Aspir: yetiştirme, hasat ve depolama

Question 1

Aspir hangi iklimi ister?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

MEB modülü aspirin sıcak iklim bitkisi olduğunu ama değişik iklimlere uyum sağladığını, yüksek sıcaklığa ve kurak şartlara birçok yağ bitkisinden daha dayanıklı olduğunu yazar; yıllık ortalama yağış isteğini 600 mm olarak verir.

Question 2

Aspir kuraklığa ne kadar dayanıklıdır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısı aspiri kuraklığa dayanıklı bir bitki olarak tanımlar ama kritik dönemlerde sulamanın verimi artıracağını ekler. Enstitü yazısı aspiri kuraklığa dayanıklı bir bitki olarak tanımlar ama kritik dönemlerde sulamanın verimi artıracağını ekler. TEPGE yayını, aspirin soya, kolza ve ayçiçeği gibi yağlı tohumlara oranla çok daha az suya ihtiyaç duyduğunu, hatta kıraç koşullarda yetişebildiğini yazar (yayındaki literatür aktarımı).

Question 3

Aspir kıraç arazide yetişir mi?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Evet; enstitü yazısı kıraç alanlarda da başarıyla yetişebildiğini, TEPGE yayını kurak alanlarda nadas alanlarının değerlendirilmesinde düşünülebilecek bir çapa bitkisi olduğunu yazar. Evet; enstitü yazısı kıraç alanlarda da başarıyla yetişebildiğini, TEPGE yayını kurak alanlarda nadas alanlarının değerlendirilmesinde düşünülebilecek bir çapa bitkisi olduğunu yazar. İdeal toprak koşulu ayrı soruda verilmiştir.

Question 4

Aspir hangi toprakta yetişir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısı derin, verimli, tınlı, drenaj problemi olmayan, su tutma kapasitesi yüksek ve pH değeri nötr veya nötre yakın (pH 5-7) toprakları ideal sayar. Enstitü yazısı derin, verimli, tınlı, drenaj problemi olmayan, su tutma kapasitesi yüksek ve pH değeri nötr veya nötre yakın (pH 5-7) toprakları ideal sayar. MEB modülü drenajı iyi, kumlu veya killi-tınlı yapıda, pH 5-7 topraklarda çok iyi yetiştiğini yazar.

Question 5

Aspir tarlasında su göllenirse ne olur?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Çukur ve yüzey drenajı kötü alanlarda yağış ve sulama suları birikir; enstitü yazısına göre bu, kök bölgesini bazı hastalıklara açık hale getirir. Çukur ve yüzey drenajı kötü alanlarda yağış ve sulama suları birikir; enstitü yazısına göre bu, kök bölgesini bazı hastalıklara açık hale getirir. Bu yüzden tarlanın yağmur sularını göllendirmeyecek bir konumda ve yüzey drenajının iyi olması gerekir.

Question 6

Aspir için toprak nasıl hazırlanır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Tarla bir önceki üründen sonra ekime kadar boş bırakılacaksa sonbaharda veya ilkbaharda pullukla sürülür; ekim öncesi diskaro ile hazırlamak yeterlidir. Tarla bir önceki üründen sonra ekime kadar boş bırakılacaksa sonbaharda veya ilkbaharda pullukla sürülür; ekim öncesi diskaro ile hazırlamak yeterlidir. Hazırlığın ekimden hemen önce yapılması kendi gelen bitkileri ve yabancı otları yok ettiği için ilk gelişme dönemi için temiz ortam sağlar. Buğday-arpa tarımında kullanılan alet ve ekipmanlar aspirde de kullanılabilir.

Question 7

Yazlık aspir ne zaman ekilir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

20 Mart-20 Nisan arası uygun bulunur; enstitü yazısı, fide döneminde aspirin soğuğa diğer bitkilerden daha dayanıklı olduğu için biraz erken ekilebileceğini ekler. 20 Mart-20 Nisan arası uygun bulunur; enstitü yazısı, fide döneminde aspirin soğuğa diğer bitkilerden daha dayanıklı olduğu için biraz erken ekilebileceğini ekler. MEB modülü de yazlık ekim için aynı tarih aralığını verir.

Question 8

Geç ekilen aspire ne olur?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısına göre geç ekimlerde bitkiler kısa kalır, dallanma azalır, verim ve tanedeki yağ oranı düşer; bu yüzden ekimin zamanında yapılması çok önemlidir.

