Soya: satış, alış ve ihracat
Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Yazan: TARIMART BİLİŞİM A.Ş.
Ekimlik soya tohumunda çimlenme ve saflık ölçüsü nedir?
Çukurova broşürü, tohumluğun en az %75-80'inin çimlenebilmesini, karışık ve hastalıksız olmasını, görünüşte parlak ve özürsüz olmasını ister; buruşuk, çatlak, yeşil kalmış ve olgunlaşmamış tohumlar kullanılmamalıdır.
Çukurova broşürü, tohumluğun en az %75-80'inin çimlenebilmesini, karışık ve hastalıksız olmasını, görünüşte parlak ve özürsüz olmasını ister; buruşuk, çatlak, yeşil kalmış ve olgunlaşmamış tohumlar kullanılmamalıdır. Bu bir çiftçi broşürü önerisidir, tohumluk standardı yerine geçmez.
Kaynak: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
İthal soya küspesi ile yerli arasında kalite farkı var mı?
TEPGE raporu, ithalata yönelmenin önemli bir nedeninin ithal soya küspelerinin protein oranının yerli üretime göre yüksek olması olduğunu söyler.
TEPGE raporu, ithalata yönelmenin önemli bir nedeninin ithal soya küspelerinin protein oranının yerli üretime göre yüksek olması olduğunu söyler. Rakamsal protein oranı raporda verilmemiştir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soyada tane çatlaması neden olur?
Çukurova broşürüne göre hasat nemi uygun orandan yüksekse hasatta tohumlar zarar görür, daha düşükse taneler dökülür veya çatlar; doğrudan güneş altında kurutma da çatlamaları artırır.
Kaynak: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya ürünü satarken GDO etiketi gerekir mi?
Biyogüvenlik Kanunu'nun 7. maddesine göre herhangi bir ürün Bakanlıkça belirlenen eşik değerin üzerinde GDO ve ürünlerini içeriyorsa etikette GDO içerdiği açıkça belirtilmek zorundadır.
Biyogüvenlik Kanunu'nun 7. maddesine göre herhangi bir ürün Bakanlıkça belirlenen eşik değerin üzerinde GDO ve ürünlerini içeriyorsa etikette GDO içerdiği açıkça belirtilmek zorundadır. GDO ve ürünlerinin dolaşımında beyan, kayıt tutma, karar örneği bulundurma ve belgeleri yirmi yıl saklama yükümlülüğü de vardır. Eşik değerin sayısı bu kanun metninde yoktur.
Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi (T.C. Cumhurbaşkanlığı) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soyayı mısıra göre ne zaman ekmek daha avantajlıdır?
TEPGE raporuna göre soya, Çukurova'da birinci üründe mısırla rekabet edemez; maliyet ve kârlılık açısından birinci üründe mısır avantajlıdır.
TEPGE raporuna göre soya, Çukurova'da birinci üründe mısırla rekabet edemez; maliyet ve kârlılık açısından birinci üründe mısır avantajlıdır. İkinci üründe ise soya mısıra göre daha avantajlıdır; bu yüzden bölgede ikinci ürün olarak tercih edilir. Rapor ayrıca pamuğun cazip getirileri nedeniyle üreticilerin pamuğu tercih ettiğini söyler.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye soya ithal ediyor mu, ne kadar?
Evet. TEPGE'ye göre Türkiye iç talebi yurt içi üretimle karşılayamadığı için yüksek miktarda soya ithal eder; 2023/24 sezonunda 3,25 milyon ton soya ithal edilmiştir.
Evet. TEPGE'ye göre Türkiye iç talebi yurt içi üretimle karşılayamadığı için yüksek miktarda soya ithal eder; 2023/24 sezonunda 3,25 milyon ton soya ithal edilmiştir. Temmuz 2026 raporu Türkiye'nin 2025/26'da ithalatta 7. sırada olduğunu belirtir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye soyayı hangi ülkelerden alıyor?
TEPGE raporuna göre 2023/24 sezonunda Türkiye soya ithalatında Brezilya, Ukrayna ve ABD ilk sıralardadır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Yerli soya iç talebin ne kadarını karşılıyor?
Temmuz 2026 raporuna göre Türkiye soya üretimi iç talebi karşılayamamaktadır ve soyada kendine yeterlilik oranı son yıllarda %4-5 civarındadır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Yem sanayisi soyayı neden ithal ediyor?
Soya talebi gıda sanayisinin ve karma yem sanayisinin önemli bir hammaddesi olduğu için yüksektir; yurt içinden karşılanamadığından ihtiyaç büyük oranda ithalatla giderilir.
Soya talebi gıda sanayisinin ve karma yem sanayisinin önemli bir hammaddesi olduğu için yüksektir; yurt içinden karşılanamadığından ihtiyaç büyük oranda ithalatla giderilir. En çok tüketim hayvan yemi içinde, özellikle kanatlı yemi içinde yapılır. İthalata yönelmenin bir diğer nedeni ithal soya küspelerinin protein oranının yerli üretime göre yüksek olmasıdır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
GDO'lu soya ithal etmek için izin gerekir mi?
