Peyzaj Uygulama ve İmalat
Peyzaj uygulama ve imalat, bahçe düzenleme, çim, otomatik sulama, taş ve zemin işleri ile bakımı kapsayan bir hizmettir. Bu rehber iş kalemlerini, keşif ve metrajın nasıl yapıldığını, sözleşmede nelerin yazılması gerektiğini, kabul ve ayıp bildirimini, bakım takvimini ve iş güvenliğini anlatır; fiyat vermez.
Peyzaj uygulama ve imalat hizmeti nedir?
Peyzaj uygulama, bir bahçe ya da yeşil alanın projesine göre sahada yapılmasıdır. Ankara Üniversitesi Peyzaj Mimarlığı bölümünün uygulama tekniği ders içeriğine göre iş iki ana gruba ayrılır: yapısal uygulama (duvar, basamak, döşeme gibi yapısal elemanlar, sulama ve aydınlatma tesisatı, donatı elemanlarının yerleştirilmesi) ve bitkisel uygulama (büyük ağaç nakli, ekim ve dikim için toprak hazırlığı, fidan seçimi, ekim ve dikim).
İlan ve teklif aşamasında işi netleştirmek için tarımart ilan formunda beş iş türü ayırdık: bahçe düzenleme ve dikim, çim serme ve ekim, sulama sistemi kurulumu, taş, kaldırım ve sert zemin, bakım ve budama. Çalışılacak alanı metrekare olarak belirtmek, ustanın keşif yapmasını kolaylaştırır.
Hizmeti kim yapar? Küçük bahçe işlerini bahçıvan ve ustalar, büyük ve projeli işleri peyzaj müteahhidi ve peyzaj mimarı yürütür. Teknopark İstanbul A.Ş.'nin bakım ihale ilanında bile asgari kadro olarak proje sorumlusu peyzaj mimarı, formen ve bahçıvanlar sayılmıştır; işin büyüklüğüne göre kadro büyür.
Bu rehber fiyat vermez. Fiyatı, işin kapsamı, malzeme ve usta belirler; satıcı ve alıcı kendi aralarında anlaşır. Aşağıda fiyatı etkileyen etkenleri ve teklifte nelerin yazılması gerektiğini bulacaksınız.
Kaynak: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı · Peyzaj Uygulama Tekniği ders içeriği · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/3320/mod_resource/content/2/uygulama%20tekni%C4%9Fi.pdf · İstanbul Ticaret Odası (yayımlayan sayfa) · Teknopark İstanbul A.Ş. Peyzaj ve Bahçe Bakım Hizmetleri Alımı ihale ilanı, Mart 2026 · https://www.ito.org.tr/documents/peyzaj-bahce-bakim-sure-uzatimi-hale-lani.pdf
Peyzaj işi başlamadan önce: iklim, toprak ve su
Peyzaj işinde en pahalı hata, yere uymayan bitki seçmektir. Su Yönetimi Genel Müdürlüğü haberine göre kurakçıl peyzaj, suyun verimli kullanımını esas alır; kuraklığa, tuzluluğa ve sıcaklığa dayanıklı, az su isteyen, yerel iklim ve doğal bitki örtüsüyle uyumlu bitkilerle tasarlanır. Haber, kurakçıl tekniklerin kısmen uygulanmasıyla su tasarrufunun yüzde 20-50 arasında olduğunu, çim alanların tamamen dönüştürülmesiyle yüzde 80'e kadar çıkabildiğini yazar. Aynı haberde yalnızca çakıl, cüruf ya da sert zeminden oluşan bitkisiz alanlar ile doğal çim yerine plastik çim kullanımı kurakçıl peyzaj sayılmaz.
Bir hakemli makale (Kahramanmaraş, Avşar yerleşkesi) kampüsteki 111 bitki türünün çoğunun az ya da orta su istediğini, türlerin yaklaşık yüzde 89'unun kurakçıl kullanıma uygun bulunduğunu ve mevcut sulama sisteminin de bu yaklaşıma uygun olduğunu yazar; öneri olarak su isteği yüksek çim yerine yer örtücü bitkilerin artırılmasını sayar. Kaynak bir kampüs örneğidir, her bahçe için geçerli değildir.
Çimde iklim karışımı belirler. Ankara Üniversitesi ders notuna göre çim tohumu karışımı bölgeye göre seçilir; kuru ve sulama imkânı kısıtlı yerler için çayır salkım otu yüzde 40, kırmızı yumak yüzde 55, tavus otu yüzde 5 karışımı örnek verilir. Ders notunda çim tohumunun nemli bölgelerde metrekareye 25-30 gram, kurak bölgelerde 60-70 grama kadar ekilebileceği, çim alanların ortalama su isteğinin metrekareye 5-10 litre olduğu ve bunun sulama zamanına göre değiştiği yazılıdır.