Question 9

Kışlık aspir nerede ve ne zaman ekilir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısı Çukurova'da Kasım ayında, bahar-yaz yağışı olmayan veya yetersiz kalan Şanlıurfa gibi güney bölgelerinde (kış ılıman olmak şartıyla) Kasım ayında veya Aralık başında ekilebileceğini yazar. Enstitü yazısı Çukurova'da Kasım ayında, bahar-yaz yağışı olmayan veya yetersiz kalan Şanlıurfa gibi güney bölgelerinde (kış ılıman olmak şartıyla) Kasım ayında veya Aralık başında ekilebileceğini yazar. Bahri Dağdaş Enstitüsü, Orta Anadolu'da kışlık çeşit için 1-15 Ekim arası ekimi önerir; bu tarihte bitki kışa rozet formunda girer.

Question 10

Aspir tohumu hangi sıcaklıkta çimlenir, kaç günde çıkar?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

4-5 °C gibi düşük sıcaklıklarda da çimlenme olabilir; 15-16 °C'de çimlenme ve çıkış daha hızlıdır. 4-5 °C gibi düşük sıcaklıklarda da çimlenme olabilir; 15-16 °C'de çimlenme ve çıkış daha hızlıdır. Ekimden yaklaşık 1-2 hafta sonra çıkışlar başlar, uygun şartlarda çıkışlar 7-8 günde tamamlanır; bu sıcaklıkların altında çıkış 2-3 haftaya kadar uzayabilir.

Question 11

Yağmurdan sonra toprak kaymak bağlarsa ne yapılır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Ekimden hemen sonra aşırı yağışla yüzey kaymak bağlarsa çıkış engellenir. Ekimden hemen sonra aşırı yağışla yüzey kaymak bağlarsa çıkış engellenir. Enstitü yazısı, kaymak tabakasının bitkiler yüzeye çıkmadan hemen önce tarla yüzeyinde diskli bir ekim makinesi gezdirilerek kırılmasını söyler; bitkiler çıktıktan sonra yapılırsa çıkmış bitkilere zarar verebilir.

Question 12

Kışlık aspir ekiminde sıra arası ve ekim derinliği nedir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Bahri Dağdaş Enstitüsü 2014 duyurusu, Orta Anadolu'da kışlık çeşit için sıra arasını 35-40 cm olarak verir; ekim buğday mibzeriyle birer göz kapatılarak yapılır ve 3-4 cm'den derine ekilmez. Bahri Dağdaş Enstitüsü 2014 duyurusu, Orta Anadolu'da kışlık çeşit için sıra arasını 35-40 cm olarak verir; ekim buğday mibzeriyle birer göz kapatılarak yapılır ve 3-4 cm'den derine ekilmez. Bu bilgi o duyurudaki çeşide özgüdür.

Question 13

Aspir ne kadar gübre ister?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Önce toprak tahlili yapılır; enstitü yazısı tahlili 1,0-1,5 m derinlikten alınan örneklerle de yapmayı ister. Önce toprak tahlili yapılır; enstitü yazısı tahlili 1,0-1,5 m derinlikten alınan örneklerle de yapmayı ister. Tahlil yapılamazsa dekara saf olarak 12-15 kg azot ve 3-5 kg fosfor hesaplanır; Türkiye topraklarının potasyum bakımından genelde yeterli kabul edildiği yazılır. Bitki gelişimini 3,5-4 ayda tamamladığı için gerekli gübrenin tamamı ekimden önce bir seferde verilebilir. Gübre ekimle birlikte verilecekse tohumun ve özellikle ürenin birbirine değmemesine dikkat edilir, aksi halde çimlenme ve çıkışta sorun olur.

Question 14

Kışlık aspire fosforlu gübre gerekir mi?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Bahri Dağdaş Enstitüsü 2014 duyurusu, kışlık ekimde fosforlu gübrenin mutlaka kullanılması gerektiğini yazar.

Question 15

Aspir tarlasında yabancı ot sorunu nasıl yönetilir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Aspir gelişmenin ilk 3-4 haftasında yabancı otlarla rekabet edemez. Aspir gelişmenin ilk 3-4 haftasında yabancı otlarla rekabet edemez. Enstitü yazısı ve TEPGE yayını, ekim öncesi veya çıkıştan hemen önce bir çıkış öncesi herbisit uygulanmasını anar ve ticari adların firmaya göre değiştiğini belirtir; ürün adı ve doz burada yazılmadı. Ruhsatlı ürün etiketi ve il/ilçe müdürlüğünün önerisi esas alınmalıdır.

