Midye nedir, hangi türler “çift kabuklu” sayılır?
Midye, iki kabuklu bir yumuşakçadır ve suyu süzerek beslenir. Hijyen yönetmeliği bu özelliği hükümlerinin merkezine koyar: canlı çift kabuklu yumuşakçaların, doğal sulara yatırıldıktan sonra süzerek beslenmeyi sürdürmesine izin veren tekniklerle işlenmesini ister (md. 36). Süzerek beslenen bir hayvan çevresindeki suyla ne varsa onu içinde tutabildiği için mevzuat, midyenin sağlık güvenliğini ürünün kendisinden önce üretim alanının suyuna bağlar.
Ticari avcılık tebliği çift kabuklu yumuşakçaları adlarıyla sayar: beyaz kum midyesi, akivades, kidonya, kum şırlanı (tellina), tarak, istiridye ile kara ve kıllı midye. Bunların her biri için av yasağı dönemi ve araç kuralı ayrı yazılmıştır (md. 28). “Midye” kelimesi ilanda yetmez: yetiştirilen mi, avlanan kum midyesi mi, kara midye mi olduğunu yazmak gerekir.
Üretim yolları ikidir. Yetiştiricilik: TÜİK’in 2025 verisine dayanan TEPGE raporunda midye yetiştiricilik üretimi 2020’de 4.168 ton, 2021’de 4.037 ton, 2022’de 4.585 tondur. Kabuklu yetiştiriciliğinin usulünü Bakanlık genelgeyle belirler (Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği md. 5/ö). Avcılık: rapora göre beyaz kum midyesi ve deniz salyangozu tamamen Batı Karadeniz’den çıkar ve ağırlıkla ihracata yöneliktir; TÜİK 2025 verilerine göre 2024’te beyaz kum midyesi üretimi yaklaşık 16,6 bin ton, deniz salyangozu avı yaklaşık 7 bin tondur.
İzmir Büyükşehir Belediyesi balık hali bülteninin 20 Ekim 2026’da görülen ürün adları arasında midye yoktur; bu yüzden bu rehberde kamu hal verisi gösterilmez. Midye ilanında fiyatı satıcı belirler. HS kodu, ihracat pazarları ve fuar bilgisi 6-katman bölümündedir; burada tekrar edilmez.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, on birinci bölüm: canlı çift kabuklu yumuşakçalar (md. 34-43; Resmî Gazete 27 Aralık 2011, sayı 28155; ilk yayım metni okundu, sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm · T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli ve 32629 sayılı sayı · 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 28 okundu; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm · Tarım ve Orman Bakanlığı TEPGE · Su Ürünleri Ürün Raporu 2025 (tam metin; tablo 11 yetiştiricilik üretimi, bölüm 3.1 üretim) · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporlar%C4%B1/2025%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu/Su%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20%C3%9Cr%C3%BCn%20Raporu%202025-418%20TEPGE.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği (md. 5/ö; 17 Ağustos 2024 değişikliğiyle) · https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=7&MevzuatNo=5217&MevzuatTertip=5
Üretim alanı sınıfı: A, B ve C
Hijyen yönetmeliğinin md. 36’sına göre toplayıcılar canlı çift kabuklu yumuşakçaları yalnız yeri ve sınırları belli olan, A, B ya da C olarak sınıflandırılmış üretim alanlarından toplar. Sınıflandırmayı Bakanlık yapar; ölçütü başka bir yönetmeliğe bağlıdır ve bu rehber o metni okumadı, bu yüzden ölçütü yazmıyoruz. Önemli olan sonuçtur: sınıf, ürüne toplandıktan sonra ne yapılması gerektiğini söyler.
A sınıfı alandan toplanan canlı çift kabuklu yumuşakça, md. 39’daki sağlık standartlarını karşılıyorsa başka bir işlem yapılmadan insan tüketimi için piyasaya sunulabilir. B sınıfı alandan toplananlar yatırıldıktan ya da arındırma merkezinde arındırıldıktan sonra piyasaya çıkar. C sınıfı alandan toplananlar, yeterli süre yatırıldıktan sonra piyasaya çıkar. B ve C sınıfı alandan gelen ürün, arındırma ya da yatırmadan sonra md. 39’un bütün şartlarını karşılamak zorundadır.