Toprak için de başlangıçta karar verilir: Alata broşürü dış mekân süs bitkilerinde toprak drenajının iyi olması, verilen fazla suyun akıp gitmesi gerektiğini yazar. Dikmeden önce köyünüzün ya da bahçenizin rakımına ve don takvimine bakın; yeri tanıyan yerel üreticiye, ziraat mühendisine ya da peyzaj mimarına bitki listesini onaylatın.
| Kurakçıl yaklaşımın su tasarrufu | Kısmi uygulamada yüzde 20-50; çim alanların tamamen dönüştürülmesinde yüzde 80'e kadar (Su Yönetimi Genel Müdürlüğü haberi, 2026) |
|---|---|
| Kurakçıl peyzajın ilkeleri | Yerel iklime uyumlu az su isteyen bitki; bitkileri su ihtiyacına göre bölgelemek; çim oranını azaltmak; verimli basınçlı sulama; toprak analizi ve malçlama (Su Yönetimi Genel Müdürlüğü haberi) |
| Çim tohumu miktarı | Nemli bölgelerde metrekareye 25-30 g, kurak bölgelerde 60-70 g'a kadar (Ankara Üniversitesi ders notu) |
| Çimin su isteği | Ortalama metrekareye 5-10 litre; sulama zamanına göre değişir (Ankara Üniversitesi ders notu) |
| Kuru yer çim karışımı | Çayır salkım otu yüzde 40, kırmızı yumak yüzde 55, tavus otu yüzde 5 (Ankara Üniversitesi ders notu) |
| Toprak | Drenajı iyi olmalı, fazla su akıp gitmeli (Alata broşürü) |
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü · İklim Değişikliğine Dirençli Yeşil Alanların Yeni Modeli: Kurakçıl Peyzaj (haber, 23.02.2026) · https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Haber/1355/ · Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi · ArtGRID Dergisi 2(2), 2020 · KSÜ Avşar Yerleşkesi'nin Kurakçıl Peyzaj Açısından Değerlendirilmesi · https://dergipark.org.tr/en/pub/artgrid/article/848432 · Ankara Üniversitesi Açık Ders · Süs Bitkileri Yetiştiriciliği ders notu (çim ve yer örtücü bitkiler bölümü) · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/131279/mod_resource/content/0/s%C3%BCs%20bitkileri.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekan Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf
İş kalemleri: neler yapılır, teklifte neler yazılır
Peyzaj teklifi kalem kalem yazılırsa karşılaştırılabilir. Tipik kalemler: arazi hazırlığı ve tesviye (şekil verme), bitkisel toprak serimi, çim ekimi ya da serimi, ağaç, çalı ve mevsimlik bitki dikimi, sulama tesisatı, aydınlatma, taş duvar, basamak ve sert zemin döşemesi, donatı elemanları (oturak, çardak gibi).
Sulama kalemini birim fiyat listesinden örneklendirelim. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2018 listesinde otomatik sulama sistemi parçaları şu ayrı kalemlerle tarif edilir: sprey tip pop-up sprinkler, rotor tip pop-up sprinkler, kontrol ünitesi (program ve istasyon sayısına göre), yağmur sensörü (yağış anında sulamayı durdurur), solenoid vana ve plastik vana kutusu. Tarif cümlesi her kalem için "işyerinde temini, yerine montajı, ayarlarının yapılması ve çalışır halde teslimi" dir; yani teklifte "çalışır halde teslim" ifadesinin geçip geçmediğine bakın. Bu liste 2018 tarihlidir ve yalnız kalem adı için örnektir; güncel birim fiyat ve rakamlar için Bakanlığın güncel listesine bakılır, burada rakam yazmıyoruz.
Çim serme ve ekimde Ankara Üniversitesi ders notuna göre çim alanı uzun yıllar kullanılmak için kurulur; doğru tekniklerle periyodik bakımı yapılırsa 10-15 yıl özelliğini korur. Tesis için en uygun zamanlar ilkbahar ve sonbahardır. Ekimden önce yabani otla mücadele yapılır, alan sürülüp yabancı maddeler alandan uzaklaştırılır, iki tesviye yapılır, tohum karışımı ekilir, üzeri ince bir tabaka elenmiş toprak karışımıyla kapatılır, silindirlenir ve sulanır. Ders notuna göre ekimden yaklaşık 20-25 gün sonra çim oluşur.
