Soya: ürün kimliği
Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Yazan: TARIMART BİLİŞİM A.Ş.
Soya nedir, bilimsel adı nedir?
Soyanın bilimsel adı Glycine max'tır; TEPGE raporu onu tek yıllık, bitkisel yağ üretimi ve tüketiminde dünyada ilk sıralarda yer alan bir yağ bitkisi olarak tanımlar.
Soyanın bilimsel adı Glycine max'tır; TEPGE raporu onu tek yıllık, bitkisel yağ üretimi ve tüketiminde dünyada ilk sıralarda yer alan bir yağ bitkisi olarak tanımlar. Yazlık ekilir, tohumu hem insan hem hayvan beslenmesinde kullanılır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya baklagil mi, yağlı tohum mu?
İkisi birdendir. TEPGE raporu soyayı baklagiller ürün grubunda anar ve aynı zamanda yağlı tohumlu bitkiler içinde sayar.
İkisi birdendir. TEPGE raporu soyayı baklagiller ürün grubunda anar ve aynı zamanda yağlı tohumlu bitkiler içinde sayar. Baklagil olduğu için ihtiyacı olan azotu havanın serbest azotundan karşılar.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya toprağa azot kazandırır mı?
Evet. Kökler üzerinde oluşan yumrucuklarda, ekimde kullanılan soyaya özgü bakteri yoluyla havadaki azot depolanır; bu azotu hem soya hem ardından ekilen ürün kullanır.
Evet. Kökler üzerinde oluşan yumrucuklarda, ekimde kullanılan soyaya özgü bakteri yoluyla havadaki azot depolanır; bu azotu hem soya hem ardından ekilen ürün kullanır. Bu yüzden soya iyi bir münavebe bitkisi sayılır.
Kaynak: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı, TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya bitkisinin kök, gövde ve yaprağı nasıldır?
Kazık köklü bir bitkidir ve ana köke bağlı kuvvetli bir saçak kök sistemi de vardır; kökler 150-200 cm'e inebilse de çoğunlukla 60-70 cm derinlikte yoğunlaşır.
Kazık köklü bir bitkidir ve ana köke bağlı kuvvetli bir saçak kök sistemi de vardır; kökler 150-200 cm'e inebilse de çoğunlukla 60-70 cm derinlikte yoğunlaşır. Sap dik, sert ve sık tüylüdür; yapraklar üç yapraklıklı bileşik yapraktır. Tüylülük beyaz sineğe karşı koruyuculuk sağlar.
Kaynak: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soyanın çiçeği ve baklası nasıldır?
Çiçekler yaprak koltuklarında gruplar halinde bulunur, beyaz veya mor renklidir ve soya kendine döllenir.
Çiçekler yaprak koltuklarında gruplar halinde bulunur, beyaz veya mor renklidir ve soya kendine döllenir. Baklalar 3-5 cm uzunluktadır, tüylüdür ve içlerinde genellikle 2-4 tohum bulunur; yeşil baklalar olgunlukta sarıya ya da kahverengiye döner.
Kaynak: Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya kısa gün bitkisi midir, bu ne demektir?
Evet; soya yazlık karakterli, baklagillerden bir kısa gün bitkisidir ve fotoperiyoda (gün uzunluğuna) duyarlıdır.
Evet; soya yazlık karakterli, baklagillerden bir kısa gün bitkisidir ve fotoperiyoda (gün uzunluğuna) duyarlıdır. Bu duyarlılık yüzünden kuzey yarım küreden ekvatora kadar 13 ayrı olgunluk grubuna ayrılır.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya Türkiye'nin hangi bölgelerinde yetişebilir?
Karadeniz Enstitüsü broşürüne göre soya Karadeniz, Trakya, Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ana ürün olarak yetiştirilebilir; Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu'nun sulanır alanlarında ise ikinci ürün olarak da yetiştirilebilir.
Kaynak: Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye'de en çok soya ekilen iller hangileridir?
2023'te Türkiye soya ekim alanlarında %59,3 payla Adana ilk sıradadır; %13,6 payla Mersin ikinci, %11,7 payla Kahramanmaraş üçüncüdür.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
En çok soya üreten iller hangileridir?
2023'te Adana 90 bin tonluk üretimle birinci, Mersin 16 bin ton ile ikinci, Kahramanmaraş 14 bin ton ile üçüncüdür.
2023'te Adana 90 bin tonluk üretimle birinci, Mersin 16 bin ton ile ikinci, Kahramanmaraş 14 bin ton ile üçüncüdür. Temmuz 2026 raporu 2025 üretiminde Adana, Mersin ve Kahramanmaraş'ın ilk sıralarda olduğunu belirtir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya Türkiye'nin hangi bölgesinde yoğunlaşıyor?
Türkiye soya ekim alanlarının %92,3'ünü Akdeniz Bölgesi oluşturur.
Türkiye soya ekim alanlarının %92,3'ünü Akdeniz Bölgesi oluşturur. Soyanın sulama ile kolayca üretilmesi ve ikinci ürün uygulaması bu bölgedeki gelişmesini desteklemiştir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Hangi illerde soya üretilir?
Önemli üretici iller Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Osmaniye, Samsun ve Hatay'dır; bu altı il toplam üretimin %94,7'sini karşılar.
Önemli üretici iller Adana, Mersin, Kahramanmaraş, Osmaniye, Samsun ve Hatay'dır; bu altı il toplam üretimin %94,7'sini karşılar. Adana, Kahramanmaraş ve Mersin soya üretim alanlarının %83,1'ini barındırır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Karadeniz'de soya hâlâ ekiliyor mu?
Evet; Samsun TEPGE raporunda önemli soya üretici illerinden biri olarak sayılır, soya Türkiye'de ilk önce Karadeniz'de yetiştirilmiştir.
Evet; Samsun TEPGE raporunda önemli soya üretici illerinden biri olarak sayılır, soya Türkiye'de ilk önce Karadeniz'de yetiştirilmiştir. Karadeniz Enstitüsü soyanın Karadeniz'de ana ürün olarak yetiştirilebileceğini söyler. Rapor Samsun'un payını metinde ayrıca vermez.
Kaynak: Karadeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü, Tarım ve Orman Bakanlığı, TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye'de son yıllarda soya ekim alanı ve üretimi ne kadar?
TEPGE'ye göre 2023'te yaklaşık 326 bin 840 dekar alanda 137 bin 500 ton soya üretilmiştir.
TEPGE'ye göre 2023'te yaklaşık 326 bin 840 dekar alanda 137 bin 500 ton soya üretilmiştir. Temmuz 2026 raporuna göre 2025/26'da soya ekim alanı 370 bin dekar, üretim 149 bin ton olmuştur; TÜİK 1. tahminine göre 2026'da üretimin %12,7 azalarak 130 bin tona gerilemesi beklenmektedir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Soya Türkiye'nin yağlı tohum üretiminde ne kadar yer tutuyor?
TEPGE'ye göre Türkiye'de 2022'de gerçekleşen yaklaşık 4,75 milyon tonluk yağlı tohumlu bitkiler üretimi içinde soyanın payı %3,3'tür.
TEPGE'ye göre Türkiye'de 2022'de gerçekleşen yaklaşık 4,75 milyon tonluk yağlı tohumlu bitkiler üretimi içinde soyanın payı %3,3'tür. Temmuz 2026 raporu, soyanın tahıllar ve diğer bitkisel ürünler içindeki üretim payının 2025'te %0,1 olduğunu belirtir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026