Yatırma, ürünün Bakanlıkça onaylı bir alanda temiz suda bekletilmesidir. Bakanlık daha kısa bir süre belirlemediği sürece su sıcaklığına ve risk analizine bağlı olarak canlı çift kabuklu yumuşakçalar yatırma alanında en az 2 ay bekletilir; alan şamandıra ve direklerle sınırlanır ve “hepsi içeri, hepsi dışarı” düzeniyle partiler karıştırılmaz (md. 36/3). Arındırma ise onaylı bir merkezde ürünün temiz deniz suyunda yıkanıp yeterli sürede kesintisiz arındırılmasıdır; bu işlem sırasında tankta midyeden başka kabuklu, balık ya da deniz türü bulunmaz (md. 38).
B ya da C sınıfı alandan gelip arındırma ya da yatırmaya gönderilmeyen ürün, patojenleri öldüren bir işleme sokulmak zorundadır; yönetmelik izin verilen işlemleri sayar: hermetik kapta sterilizasyon ya da et iç sıcaklığının en az 90 saniye boyunca 90 dereceden az olmamasını sağlayan ısıl işlemler (md. 36/1-d). Bu işlemlerin doğrulanmış yöntemle ve HACCP ilkeleriyle yapılması şarttır.
Hangi alanın hangi sınıfta olduğunu il tarım ve orman müdürlükleri duyurur. İstanbul İl Müdürlüğü’nün sayfasında örneğin “İç Piyasa” başlığı altında İstanbul’daki çift kabuklu yumuşakça üretim alanlarının koordinat dosyası ve Karadeniz 1, Karadeniz 2, Rumeli Karaburun, Beykoz Umuryeri ve Şile bölgeleri için haritalar bulunur. Bu belgelerin içeriği okunmadı; kendi ilinizin güncel listesini il müdürlüğünden isteyin.
| A sınıfı alan | Md. 39 standartları karşılanıyorsa başka işlem yapmadan piyasaya |
|---|---|
| B sınıfı alan | Yatırma ya da arındırma merkezinde arındırma, sonra piyasaya |
| C sınıfı alan | Yeterli süre yatırma (Bakanlık kısaltmadıkça en az 2 ay), sonra piyasaya |
| B ya da C, yatırma ve arındırmaya gitmeyen | Sterilizasyon ya da onaylı ısıl işlem (iç sıcaklık en az 90 saniye 90 °C) |
| Sınıflandırılmamış ya da sağlık nedeniyle uygun olmayan alan | Toplama ve üretim yasak |
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, on birinci bölüm: canlı çift kabuklu yumuşakçalar (md. 34-43; Resmî Gazete 27 Aralık 2011, sayı 28155; ilk yayım metni okundu, sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm · Tarım ve Orman Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü · Balıkçılık ve Su Ürünleri · Çift Kabuklu Yumuşakça Üretim Alanları (sayfa; koordinat PDF’i ve harita bağlantıları açılmadı) · https://istanbul.tarimorman.gov.tr/Sayfalar/Detay.aspx?SayfaId=16
Toplama yasağı: dönemler, alanlar, kota
Tebliğin md. 28/9’u en sert kuralı koyar: izleme ve rutin program sonucunda analiz sonuçları uygun olmadığı için ürün alımına kapatılan çift kabuklu yumuşakça üretim alanlarında ve tebliğ kapsamında açık olup izleme ve rutin programın uygulanmadığı alanlarda çift kabuklu yumuşakça istihsal edilemez. Yani bir alanın “açık” görünmesi yetmez; izlemenin yapıldığı alan olması gerekir ve alan kapatıldığında toplama biter. Ayrıca İzmit Körfezi’nde belirli bir hattın doğusunda ve Balıkesir’in Ayvalık ilçesi karasularında çift kabuklu yumuşakça avcılığı yasaktır (md. 28/10-11).
Beyaz kum midyesinin avı bölge, zaman ve kotaya bağlıdır. Marmara Denizi ile Boğazlarda ve Karadeniz’de Samsun-Ordu sınırındaki Akçay’dan Gürcistan sınırına kadar olan karasularında avı yasaktır. Avın açık olduğu alanlar iki dönem hâlinde sıralanmıştır: 1 Eylül 2024 - 14 Nisan 2026 arasında Rumeli Karaburun - Kefken Adası Feneri ile Bartın Kurucaşile Tosun Burnu - Samsun Yakakent Çayağzı Burnu arası; 1 Eylül 2026 - 14 Nisan 2028 arasında Bulgaristan sınırı - Rumeli Karaburun, Kefken Adası Feneri - Tosun Burnu ve Çayağzı Burnu - Akçay arası. Tebliğin ilk metnine göre bu alanlarda 15 Nisan - 31 Ağustos arasında kum midyesi avı yasaktır; av, her dönem için Bakanlıkça ilan edilen kotayla yapılır ve kota dolarsa Bakanlık avı durdurur (md. 28/1).
