Aspir: tarihçe
Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Yazan: TARIMART BİLİŞİM A.Ş.
Aspir Anadolu'ya nasıl geldi?
Enstitü sayfası, aspirin Anadolu'ya Orta Asya'dan göç eden Türkler sayesinde geldiğini yazar.
Enstitü sayfası, aspirin Anadolu'ya Orta Asya'dan göç eden Türkler sayesinde geldiğini yazar. Bulgaristan'dan gelen göçmenlerle bazı dikenli tipler 1940-1945 yıllarında Marmara Bölgesi'ne (Balıkesir yöresi) getirilerek ekilmiştir.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı, TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye'de ilk aspir ıslah çalışması ne zaman yapıldı?
Enstitü sayfasına göre 1929-1930 yıllarında Eskişehir'deki Sazova tohum ıslah istasyonunda yetiştirme teknikleri ve ıslah üzerine ilk çalışma başlatılmış, yaklaşık 10 yıl sürmüş ve 1939'da başlayan II. Dünya Savaşı nedeniyle kesintiye uğramıştır.
Enstitü sayfasına göre 1929-1930 yıllarında Eskişehir'deki Sazova tohum ıslah istasyonunda yetiştirme teknikleri ve ıslah üzerine ilk çalışma başlatılmış, yaklaşık 10 yıl sürmüş ve 1939'da başlayan II. Dünya Savaşı nedeniyle kesintiye uğramıştır. 1935-1936'da en iyi performanslı beş tek bitkinin karışımıyla dikensiz bir kompozit çeşit elde edilmiş, çalışmalar 1958'de yeniden başlatılmıştır.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Türkiye'de aspir ekimi ne zaman en yüksek seviyeye ulaştı?
Enstitü sayfasına göre aspirin ülkemizdeki altın çağı 1972-1977 arasıdır; ekim alanı 1976'da en yüksek seviye olan 2.200 hektara ulaşmış, sonra hızla itibar kaybederek 2000 yılında 30 hektara gerilemiştir.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Aspire prim desteği ne zaman başladı?
TEPGE yayınına göre yağlı tohum prim destek sistemine kolza 2000 yılında, aspir 2006 yılında dahil edilmiştir; Türkiye'de aspir üretimindeki belirgin artış 2006/07 döneminden sonra başlamıştır ve temel neden bu prim desteği olarak gösterilir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
2000'li yıllarda aspir ekim alanı nasıl değişti?
TEPGE yayınına göre ekim yapılan alan yaklaşık on beş yılda 810 dekardan 135.000 dekara çıkmış, en yüksek ekiliş yaklaşık 215.000 dekarla 2009/10 döneminde görülmüştür; bir sonraki yıl ekilişte %37,2'lik azalma olmuştur.
TEPGE yayınına göre ekim yapılan alan yaklaşık on beş yılda 810 dekardan 135.000 dekara çıkmış, en yüksek ekiliş yaklaşık 215.000 dekarla 2009/10 döneminde görülmüştür; bir sonraki yıl ekilişte %37,2'lik azalma olmuştur. Aynı sürede üretim 74 tondan 26.000 tona ulaşmıştır. Bu veriler 2011 yayınına aittir.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Aspir ekimi neden azaldı veya yaygınlaşamadı?
TEPGE yayını 2010/11'deki ekiliş düşüşünün temel nedenlerinin başında pazarlama sıkıntısı ve verim düşüklüğü olduğunu yazar.
TEPGE yayını 2010/11'deki ekiliş düşüşünün temel nedenlerinin başında pazarlama sıkıntısı ve verim düşüklüğü olduğunu yazar. Enstitü sayfası ise aspirin Türkiye'ye girişinin eski olmasına rağmen gerekli önem verilmediği için Türk tarımında yerini alamadığını belirtir.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı, TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
2011'de aspir destek modeli nasıldı?
TEPGE yayınına göre destekleme primi 2011'de "Türkiye Tarım Havzaları Üretim ve Destekleme Modeline Göre Fark Ödemesi Desteği" biçimine dönüşmüştür; ülke 30 havzaya bölünmüş ve aspir bu 30 havzanın 18'inde destekleme kapsamındadır.
Kaynak: TEPGE, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026