bülteni, Bilgi tarihi: 23 Eki 2026 · Alındı: 24 Eki 2026 · Rakamlar kaynaktaki haliyle aktarılmıştır; güncel resmî metin için kaynağa bakınız.

Ürün Rehberi · 6 Katman

İstavrit

İstavrit, hamsiden sonra Türkiye kıyı avcılığının en önemli ikinci küçük pelajik balığıdır. Karadeniz, Marmara ve Ege kıyılarında avlanır; halk arasında "sarıkuyruk" olarak da bilinir. Tavası ve mangalıyla iç pazarın vazgeçilmezi olan istavrit, taze, dondurulmuş ve konserve olarak satılır; Karadeniz komşularına sınırlı ihracatı vardır.

HS 0302.42Türk Gıda KodeksiCodex Alimentarius

İstavrit nedir, hangi türle karışır?

İstavrit, gümüşi renkli, sırt tarafı yeşilimsi, yan çizgisinde sert pullar taşıyan küçük bir sürü balığıdır. Türkiye’de “istavrit” adı tek bir bilimsel türü değil, iki türü birlikte anlatır. Karadeniz üzerine yayımlanan çalışmalar iki ad kullanır: Orta Karadeniz’de Samsun ve İnebolu arasında yapılan klasik çalışma Trachurus trachurus adını yazar; Doğu Karadeniz’deki 2023 çalışması ise Trachurus mediterraneus adını yazar. Hangi türün satıldığını bilmek isteyen alıcı için bu fark önemlidir: ilanda “istavrit” yazmak yetmez, hangi denizden avlandığını da yazmak gerekir.

TÜİK’in avcılık tablosunda istavrit, “kıraça ve karagöz” adlarıyla birlikte gösterilir (TEPGE 2025 raporu, tablo 14). Tabloda istavrit 2020’de 12.349 ton, 2021’de 24.006 ton olarak okunur. Raporun PDF’inde sonraki yılların sütunları karıştığı için bu rehber 2022 ve sonrası için rakam yazmaz. İki yıl arasındaki yaklaşık iki kat fark, bu balığın av miktarının da yıldan yıla büyük oynadığını gösterir.

İzmir Büyükşehir Belediyesi balık hali bülteni istavriti iki ayrı satırda izler: “ISTAVRIT (DENİZ)” ve “İSTAVRİT(SARI KANAT)”. Bu iki satırın hangi tür ya da boy sınıfına karşılık geldiği bültende açıklanmaz; bu rehber de tahmin etmez. Hal verisini okurken iki satırı birbirine karıştırmayın.

Uskumru ve sardalya ile de karışır; üçü de küçük, gümüşi sürü balığıdır. Tebliğ hamsi, istavrit ve sardalyayı aynı maddede (md. 19) birlikte ele alır; kasa ölçüsü, Marmara’dan dökme nakil yasağı ve boy altı müsamahası üçü için ortaktır. Yine de ilanda tür adını açık yazın; alıcının elinde ne olduğunu bilmesi gerekir.

Kaynak: Turkish Journal of Biology · 24(3): 543-552, 2000 · Orta Karadeniz Bölgesi’nde Avlanan İstavrit (Trachurus trachurus L., 1758)’in Populasyon Dinamiği (yalnız özet sayfası okundu) · https://acikerisim.omu.edu.tr/entities/publication/17b6c724-1203-4ec9-874c-770b6580afc6/full · Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences · 8(1): 69-79, 2023 · Doğu Karadeniz’de İstavrit (Trachurus mediterraneus Steindachner, 1868) Balığının Yaş, Büyüme Parametreleri ve İlk Eşeysel Olgunluk Boyunun Belirlenmesi (yalnız özet sayfası okundu) · https://avesis.erdogan.edu.tr/yayin/f061961d-743b-4b54-84a0-bd4cc064ab1c/dogu-karadenizde-istavrit-trachurus-mediterraneus-steindachner-1868-baliginin-yas-buyume-parametreleri-ve-ilk-eseysel-olgunluk-boyunun-belirlenmesi · Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE · Su Ürünleri Ürün Raporu 2025 (tablo 14 balık türlerine göre avcılık; yalnız 2020 ve 2021 sütunları okundu) · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/2025%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu%202025-418%20TEPGE.pdf · T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli sayı · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 12, 13, 18, 19; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

Stok durumu: iki çalışma ne diyor?