Av için gemi izin belgesi alınır ve boy uzunluğuna bakılmaksızın e-seyir defteri tutulur. Avlanan ürün yalnız il müdürlüklerinin belirlediği noktalardan karaya çıkarılır. Algarna ve dreçlerin ağız açıklığı 80 santimetreyi, ağız derinliği 20 santimetreyi, torba boyu 200 santimetreyi aşamaz; hidrolik dreçlerin ağzı 350, boyu 300 santimetreyi geçemez; dreç ve eleklerdeki çubuklar arası 8,5 milimetreden dar olamaz. Beş metreden sığ suda her türlü araçla kum midyesi istihsali yasaktır; gemide birden fazla algarna ya da dreç bulundurulamaz.
Kara ve kıllı midye için tebliğ iki hat çizer: İstanbul Boğazı’nda ve Çanakkale Boğazı’nda tebliğde koordinatları sayılan alanlarda avı yasaktır; İstanbul Boğazı’nın serbest alanlarında ve diğer karasularımızda ise 15 Nisan ile 30 Haziran arasında avı yasaktır (md. 28/5). Tarak ve istiridyede yasak 15 Nisan - 31 Ağustos arasıdır (md. 28/4); kum şırlanı ile akivades ve kidonya için de aynı 15 Nisan - 31 Ağustos yasağı yazılıdır.
Yasak başladığında depodaki ürün için süre vardır, ama sınırlıdır: yasağın başlamasından itibaren il müdürlüklerince stok tespiti yapılan beyaz kum midyesi, akivades, kidonya, istiridye ve kum şırlanı, yasak başlama tarihinden sonra en geç 10 gün içinde işlenmeli ya da sevk edilmelidir; Bakanlıkça onaylı arındırma merkezindeki canlı çift kabuklu yumuşakçalar için bu süreyi Bakanlık belirler (md. 28/7). Kara midye bu listede sayılmamıştır. Kanunun md. 25’i ayrıca, zaman ya da boy bakımından avı yasak olan ürünün yasak süre içinde satılmasını, taşınmasını ve işlemede kullanılmasını yasaklar; aykırı avlanan ürüne el konulur.
Tebliğe 16 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de 2026/25 sayılı bir değişiklik yapılmıştır. Değişikliğin metni okunamadığı için yukarıdaki tarih ve alanlar 2024/20 tebliğinin ilk metnine dayanır; kum midyesinin asgari boyu (md. 17 çizelgesi) de okunamamıştır. Güncel hâl için il tarım ve orman müdürlüğüne başvurun.
| Kapatılmış ya da izlenmeyen alan (md. 28/9) | Çift kabuklu yumuşakça istihsali yasak |
|---|---|
| Beyaz kum midyesi, açık alanlarda (md. 28/1) | 15 Nisan - 31 Ağustos yasak; kota, izin belgesi, e-seyir defteri |
| Kara ve kıllı midye (md. 28/5) | 15 Nisan - 30 Haziran yasak; Boğazlarda sayılan alanlarda baştan yasak |
| Tarak ve istiridye (md. 28/4) | 15 Nisan - 31 Ağustos yasak |
| Yasak başlangıcında stok (md. 28/7) | Kum midyesi, akivades, kidonya, istiridye, kum şırlanı: en geç 10 gün içinde işleme ya da sevk |
| Kum midyesi asgari boyu (md. 17) | Çizelge resim; okunamadı |
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli ve 32629 sayılı sayı · 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 28 okundu; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm · T.C. Resmî Gazete · 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı sayı · 6/1 Numaralı Tebliğde Değişiklik (No: 2026/25); sayı sayfası açıldı, ekteki PDF’nin yazı kodlaması bozuk olduğu için metin okunamadı · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260916.htm · T.C. Resmî Gazete · 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu (md. 13, 24, 25) · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.1380.pdf
Ticaret: kayıt belgesi, etiket ve nakliye
Canlı midye ticaretinin omurgası kayıt belgesidir. Hijyen yönetmeliğinin md. 35’ine göre sevkiyat merkezinde tanımlama işareti uygulanmadan canlı çift kabuklu yumuşakça perakende satış için piyasaya arz edilemez; partiler tesisler arasında nakledilirken kayıt belgesi partiye eşlik eder. Üretim alanından gönderilen partide belgeye toplayıcının kimliği ve adresi, toplama tarihi, üretim alanının kod numarası ve sağlık durumu, türün cinsi ve miktarı ile partinin gideceği yer yazılır. Yatırma alanından ve arındırma merkezinden gönderilen partide ek olarak yatırma yeri ve süresi ya da arındırma merkezinin adresi, kalış süresi ve giriş ile çıkış tarihleri yazılır. Gönderen belgeyi okunaklı ve değiştirilemeyecek biçimde doldurur, alan işletmeci alım tarihini işler; belgenin bir nüshası en az 1 yıl saklanır.