Question 16

Aspir ne zaman sulanır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Tane verimi için en kritik dönemler sapa kalkma (çıkıştan yaklaşık 20-25 gün sonra) ve çiçeklenme öncesi (çıkıştan yaklaşık 55-65 gün sonra) dönemleridir; bu dönemlerde yağış yetersizse ek sulama verimi artırır. Tane verimi için en kritik dönemler sapa kalkma (çıkıştan yaklaşık 20-25 gün sonra) ve çiçeklenme öncesi (çıkıştan yaklaşık 55-65 gün sonra) dönemleridir; bu dönemlerde yağış yetersizse ek sulama verimi artırır. Sulama kuraklık belirtisi görülmeden yapılmalıdır; alt yapraklarda yanma (kahverengileşme) su stresinin belirgin işaretidir. Çok sıcak havada sulama yapılmaz veya kısa sürede bitirilir, su yüzeyde göllenmemelidir.

Question 17

Aspir soğuğa ve sıcağa ne kadar dayanır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Genç bitkiler yaklaşık 15-25 gün rozet halinde geçirir ve bu dönemde -7 °C'ye kadar dayanır; çeşide bağlı olarak -12 °C'ye kadar dayanıklılık da söz konusudur. Genç bitkiler yaklaşık 15-25 gün rozet halinde geçirir ve bu dönemde -7 °C'ye kadar dayanır; çeşide bağlı olarak -12 °C'ye kadar dayanıklılık da söz konusudur. Sapa kalktıktan sonra -4, -5 °C'lik donlar bitkiye büyük zarar verebilir; tablalar oluştuktan sonra 0 °C'nin altı çiçek ve tane gelişimini olumsuz etkiler. Sapa kalktıktan sonra 40-45 °C'ye varan sıcaklıklardan etkilenmez.

Question 18

Aspir ekim nöbetinde nasıl yer alır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

TEPGE yayını aspirin hububatla münavebeye girebildiğini ve nadas alanlarını değerlendirdiğini, bu nedenle hububat alanlarını daraltma riski taşımadığını yazar. TEPGE yayını aspirin hububatla münavebeye girebildiğini ve nadas alanlarını değerlendirdiğini, bu nedenle hububat alanlarını daraltma riski taşımadığını yazar. Hangi önceki bitkinin tercih edileceği okunan kaynaklarda yok.

Question 19

Dekardan ne kadar aspir alınır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

TEPGE yayını (2011 verisine kadar), Türkiye'de aspir veriminin yıllar itibarıyla ortalama 95 kg/da civarında gerçekleştiğini yazar; 2010/11 için TÜİK'te kayıtlı 193 kg/da değerinin doğruluğuna yazar tereddütle bakar. TEPGE yayını (2011 verisine kadar), Türkiye'de aspir veriminin yıllar itibarıyla ortalama 95 kg/da civarında gerçekleştiğini yazar; 2010/11 için TÜİK'te kayıtlı 193 kg/da değerinin doğruluğuna yazar tereddütle bakar. MEB modülü verimin 100-200 kg arasında değiştiğini yazar (birim dekar olarak belirtilmemiş). Isparta İl Müdürlüğü haberi TÜİK 2022 verisini 21.332 dekarda 2.584 ton olarak verir. Güncel ve bölgesel verim için TÜİK tablosu gerekir.

Question 20

Aspirin başlıca hastalığı nedir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

MEB modülü aspirde görülen en önemli hastalığın aspir yaprak lekesi olduğunu yazar. MEB modülü aspirde görülen en önemli hastalığın aspir yaprak lekesi olduğunu yazar. Bitki yapraklarında büyüme başlangıcında 2-5 mm çapında koyu lekeler görülür; olgun yapraklarda koyu kahve noktalar, gövdede 1 cm genişliğinde halka şeklinde koyu kahve lekeler oluşur.

Question 21

Aspirin başlıca zararlısı nedir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

MEB modülü aspir tırtılını en sık rastlanan zararlı olarak yazar; tırtıllar iri yapılı, yeşil ve yumuşaktır, larvalar yaprakla beslenir.

Question 22

Aspirde önemli bir hastalık veya zararlı sorunu var mıdır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

TEPGE yayını, aspirin yetiştirilmesi önerilen yerlerde önemli bir hastalık ve zararlısının bulunmadığını yazar (yayındaki literatür aktarımı); MEB modülü ise yaprak lekesi ve aspir tırtılını önemli sayar. TEPGE yayını, aspirin yetiştirilmesi önerilen yerlerde önemli bir hastalık ve zararlısının bulunmadığını yazar (yayındaki literatür aktarımı); MEB modülü ise yaprak lekesi ve aspir tırtılını önemli sayar. İki ifade farklı genellik düzeyindedir, bölgeniz için il/ilçe müdürlüğünün önerisi esas alınmalıdır.