Orta Karadeniz çalışması, Ekim 1995 ile Eylül 1996 arasında Samsun-İnebolu açıklarında avlanan 720 istavriti incelemiştir. Örneklerde balıkların yaşı 0 ile 7 arasındadır. Çalışmanın hesapladığı ölüm katsayıları şöyledir: toplam ölüm 1,55; doğal ölüm 0,555; avcılığa bağlı ölüm 0,995. Sömürülme oranı 0,64 çıkmıştır; yani balık ölümlerinin yaklaşık üçte ikisi avcılıktan gelmektedir.

Doğu Karadeniz çalışması (2023) 1.533 balığı incelemiştir. Boylar 8,5 ile 18,4 santimetre arasında, ortalama 11,87 santimetredir. İlk eşeysel olgunluk boyu 10,98 santimetre bulunmuştur. Toplam ölüm 1,22, doğal ölüm 0,39, avcılığa bağlı ölüm 0,83, sömürülme oranı 0,68’dir. Yazarlar, stokun sürdürülebilirliğini tehdit eden bir aşırı avcılık yapıldığı sonucuna varır.

İki çalışma aynı yönü gösterir: avlanan istavritler küçüktür ve avcılık baskısı yüksektir. Bu bir hüküm değil, iki özetin okunmasıdır; tam metinler bu rehberde okunmadı ve çalışmaların örnekleme dönemi arasında bir tutarsızlık da vardır (aynı çalışmanın Türkçe ve İngilizce özeti farklı dönem yazar). Güncel stok durumu için Bakanlığın ve araştırma enstitülerinin son değerlendirmesine bakın.

Alıcı ve satıcı için çıkan sonuç pratiktir: boyu küçük partide, ilk olgunluk boyunun altındaki balık payı artabilir; tebliğ de bunun için müsamahayı yüzde 15’le sınırlar. Boy ölçümü ve boy sınıfı ilanda yazılırsa her iki taraf için de tartışma azalır.

Kaynak: Turkish Journal of Biology · 24(3): 543-552, 2000 · Orta Karadeniz Bölgesi’nde Avlanan İstavrit (Trachurus trachurus L., 1758)’in Populasyon Dinamiği (yalnız özet sayfası okundu) · https://acikerisim.omu.edu.tr/entities/publication/17b6c724-1203-4ec9-874c-770b6580afc6/full · Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences · 8(1): 69-79, 2023 · Doğu Karadeniz’de İstavrit (Trachurus mediterraneus Steindachner, 1868) Balığının Yaş, Büyüme Parametreleri ve İlk Eşeysel Olgunluk Boyunun Belirlenmesi (yalnız özet sayfası okundu) · https://avesis.erdogan.edu.tr/yayin/f061961d-743b-4b54-84a0-bd4cc064ab1c/dogu-karadenizde-istavrit-trachurus-mediterraneus-steindachner-1868-baliginin-yas-buyume-parametreleri-ve-ilk-eseysel-olgunluk-boyunun-belirlenmesi · T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli sayı · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 12, 13, 18, 19; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

Nasıl avlanır, yasaklar ve nakliye kuralları

İstavrit ağırlıkla gırgırla avlanır. Tebliğ (2024/20) md. 12/4’e göre gırgır ağlarıyla su ürünleri avı Akdeniz’de 15 Nisan - 15 Eylül, diğer denizlerde (Karadeniz dahil) 15 Nisan - 31 Ağustos arasında yasaktır. Karadeniz dışındaki denizlerde kıyıdan itibaren 24 metreden sığ sularda gırgırla av yasaktır ve gırgır ağı derinliği 164 metreyi geçemez; ton balığı gırgırları bu derinlik hükmünün dışındadır (md. 12).