Sevkiyat merkezine yalnız A sınıfı alandan, yatırma alanından, arındırma merkezinden ya da başka bir sevkiyat merkezinden gelen ürün kabul edilir (md. 38). Paketler sevkiyat merkezinden çıkarken kapalı olur ve son tüketiciye arzına kadar kapalı kalır (md. 40). Ürün perakende için paketlendikten ya da sevkiyat merkezinden ayrıldıktan sonra tekrar suya batırılmaz, üzerlerine su püskürtülmez (md. 42). Depolama ve nakliye, gıda güvenliğini ve canlılığı olumsuz etkilemeyecek sıcaklıkta yapılır.
Etikette suya dayanıklı bir etiket bulunur ve şu bilgiler yazılır: ticari ve bilimsel tür adı, günü ve ayı içeren paketleme tarihi, ve tavsiye edilen tüketim tarihi yerine “satıldıklarında bu hayvanlar canlı olmalıdır” ibaresi (md. 41). Perakendeci, paketi açıp son tüketiciye ambalajlı olmayan hâlde satarsa ambalaja ait etiketi en az 60 gün saklar. Tarak ve süzerek beslenmeyen deniz karından bacaklıları için sınıflandırılmış alan dışından toplama ve satış ayrıca md. 43’te sıkı şartlara bağlanmıştır; bu rehber o şartları ayrıntılamaz.
Midye ilanında şunlar yazılır: tür (yetiştirme midye, kum midyesi ya da kara midye), alan sınıfı (A, B ya da C) ve alan kodu, toplama tarihi, yatırma ya da arındırma yapılıp yapılmadığı, sevkiyat ya da arındırma merkezinin adı, miktar, ambalaj, sıcaklık ve teslim yeri. Kayıt belgesi tesisler arası nakilde partiye eşlik etmek zorundadır; ilanda belgenin varlığını belirtin. Fiyat satıcıdadır; tarımart fiyat vermez. Yazışma tarımart içinde yürür; ilanda dış mesajlaşma butonu yoktur.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, on birinci bölüm: canlı çift kabuklu yumuşakçalar (md. 34-43; Resmî Gazete 27 Aralık 2011, sayı 28155; ilk yayım metni okundu, sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm · Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü · Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu (bölüm 18, yumuşakçalar ve ürünleri) · https://www.rok.org.tr/wp-content/uploads/2024/12/TGK-Gida-Kodeksi-Etiketleme-ve-Tuketici-Bilgilendirme-Yonetmeligi-Kilavuzu.pdf
Kalite ve biyotoksin sınırları
Md. 39 ürünün duyusal ve kimyasal şartlarını yazar. Kabuklar kirden ari olmalı, darbeye karşı yeterli dirence sahip olmalı; ürün tazelik ve canlılık bakımından kabuklar arası sıvı miktarının normal olması dahil duyusal özellikler taşımalıdır. Toplama ve sonraki işlemlerde ürünü ezilmeye, aşınmaya, sarsıntıya ve aşırı sıcaklığa karşı korumak, ilave bulaşıklığa yol açacak suya tekrar daldırmamak toplayıcının görevidir (md. 36/2).
Md. 39/1-b, tüm vücutta ya da yenilebilen kısımda toplam hesaplanan deniz biyotoksinlerinin beş sınırı aşamayacağını yazar. Test yöntemlerini Bakanlık belirler; diğer biyotoksinler, virüs testleri ve numune alma planları için Bakanlık, ilgili referans laboratuvarlarıyla çalışarak ek sınırlar koyabilir. Bu rehber izleme sonuç bültenlerini okumadı; sınır aşıldığında ürünün piyasaya verilemeyeceğini bilmek yeter, sonucu il müdürlüğünden isteyin.