Biyogüvenlik Kanunu'na göre GDO veya ürünlerinin ithalatına bilimsel risk değerlendirmesine göre karar verilir; her GDO ve ürününün ilk ithalatı için gen sahibi veya ithalatçı Bakanlığa başvurur ve karar Biyogüvenlik Kurulunca verilir.
Biyogüvenlik Kanunu'na göre GDO veya ürünlerinin ithalatına bilimsel risk değerlendirmesine göre karar verilir; her GDO ve ürününün ilk ithalatı için gen sahibi veya ithalatçı Bakanlığa başvurur ve karar Biyogüvenlik Kurulunca verilir. Kurul kararları Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer. GDO ve ürünlerinin onay alınmaksızın piyasaya sürülmesi yasaktır.
Kaynak: Mevzuat Bilgi Sistemi (T.C. Cumhurbaşkanlığı) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Dünyada ne kadar soya üretilir?
USDA verilerine dayanan TEPGE raporuna göre 2023/24 sezonunda dünyada 140 milyon hektar alanda soya yetiştirilmiş ve dünya soya üretimi 395 milyon ton olmuştur.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Dünyada en çok soya üreten ülkeler hangileridir?
2023/24 sezonunda Brezilya 153 milyon ton ile birinci (dünya üretiminin %39'u), ABD 113 milyon ton ile ikinci, Arjantin 48 milyon ton ile üçüncüdür.
2023/24 sezonunda Brezilya 153 milyon ton ile birinci (dünya üretiminin %39'u), ABD 113 milyon ton ile ikinci, Arjantin 48 milyon ton ile üçüncüdür. Temmuz 2026 raporuna göre 2025/26'da soya üretiminin %88,4'ünü Brezilya, ABD ve Arjantin oluşturur.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Dünyada soya en çok nerede ekilir?
2023/24 sezonunda Brezilya 46 milyon ha ile en fazla ekim alanına sahip ülkedir; ABD 33 milyon ha, Arjantin 16 milyon ha ile izler.
2023/24 sezonunda Brezilya 46 milyon ha ile en fazla ekim alanına sahip ülkedir; ABD 33 milyon ha, Arjantin 16 milyon ha ile izler. 2025/26'da dünya soya ekim alanı bir önceki sezona göre %2,9 azalmıştır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Dünyanın en büyük soya ihracatçıları kimlerdir?
2023/24 sezonunda dünya soya ihracatı 177 milyon ton olmuştur; Brezilya %58,9 pay ile ilk, ABD %26,1 pay ile ikincidir.
2023/24 sezonunda dünya soya ihracatı 177 milyon ton olmuştur; Brezilya %58,9 pay ile ilk, ABD %26,1 pay ile ikincidir. Temmuz 2026 raporu 2025/26'da da Brezilya, ABD ve Arjantin'i en büyük ihracatçılar olarak sayar.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Dünyanın en büyük soya ithalatçıları kimlerdir?
2023/24 sezonunda dünya soya ithalatı 177 milyon ton olmuş, bir önceki sezona göre %5,7 artmıştır.
2023/24 sezonunda dünya soya ithalatı 177 milyon ton olmuş, bir önceki sezona göre %5,7 artmıştır. Çin 112 milyon ton ile ilk sıradadır; Çin'i sırasıyla AB, Arjantin ve Meksika izler, Türkiye altıncı sıradadır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye dünya soya üretiminde kaçıncı sırada?
Temmuz 2026 TEPGE raporuna göre Türkiye 2025/26'da dünya soya üretiminde 13. sıradadır.
Temmuz 2026 TEPGE raporuna göre Türkiye 2025/26'da dünya soya üretiminde 13. sıradadır. TEPGE 2024 raporu, Türkiye'nin üretim miktarı bakımından dünyada önemli bir potansiyele sahip olmadığını söyler.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya veriminde Türkiye dünyada kaçıncı?
TEPGE raporu USDA verilerine göre Türkiye'nin dünyada soya verimi en yüksek ülke olduğunu, 2023/24 sezonunda Türkiye'yi sırasıyla ABD ve Brezilya'nın izlediğini yazar.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye soya ihraç ediyor mu?
TEPGE'ye göre Türkiye'nin kayda değer bir soya ihracatı yoktur; üretimde kendine yeterli olmadığı için ithalatçı konumundadır.
TEPGE'ye göre Türkiye'nin kayda değer bir soya ihracatı yoktur; üretimde kendine yeterli olmadığı için ithalatçı konumundadır. Raporda 2023/24 sezonunda 67 bin ton ihracat kaydı görünür; bu miktarda ABD (%58,1), İran (%19,6) ve Yunanistan (%9,8) ilk sıralardadır. Tohumluk olanlar bu kalemin dışındadır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Rusya soya üretiminde ne yapıyor?
Temmuz 2026 raporuna göre 2025/26 sezonunda soya üretimini en çok artıran ülke Rusya olmuştur; dünya sıralamasında 8. sırada olan Rusya üretimini %95,1 oranında artırmıştır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026