Işıkla avcılık md. 13’te ayrıca düzenlenir: Karadeniz’de, Marmara Denizi’nde ve İstanbul ile Çanakkale Boğazlarında ışıkla avcılık hiç yapılamaz; Meriç ağzı ile Anamur Burnu arasında 15 Nisan - 31 Ağustos arasında yasaktır. Hedef dışı av, toplam ağırlığın yüzde 5’ine kadar müsamahalıdır ve e-seyir defterine ya da “Nakil/Menşe Belgesi”ne yazılır (md. 18/1).

Boy konusunda md. 18/3, hamsi, sardalya ve istavritte ağırlıkça yüzde 15 oranında küçük boya müsamaha tanır. İstavritin asgari av boyu md. 17 çizelgesindedir; çizelge resim olduğu için okunamamış ve boy yazılmamıştır. Bu eşiği il müdürlüğünden öğrenmeden küçük boylu istavrit partisi satın alınmamalıdır.

Nakliye için iki hüküm vardır. Md. 19/2, hamsi, istavrit ve sardalyanın taşındığı kasa ve kutuların dıştan dışa ölçülerini sınırlar; dökme olarak balık unu ve yağı fabrikalarına gidecek ürün bu sınırın dışındadır. Md. 19/4’e göre Marmara Denizi’nden avlanan hamsi, istavrit ve sardalyanın dökme olarak balık unu yağı fabrikalarına nakli yasaktır. Kasa alırken ya da ilanda kasa boyu yazarken md. 19/2’ye bakın.

Tebliğe 2026/25 sayılı bir değişiklik yapıldığı bildirilmiştir; metni bu rehberde okunamadı. Aşağıdaki tablo 2024/20 tebliğinin ilk metnine dayanır; güncel hâli il tarım ve orman müdürlüğünden teyit edin.

İstavrit ile ilgili av kuralları (tebliğ 2024/20; 2026/25 ile değişmiş olabilir)
Gırgırla av yasağı, Akdeniz (md. 12/4)15 Nisan - 15 Eylül
Gırgırla av yasağı, diğer denizler (md. 12/4)15 Nisan - 31 Ağustos
Gırgır derinlik sınırı (md. 12/5-6)Ağ derinliği en çok 164 m; kıyıdan 24 m’den sığ yerde yasak (Karadeniz hariç)
Işıkla av, Karadeniz ve Marmara (md. 13)Yasak
Boy altı müsamahası (md. 18/3)İstavritte ağırlıkça yüzde 15
Hedef dışı av (md. 18/1)Toplam ağırlığın yüzde 5’ine kadar; kayda geçirilir
Marmara’dan dökme balık unu nakli (md. 19/4)Yasak
Asgari av boyu (md. 17)Çizelge resim; okunamadı, il müdürlüğünden teyit edilir

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli sayı · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 12, 13, 18, 19; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

Ticaret: ilan, kasa ve alıcı

İstavrit ilanında önce tür ve av denizi yazılır; sonra av tarihi, liman, av aracı, boy sınıfı, miktar, kasa boyutu, buz ve soğuk zincir ile teslim yeri gelir. Boy sınıfı özellikle önemlidir: Doğu Karadeniz çalışmasında örneklerin ortalaması 11,87 santimetredir ve ilk olgunluk boyu 10,98 santimetredir; yani piyasadaki balıkların bir bölümü olgunluk boyuna yakındır. Yazışma tarımart içinde yürür; ilanda dış mesajlaşma butonu yoktur.

Fiyat satıcıdadır; tarımart fiyat vermez. Fiyatı etkileyen başlıca etkenler boy sınıfı, tazelik, miktar, o günkü av bolluğu, kasa ya da dökme olması ve nakliye mesafesidir. Av yıldan yıla iki kat oynayabildiği için ilanda av tarihi ve yerinin yazılması fiyat konuşmasından önce gelir.