Etiket yönünden Bakanlığın kılavuzunda yumuşakçalar ve ürünleri, bildirimi zorunlu alerjen gruplarından biridir. Gruba istiridye, mürekkep balığı, salyangoz, midye ve ahtapot girer. Bu gruptan bir bileşen kullanıldığında bileşen doğrudan yazılabilir ya da grup adıyla birlikte verilir; kılavuzun örneği “Midye, Ahtapot (yumuşakça)” yazımıdır.
| Felç edici kabuklu deniz hayvanları zehri (PSP) | Kilogramda 800 mikrogram |
|---|---|
| Unutkanlığa neden olan zehir (ASP), domoik asit olarak | Kilogramda 20 miligram |
| Okadaik asit, dinophysis ve pecteno toksinleri toplamı (okadaik asit eşdeğeri) | Kilogramda 160 mikrogram |
| Yesso toksinler (yesso toksin eşdeğeri) | Kilogramda 1 miligram |
| Azaspir asitler (azaspir asit eşdeğeri) | Kilogramda 160 mikrogram |
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, on birinci bölüm: canlı çift kabuklu yumuşakçalar (md. 34-43; Resmî Gazete 27 Aralık 2011, sayı 28155; ilk yayım metni okundu, sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm · Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü · Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu (bölüm 18, yumuşakçalar ve ürünleri) · https://www.rok.org.tr/wp-content/uploads/2024/12/TGK-Gida-Kodeksi-Etiketleme-ve-Tuketici-Bilgilendirme-Yonetmeligi-Kilavuzu.pdf
Mevzuat ve okunamayan noktalar
Çerçeve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu’dur. Üretim alanı ve ürün tarafında Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği’nin canlı çift kabuklu yumuşakçalara ayrılan on birinci bölümü (md. 34-43) esastır; yönetmelik, alanların sınıflandırmasını Hayvansal Gıdaların Resmi Kontrollerine İlişkin Özel Kuralları Belirleyen Yönetmeliğe bırakır. Av tarafında Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; 1 Eylül 2024 - 31 Ağustos 2028) md. 28, yetiştirme tarafında Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği, etiket tarafında Türk Gıda Kodeksi etiketleme mevzuatı geçerlidir.
Bu rehberin okuyamadığı noktalar şunlardır: alanların sınıflandırma ölçütü ve güncel A, B, C listesi, biyotoksin izleme sonuçları ve kapatma kararları, kum midyesinin asgari av boyu (md. 17 çizelgesi), 2026/25 değişikliğinin metni, arındırma süreleri ve hijyen yönetmeliğinin 2011’den sonraki değişiklikleri. Bu noktalar için il tarım ve orman müdürlüğüne başvurun ve güncel metni isteyin.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği, on birinci bölüm: canlı çift kabuklu yumuşakçalar (md. 34-43; Resmî Gazete 27 Aralık 2011, sayı 28155; ilk yayım metni okundu, sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm · T.C. Resmî Gazete · 11 Ağustos 2024 tarihli ve 32629 sayılı sayı · 6/1 Numaralı Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığının Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ (No: 2024/20; md. 28 okundu; md. 16 ve 17 çizelgeleri resim olduğu için okunamadı) · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm · T.C. Resmî Gazete · 16 Eylül 2026 tarihli ve 33372 sayılı sayı · 6/1 Numaralı Tebliğde Değişiklik (No: 2026/25); sayı sayfası açıldı, ekteki PDF’nin yazı kodlaması bozuk olduğu için metin okunamadı · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/09/20260916.htm · T.C. Resmî Gazete · 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu (md. 13, 24, 25) · https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.1380.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği (md. 5/ö; 17 Ağustos 2024 değişikliğiyle) · https://www.mevzuat.gov.tr/anasayfa/MevzuatFihristDetayIframe?MevzuatTur=7&MevzuatNo=5217&MevzuatTertip=5
Sık sorulan sorular
Midyede A, B ve C sınıfı ne demek?
Bakanlık canlı çift kabuklu yumuşakça toplanan üretim alanlarını A, B ya da C olarak sınıflandırır. A sınıfı alandan toplanan ürün, sağlık standartlarını karşılıyorsa doğrudan satılabilir; B sınıfı alandan gelen ürün yatırma ya da arındırmadan sonra, C sınıfından gelen ürün ise yeterli süre yatırıldıktan sonra satılır. Sınıflandırma ölçütü başka bir yönetmeliktedir; bu rehberde okunmadı.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği md. 36 · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm
Midyeyi her denizden toplayıp satabilir miyim?