Bitkisel uygulamada bitkiyi kimin sağlayacağı sözleşmede yazılmalıdır. Süs bitkileri yönetmeliği, süs bitkisi üretiminin Süs Bitkisi Üretici Belgesi sahibi üretici tarafından yapıldığını ve bitkilerin etiketli, partili satıldığını söyler. Bitkiyi yüklenici getiriyorsa etiket ve fatura teslimde istenir. Türk Borçlar Kanunu md. 472'ye göre malzemeyi yüklenici sağlamışsa malzemenin ayıplı olmasından iş sahibine karşı satıcı gibi sorumludur.
Kaynak: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı · Peyzaj Uygulama Tekniği ders içeriği · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/3320/mod_resource/content/2/uygulama%20tekni%C4%9Fi.pdf · Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu · Yapı İşleri Birim Fiyat ve Tarifleri 2018, Otomatik Sulama Sistemi Parçaları bölümü · https://webdosya.csb.gov.tr/db/yfk/icerikler/b-r-m-f-yat-2018-2019%30415%31%34%35232-2024%31016%30859%30%39.pdf · Ankara Üniversitesi Açık Ders · Süs Bitkileri Yetiştiriciliği ders notu (çim ve yer örtücü bitkiler bölümü) · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/131279/mod_resource/content/0/s%C3%BCs%20bitkileri.pdf · T.C. Resmî Gazete · 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı sayı · Süs Bitkileri ve Çoğaltım Materyallerinin Üretimi ve Pazarlamasına Dair Yönetmelik · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2015/04/20150430-7.htm · T.C. Cumhurbaşkanlığı · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, Eser Sözleşmesi (madde 470-485) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf
Keşif ve metraj: işi ölçmeden fiyat olmaz
Keşif, işin sahada incelenmesi ve neyin yapılacağının listelenmesidir; metraj ise her kalemin miktarının (metrekare, metre, adet) ölçülerek çıkarılmasıdır. Ankara Üniversitesi ders içeriğine göre uygulama ihale dosyası hazırlığından uygulama sonrası kesin hesabın çıkarılmasına kadar geçen evrede şu adımlar yer alır: mevcut proje üzerinden metraj ve keşif hazırlama, fiyat tarifleri ve analizleri, çalışmaya ilişkin şartname hazırlanması, teklif hazırlama, yer teslimi, şantiye oluşumu, iş programı, hakediş düzenleme, geçici ve kesin kabul.
Küçük bir bahçe işinde bu belgelerin hepsi gerekmez; ama fikir aynıdır. Usta ya da firma yerinizi gezmeli, alanı ölçmeli, bitki ve malzeme listesini yazmalı, miktarları kalem kalem göstermelidir. Metrajsız "komple bahçe" teklifi sonradan ek bedel tartışmasına yol açar. Kendi alanınızın ölçüsünü ve fotoğrafını önceden hazırlamanız işi hızlandırır.
Teklifleri karşılaştırırken kalem listesinin aynı olup olmadığına bakın: toprak kalınlığı, bitki boyu ve adedi, sulama istasyon sayısı, sert zemin malzemesi. Bir bakım ihale ilanında teklifin her bir iş kaleminin miktarı ile birim fiyatın çarpımından çıkan toplam bedel üzerinden verildiği ve birim fiyat sözleşmesi yapıldığı görülür; bu yöntem özel işlerde de açık kalem ve açık miktar için iyi bir örnektir.
Yer teslimi de önemlidir. Ders içeriği yer teslimi ve şantiye oluşumunu, işveren ve yüklenicinin sorumluluklarını ayrı bir konu olarak anlatır. Yer teslimi sırasında alanın mevcut durumu (eski ağaçlar, boru ve kablo geçişleri, eğim) tutanağa ya da fotoğrafla kayda geçirilmelidir.
Kaynak: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı · Peyzaj Uygulama Tekniği ders içeriği · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/3320/mod_resource/content/2/uygulama%20tekni%C4%9Fi.pdf · İstanbul Ticaret Odası (yayımlayan sayfa) · Teknopark İstanbul A.Ş. Peyzaj ve Bahçe Bakım Hizmetleri Alımı ihale ilanı, Mart 2026 · https://www.ito.org.tr/documents/peyzaj-bahce-bakim-sure-uzatimi-hale-lani.pdf
Sözleşmede neler yazılır, kabul ve garanti
Peyzaj işi, hukuken genellikle eser sözleşmesidir. Türk Borçlar Kanunu md. 470'e göre eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Yüklenici işi iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle yapar; özen borcunda benzer işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır (md. 471).