Alıcı çevresi balık halleri ve komisyoncular, balıkçı tezgâhları, restoranlar, tuzlama ve dondurma tesisleridir. İstavrit ayrıca balık unu ve yağı fabrikalarına ve yetiştiricilikte yem balığı olarak orkinos besi çiftliklerine de gider; orkinos rehberine bakın. İzmir balık hali bülteninde “ISTAVRIT (DENİZ)” ve “İSTAVRİT(SARI KANAT)” satırları izlenir; rehber sayfası son 30 günün kamu hal verisini tarih ve kaynakla gösterir. Bu veri fiyat tavsiyesi değildir.

Kaynak: Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences · 8(1): 69-79, 2023 · Doğu Karadeniz’de İstavrit (Trachurus mediterraneus Steindachner, 1868) Balığının Yaş, Büyüme Parametreleri ve İlk Eşeysel Olgunluk Boyunun Belirlenmesi (yalnız özet sayfası okundu) · https://avesis.erdogan.edu.tr/yayin/f061961d-743b-4b54-84a0-bd4cc064ab1c/dogu-karadenizde-istavrit-trachurus-mediterraneus-steindachner-1868-baliginin-yas-buyume-parametreleri-ve-ilk-eseysel-olgunluk-boyunun-belirlenmesi · T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli sayı · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 12, 13, 18, 19; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm · Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE · Su Ürünleri Ürün Raporu 2025 (tablo 14 balık türlerine göre avcılık; yalnız 2020 ve 2021 sütunları okundu) · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/2025%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu%202025-418%20TEPGE.pdf

Kalite ve soğuk zincir

İstavrit de hızlı bozulan bir balıktır ve hijyen yönetmeliği avdan sonra soğutmayı ister. Gemiye yüklenen balık en kısa sürede soğutulur (md. 45); temiz deniz suyu tankında soğutma yapan gemilerde karışımın sıcaklığı 6 saatte 3 dereceye, 16 saatte 0 dereceye inmelidir. Karaya çıkarma hızlı yapılır ve ürün gecikmeden buzun erime sıcaklığına yakın tutulur; üstü açık araçla taşınmaz (md. 46 ve 52).

Taze ürün buz üstünde saklanır; dondurulmuş ürün her noktada eksi 18 derece ya da altında tutulur, kısa süreli dalgalanma 3 dereceyi geçmemelidir (md. 51 ve 52). Md. 49, piyasaya arz edilen balıkçılık ürünlerinde duyusal muayene, histamin sınırına uyum ve TVB-N sınırına uyum ister; görünür parazitli ürün satılamaz. Histamin ve TVB-N sınır değerleri başka mevzuatta yazılıdır ve bu rehberde okunmamıştır.

İstavrit buzlu kasada satılırken kasaların ölçüsü md. 19/2’ye uymalıdır. Dondurulup çözülmüş ürünü taze diye sunmayın; ilanda taze, dondurulmuş ya da çözülmüş olduğunu açık yazın.

İstavrit: soğuk zincir eşikleri (hijyen yönetmeliği)
Gemide deniz suyu tankında soğutma (md. 45)6 saatte en çok 3 °C, 16 saatte en çok 0 °C
Taze ürün (md. 51)Buzun erime sıcaklığına yakın
Dondurulmuş ürün (md. 51)Her noktada eksi 18 °C ya da altı
Taşıma (md. 46, 52)Üstü açık araç yasak; buz suyu ürüne değmez

Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği (Resmî Gazete 27 Aralık 2011; ilk yayım metni, md. 45-52 okundu; sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm · T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli sayı · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 12, 13, 18, 19; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

Mevzuat ve okunamayan noktalar

Av tarafında çerçeve Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ’dir (No: 2024/20; 1 Eylül 2024 - 31 Ağustos 2028 avcılığı kapsar). Gıda tarafında Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği ve Türk Gıda Kodeksi etiketleme mevzuatı geçerlidir.