Hayır. Toplayıcılar canlı çift kabuklu yumuşakçaları yalnız sınıflandırılmış üretim alanlarından toplar. Bakanlığın sınıflandırmadığı ya da sağlık nedeniyle uygun olmayan alandan toplama ve üretim yasaktır. Tebliğ md. 28/9 da analiz sonuçları uygun olmayan ve izlenmeyen alanlarda istihsali yasaklar.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 28 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm
B sınıfı alandan toplanan midye doğrudan satılır mı?
Hayır. B sınıfı alandan toplanan ürün yatırıldıktan ya da arındırma merkezinde arındırıldıktan sonra piyasaya çıkabilir. Arındırma ya da yatırmaya gitmeyen ürün, onaylı bir ısıl işlem ya da sterilizasyona gönderilmek zorundadır.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği md. 36 · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm
Midye kayıt belgesinde neler yazılır, ne kadar saklanır?
Üretim alanından gönderilen partide toplayıcının kimliği ve adresi, toplama tarihi, üretim alanının kod numarası ve sağlık durumu, türün cinsi ve miktarı ile partinin gideceği yer yazılır. Yatırma ve arındırma için ek bilgi vardır. Gönderen ve alan işletmeci belgenin bir nüshasını en az 1 yıl saklar.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği md. 35 · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm
Midye etiketinde ne yazmalı?
Suya dayanıklı etikette ticari ve bilimsel tür adı, günü ve ayı içeren paketleme tarihi ve “satıldıklarında bu hayvanlar canlı olmalıdır” ibaresi bulunur. Perakendeci paketi açıp ambalajsız satarsa etiketi en az 60 gün saklar.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği md. 41 · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm
Kara midye avı hangi tarihlerde yasak?
Tebliğ md. 28/5’e göre İstanbul Boğazı’nın serbest alanlarında ve diğer karasularımızda kara ve kıllı midye avı 15 Nisan ile 30 Haziran arasında yasaktır; İstanbul ve Çanakkale Boğazlarında tebliğde sayılan alanlarda av baştan yasaktır. Tebliğe 2026/25 sayılı değişiklik yapılmıştır; güncel tarihi il müdürlüğünden teyit edin.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 28 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm
Beyaz kum midyesi avı için hangi belgeler ve kurallar var?
Gemi için avcılık izin belgesi, boy uzunluğuna bakılmaksızın e-seyir defteri, Bakanlıkça ilan edilen dönemlik kota ve il müdürlüklerinin belirlediği karaya çıkış noktaları gerekir. Açık alanlarda 15 Nisan - 31 Ağustos arasında av yasaktır; 5 metreden sığ suda av yapılamaz. Algarna ve dreç ölçüleri tebliğde sınırlıdır.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 28 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm
Midyede biyotoksin sınırı nedir?
Hijyen yönetmeliği md. 39’a göre tüm vücutta ya da yenilebilen kısımda felç edici zehir (PSP) için kilogramda 800 mikrogram, unutkanlığa neden olan zehir (ASP) için domoik asit olarak kilogramda 20 miligram, okadaik asit eşdeğeri toplam için kilogramda 160 mikrogram, yesso toksinler için kilogramda 1 miligram ve azaspir asitler için kilogramda 160 mikrogram aşılamaz. Test yöntemlerini Bakanlık belirler.
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği md. 39 · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm
Yasak başlamadan önce topladığım midyeyi ne zamana kadar satabilirim?
Tebliğ md. 28/7’ye göre yasağın başlamasından itibaren il müdürlüklerince stok tespiti yapılan beyaz kum midyesi, akivades, kidonya, istiridye ve kum şırlanı, yasak başlama tarihinden sonra en geç 10 gün içinde işlenmeli ya da sevk edilmelidir. Onaylı arındırma merkezindeki ürün için süreyi Bakanlık belirler. Kara midye bu hükümde sayılmamıştır; il müdürlüğüne danışın.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · Ticari Amaçlı Su Ürünleri Avcılığı Tebliği (2024/20) md. 28 · https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/08/20240811-3.htm
Midyeyi satış öncesi suya batırabilir miyim?
Hijyen yönetmeliği md. 42/2’ye göre canlı çift kabuklu yumuşakçalar, perakende satış için paketlendikten ya da sevkiyat merkezinden ayrıldıktan sonra tekrar suya batırılmaz ve üzerlerine su püskürtülmez. Toplama sırasında da ilave bulaşıklığa yol açacak suya yeniden daldırılmaz (md. 36/2).
Kaynak: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği md. 36 ve 42 · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111227-10.htm