Question 23

Aspir hastalık ve zararlıları için hangi ilaç kullanılır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Ürün adı ve doz burada verilmez. Okunan kaynaklar hastalık ve zararlı için ilaç önerisi vermez; Bakanlığın Bitki Koruma Ürünleri veri tabanındaki ruhsatlı ürün ve etiket, il veya ilçe müdürlüğünün önerisi esas alınmalıdır.

Question 24

Aspirde hasat zamanı geldiği nasıl anlaşılır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Yaprakların büyük bölümü tamamen kurumuş (kahverengileşmiş), çiçek çanak yaprakları hemen hemen kahverengiye dönmüş, tablalar elle kolayca harmanlanabilir ve taneler tamamen beyaz renk almışsa hasat zamanı gelmiştir. Yaprakların büyük bölümü tamamen kurumuş (kahverengileşmiş), çiçek çanak yaprakları hemen hemen kahverengiye dönmüş, tablalar elle kolayca harmanlanabilir ve taneler tamamen beyaz renk almışsa hasat zamanı gelmiştir. Bu dönem genellikle çiçeklenmeden yaklaşık 4-5 hafta sonradır.

Question 25

Aspir hasadı hangi aylarda yapılır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

MEB modülü hasat zamanının ekim zamanı ve iklim şartlarına göre değiştiğini, genellikle temmuz sonu-ağustos başına denk geldiğini yazar. MEB modülü hasat zamanının ekim zamanı ve iklim şartlarına göre değiştiğini, genellikle temmuz sonu-ağustos başına denk geldiğini yazar. Bahri Dağdaş Enstitüsü, Orta Anadolu'da kışlık çeşit için hasadın 25 Temmuz-5 Ağustos arasında yapıldığını bildirir.

Question 26

Hasat gecikirse ne olur?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısına göre hasat zamanında, geciktirilmeden yapılmalıdır; aksi halde tanelerde renk değişikliği olur ve yağış gelirse tablalardaki tanelerin çimlenmesi söz konusu olur.

Question 27

Aspir hasadında biçerdöver nasıl ayarlanır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Hububat biçerdöveri kullanılabilir ama ayarlar uygun yapılmalıdır. Hububat biçerdöveri kullanılabilir ama ayarlar uygun yapılmalıdır. Enstitü yazısına göre dolap hızı hareket hızından %25 fazla olmalı; tane kırılmasını önlemek için 55 cm'lik batörlerde batör hızı 550 devir/dakikaya (çevresel hız yaklaşık 910-920 m/dakika) indirilmeli; kontrabatör açıklığı önde 1,5-1,6 cm, arkada 1,2-1,3 cm olmalı; elek sarsma hızı hububattan fazla, fan ayarı yeterli olmalıdır.

Question 28

Aspirde hasat sonrası tane nemi ne olmalıdır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısı, ürünün uzun süre güvenli depolanabilmesi için tane neminin %8 olması gerektiğini ve %10'u geçmemesini yazar; MEB modülü de %8-10 oranının geçilmemesini ister.

Question 29

Aspir tohumu nasıl depolanır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

MEB modülü, hasat edilen aspirden taneler elde edildikten sonra tanelerin çuvallara konularak depolanmasını ve tane neminin %8-10 oranını geçmemesini ister. MEB modülü, hasat edilen aspirden taneler elde edildikten sonra tanelerin çuvallara konularak depolanmasını ve tane neminin %8-10 oranını geçmemesini ister. Enstitü yazısı aynı amaçla nemin %8 olmasını, %10'u geçmemesini yazar.

Question 30

Aspir ayçiçeği işleyen tesiste işlenir mi?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısı, ayçiçeği işleyen tüm makinelerin aspir işlemeye de elverişli olduğunu ve makine değişikliği gerekmediğini yazar. Enstitü yazısı, ayçiçeği işleyen tüm makinelerin aspir işlemeye de elverişli olduğunu ve makine değişikliği gerekmediğini yazar. TEPGE yayını da ayçiçeği işleyen makinelerin aspire uygun olduğunu belirtir ama işleme sürecinin ayçiçeğine göre biraz daha zor olduğunu ekler.

Question 31

Aspir tohumundan ne elde edilir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Yağ alındıktan sonra geriye küspe kalır. Yağ alındıktan sonra geriye küspe kalır. Enstitü yazısı küspenin hayvan yemi olarak kullanıldığını, tohum kabuklarının sanayide (kâğıt, fırınlanmış tuğla ve seramik, yalıtım dolgusu, ambalaj) kullanılabildiğini yazar.