Bu rehberin okuyamadığı noktalar şunlardır: istavritin asgari av boyu (md. 17 çizelgesi), 2026/25 değişikliğinin metni, histamin ve TVB-N sınır değerleri, iki Karadeniz çalışmasının tam metni ve TÜİK istavrit av miktarlarının 2022 sonrası yılları. Bu noktalar için il tarım ve orman müdürlüğüne başvurun ve güncel metni isteyin.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli sayı · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 12, 13, 18, 19; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm · Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği (Resmî Gazete 27 Aralık 2011; ilk yayım metni, md. 45-52 okundu; sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm

Sık sorulan sorular

İstavrit bir tür mü, iki tür mü?

Türkiye’de “istavrit” iki türü anlatır. Orta Karadeniz çalışması Trachurus trachurus adını, Doğu Karadeniz çalışması Trachurus mediterraneus adını kullanır. Hangi türü sattığınızı ilanda ve etikette doğru yazın; emin değilseniz il müdürlüğüne ya da su ürünleri fakültesine sorun.

Kaynak: Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences · Doğu Karadeniz’de İstavrit (Trachurus mediterraneus) Balığının Yaş, Büyüme Parametreleri ve İlk Eşeysel Olgunluk Boyunun Belirlenmesi (2023) · https://avesis.erdogan.edu.tr/yayin/f061961d-743b-4b54-84a0-bd4cc064ab1c/dogu-karadenizde-istavrit-trachurus-mediterraneus-steindachner-1868-baliginin-yas-buyume-parametreleri-ve-ilk-eseysel-olgunluk-boyunun-belirlenmesi

Gırgırla istavrit avı hangi tarihlerde yasak?

Tebliğ (2024/20) md. 12/4’e göre Akdeniz’de 15 Nisan - 15 Eylül, Karadeniz dahil diğer denizlerde 15 Nisan - 31 Ağustos arasında gırgır ağlarıyla su ürünleri avı yasaktır. Tebliğe 2026/25 sayılı değişiklik yapılmıştır; güncel tarihi il müdürlüğünden teyit edin.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 12 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

Işıkla istavrit avı serbest mi?

Karadeniz’de, Marmara Denizi’nde ve İstanbul ile Çanakkale Boğazlarında ışıkla avcılık yapılamaz. Meriç ağzı ile Anamur Burnu arasında 15 Nisan - 31 Ağustos arasında da yasaktır. Işıkla avcılık için il ya da ilçe müdürlüğünden izin belgesi gerekir (tebliğ md. 13).

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 13 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

İstavritin asgari av boyu kaç santimetre?

Boy, tebliğin md. 17 çizelgesindedir; çizelge Resmî Gazete sayfasında resim olarak yayımlandığı için bu rehberde okunamadı ve bir boy yazılmadı. Md. 18/3, hamsi, sardalya ve istavritte ağırlıkça yüzde 15 oranında küçük boya müsamaha tanır. Güncel boyu il müdürlüğünden öğrenin.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 17 ve 18 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

Marmara’dan istavriti balık unu fabrikasına dökme gönderebilir miyim?

Hayır. Tebliğ md. 19/4’e göre Marmara Denizi’nden avcılıkla elde edilen hamsi, istavrit ve sardalyanın dökme olarak balık unu yağı fabrikalarına nakli yasaktır.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 19 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

İstavrit stoku aşırı avlanıyor mu?

İki Karadeniz çalışması bu yönde işaret eder. Orta Karadeniz çalışmasında sömürülme oranı 0,64, Doğu Karadeniz çalışmasında 0,68 çıkmıştır; Doğu Karadeniz çalışmasının yazarları stokun sürdürülebilirliğini tehdit eden bir aşırı avcılık olduğunu yazar. Bu iki özetin okunmasıdır; güncel stok değerlendirmesi için Bakanlığa danışın.

Kaynak: Turkish Journal of Biology · Orta Karadeniz Bölgesi’nde Avlanan İstavrit (Trachurus trachurus)’in Populasyon Dinamiği (2000) · https://acikerisim.omu.edu.tr/entities/publication/17b6c724-1203-4ec9-874c-770b6580afc6/full

Hal bülteninde iki istavrit satırı neden var?

İzmir balık hali bülteni “ISTAVRIT (DENİZ)” ve “İSTAVRİT(SARI KANAT)” adlarıyla iki ayrı satır tutar. Bültende bu iki satırın hangi tür ya da boya karşılık geldiği açıklanmaz; bu rehber tahmin etmez. Rehber sayfasında iki seri ayrı izlenir.

Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE · Su Ürünleri Ürün Raporu 2025, tablo 14 (istavrit: kıraça ve karagöz) · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/2025%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu%202025-418%20TEPGE.pdf

İstavriti soğuk zincirde nasıl taşımalıyım?

Taze istavrit buzun erime sıcaklığına yakın, dondurulmuş istavrit eksi 18 derece ya da altında taşınır; araç kapalı olmalı ve buz suyu ürüne değmemelidir. Gemide deniz suyu tankında soğutmada 6 saatte 3 dereceye, 16 saatte 0 dereceye inilmelidir.

Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği md. 45, 51, 52 · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm

İstavrit ilanında hangi bilgiler yazılmalı?

Tür adı ve av denizi, av tarihi, av yeri ve liman, av aracı, boy sınıfı, miktar, kasa boyutu, buz ve soğuk zincir ile teslim yeri. Fiyat satıcıdadır; tarımart fiyat vermez. Yazışma portal içinde yapılır; ilanda dış mesajlaşma butonu yoktur.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 19 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm

Son doğrulama: 22 Ekim 2026. Genel kaynaklar: T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli sayı · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 12, 13, 18, 19; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm · Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği (Resmî Gazete 27 Aralık 2011; ilk yayım metni, md. 45-52 okundu; sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm · Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE · Su Ürünleri Ürün Raporu 2025 (tablo 14 balık türlerine göre avcılık; yalnız 2020 ve 2021 sütunları okundu) · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/2025%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu%202025-418%20TEPGE.pdf · Turkish Journal of Biology · 24(3): 543-552, 2000 · Orta Karadeniz Bölgesi’nde Avlanan İstavrit (Trachurus trachurus L., 1758)’in Populasyon Dinamiği (yalnız özet sayfası okundu) · https://acikerisim.omu.edu.tr/entities/publication/17b6c724-1203-4ec9-874c-770b6580afc6/full · Journal of Anatolian Environmental and Animal Sciences · 8(1): 69-79, 2023 · Doğu Karadeniz’de İstavrit (Trachurus mediterraneus Steindachner, 1868) Balığının Yaş, Büyüme Parametreleri ve İlk Eşeysel Olgunluk Boyunun Belirlenmesi (yalnız özet sayfası okundu) · https://avesis.erdogan.edu.tr/yayin/f061961d-743b-4b54-84a0-bd4cc064ab1c/dogu-karadenizde-istavrit-trachurus-mediterraneus-steindachner-1868-baliginin-yas-buyume-parametreleri-ve-ilk-eseysel-olgunluk-boyunun-belirlenmesi. Mevzuat değişebilir; güncel metin mevzuat.gov.tr ve ilgili bakanlıktan kontrol edilir.

Hal bülteni: son 30 gün

Kamu hal bülteninde ilan edilen en düşük ve en yüksek fiyatlar. Fiyatı tarımart belirlemez; ilandaki fiyatı satıcı koyar. Bu tablo pazarlıkta bir başvuru noktasıdır.

TarihBültendeki adEn düşük – en yüksek
22 Ekim 2026İSTAVRİT(SARI KANAT) · BALIK100 – 333,33 TL/kg
22 Ekim 2026ISTAVRIT (DENİZ) · BALIK25 – 83,33 TL/kg
21 Ekim 2026İSTAVRİT(SARI KANAT) · BALIK108,33 – 375 TL/kg
21 Ekim 2026ISTAVRIT (DENİZ) · BALIK33,33 – 83,33 TL/kg
20 Ekim 2026İSTAVRİT(SARI KANAT) · BALIK100 – 275 TL/kg
20 Ekim 2026ISTAVRIT (DENİZ) · BALIK20,83 – 90 TL/kg

Kaynak: İzmir BB Balık Hali · bülten

İstavrit kg satış fiyatı nedir?

İstavrit için kaynaklı güncel fiyat kaydı yok. Fiyatı satıcı belirler; tarımart fiyat üretmez. Güncel satıcı fiyatları Deniz Ürünleri Pazarı sayfasındaki ilanlarda.

İstavrit ticari takdim şekli nedir?

İstavrit ticarette şu biçimlerde sunulur: Taze/soğutulmuş; Perakende buzlu tabak; Dondurulmuş (endüstriyel); Konserve.

Deniz Ürünleri Pazarı: satıcı ilanları ve güncel fiyatlar →

İstavrit — Dünya Standart Kimliği

İstavrit, hamsiden sonra Türkiye kıyı avcılığının en önemli ikinci küçük pelajik balığıdır. Karadeniz, Marmara ve Ege kıyılarında avlanır; halk arasında "sarıkuyruk" olarak da bilinir. Tavası ve mangalıyla iç pazarın vazgeçilmezi olan istavrit, taze, dondurulmuş ve konserve olarak satılır; Karadeniz komşularına sınırlı ihracatı vardır.

Codex
Codex CXS 315-2014 + ilgili Codex su ürünleri standartları (taze/dondurulmuş balıkçılık ürünleri kalite çerçevesi)
HS Kodu
0302.42 (taze/soğutulmuş) · 0303.52 (dondurulmuş) · 0305.42 (tütsülenmiş) · 1604.15 (hazırlanmış/konserve)
TR Kodeks
TR Gıda Kodeksi Su Ürünleri Yönetmeliği + 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu (madde 8 av dönemi düzenlemesi) + Bakanlık yıllık Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği
Bilimsel Ad
Trachurus trachurus (Atlantik istavriti) · Trachurus mediterraneus (Akdeniz istavriti)
Varyeteler
Trachurus trachurus — Atlantik istavriti (Karadeniz + Marmara ağırlıklı)Trachurus mediterraneus — Akdeniz istavriti, "sarıkuyruk" (Ege + Marmara ağırlıklı)
Not
Türkiye istavrit avında dünyanın ilk 15 ülkesi arasındadır. İstavrit, hamsiden sonra TR küçük pelajik avcılığının ikinci büyük kalemidir — yıllık av ~40-80 bin ton bandında değişir (hamsi ~250-400 bin ton bandına kıyasla küçük ama önemli). Yakalanmış (doğal av) üründür — yetiştiricilik ürünü değildir.

Sık Sorulanlar

Kaynaklar (Son güncelleme 2026-08-30)

  • Codex CXS 315-2014 + ilgili Codex su ürünleri standartları
  • EC 2073/2005 (mikrobiyolojik kriterler — histamin)
  • EC 1881/2006 (bulaşan limitleri — cıva, PCB/dioksin)
  • EC 1935/2004 (gıda temas ambalaj)
  • TR Gıda Kodeksi Su Ürünleri Yönetmeliği
  • TR Gıda Kodeksi Ambalaj Yönetmeliği 2011/22
  • 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu (madde 8) + Bakanlık yıllık av tebliği
  • SUMAE — Su Ürünleri Merkez Araştırma Enstitüsü (Trabzon)
  • TÜİK su ürünleri istatistikleri
  • FAO balıkçılık istatistikleri + stok değerlendirmeleri + alan kodları (37.4.2 Karadeniz)
  • MSC — Marine Stewardship Council
  • TKDK IPARD III
  • TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi)

Yaklaşık aralık; sevkiyat öncesi ilgili resmi kaynak tekrar doğrulanmalıdır.

Tezgahlara git

İstavrit üreticileriyle şimdi bağlantı kur.

Deniz Ürünleri Pazarı →