Sözleşmeye yazılması gerekenler: işin tanımı ve kalem listesi, miktarlar, bitki türü ve boyu, bitki ve malzemeyi kimin sağlayacağı, başlangıç ve bitiş tarihi, ödeme takvimi (hakediş), bedelin götürü mü birim fiyat mı olduğu, teslim ve kabul şekli, bitki tutma süresi ve eksik ya da kuruyan bitkinin kim tarafından, ne zamana kadar yenileneceği, bakım ve sulamanın kimde olduğu. Md. 480'e göre bedel götürü olarak belirlenmişse yüklenici işin öngörülenden fazla emek ve masraf gerektirmesi halinde bile bedelin artırılmasını isteyemez; iş sahibi de öngörülenden az emek gerekse bile tamamını öder. Bu yüzden kapsamın baştan net yazılması iki tarafı da korur.
Kabul ve ayıp bildirimi: md. 474'e göre iş sahibi eserin tesliminden sonra, işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıplar varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek zorundadır. Md. 475'e göre ayıp sebebiyle yüklenicinin sorumlu olduğu hâllerde iş sahibi sözleşmeden dönme, bedelden indirim ya da aşırı masraf gerektirmiyorsa ücretsiz onarım haklarından birini seçebilir. Md. 477'ye göre eser açıkça ya da örtülü kabul edildikten sonra yüklenici sorumluluktan kurtulur; ancak kasten gizlenen ve usulüne göre gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar için sorumluluk sürer. İş sahibi gözden geçirme ve bildirimi ihmal ederse eseri kabul etmiş sayılır. Bu yüzden teslimde alanı birlikte dolaşın, eksikleri yazılı ve fotoğraflı bildirin.
Garanti ve tutma süresi: bu konuda okuduğumuz şartnameler yükleniciye hatalı uygulamadan doğan hasarın onarımı yükümlülüğü getiriyor. Bir üniversite şartnamesi, sözleşme süresi içinde yüklenicinin yanlış uygulamasından doğan hasarların onarım, düzeltme ve yenileme işlerinin tüm giderleri yükleniciye ait olacak şekilde yüklenicinin sorumluluğunda olduğunu yazar; bir teknopark bakım ilanında "eksik bitki tamamlama" ayrı bir bakım kalemidir. Hangi sürede ne kadar bitkinin tutması gerektiği konusunda standart bir rakam okuduğumuz kamu şartnamesinde bulamadık; bu süreyi ve oranı sözleşmeye açıkça yazın. Zamanaşımı için md. 478: ayıplı eser sebebiyle açılacak davalar teslim tarihinden başlayarak taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yıl, taşınmaz yapılarda beş yıl, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yıl sonra zamanaşımına uğrar. Bitkilendirme ya da sulama tesisatının hangi gruba gireceği olaya göre değişir; büyük işlerde bir avukata danışın.
Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, Eser Sözleşmesi (madde 470-485) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf · Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampusu · Bitkisel Peyzaj Bakım Hizmetleri Teknik Şartnamesi (Akdeniz iklimi, kampüs örneği) · https://ncc.metu.edu.tr/sites/default/files/peyzaj_bakimi_teknik_sartname.pdf · İstanbul Ticaret Odası (yayımlayan sayfa) · Teknopark İstanbul A.Ş. Peyzaj ve Bahçe Bakım Hizmetleri Alımı ihale ilanı, Mart 2026 · https://www.ito.org.tr/documents/peyzaj-bahce-bakim-sure-uzatimi-hale-lani.pdf
Bakım takvimi ve ilk iki yıl
Peyzaj işi teslimle bitmez; ilk yıllarda bakım bitkinin tutmasını belirler. Bir üniversite kampüsü şartnamesi, dikildiği alanda en az iki yıl geçirmiş ve çevre koşullarına uyum sağlamış bitkilerin su ihtiyacını geliştirdikleri kök sistemiyle rahatça karşılayacağını, bu yüzden başlangıç dönemine göre sulamanın daha az yapılabileceğini yazar. Yani ilk iki yıl sulama ve izleme en sıkı dönemdir.
Dikim zamanı: Alata broşürüne göre dış mekân süs bitkilerinde dikim yaprak dökümünden bir hafta sonra başlar ve Nisan ortasına kadar sürer; kışın toprak elverişli olduğu sürece dikim yapılabilir. Dikimden hemen sonra can suyu verilir, kökün hava almaması için oluşan boşluklar doldurulur, gerekirse malçlama yapılır. Yaprak dökmeyen türler için yerel koşula göre il müdürlüğünden teyit alın.
Çim bakımında Ankara Üniversitesi ders notu şunları yazar: ekimden sonra sulama genellikle sabah erken ve akşam geç saatlerde yapılır; ilk biçim çim 15 cm boylanınca yapılır; ideal çim biçme yüksekliği 4-5 cm'dir; ortalama 10-12 günde bir biçim esastır; her biçimde aynı istikamet kullanılırsa kökler daha sağlıklı olur. Üniversite kampüsü şartnamesi biçimde mevcut boyun üçte birinden fazlasının tek seferde kesilmemesini, gece sulamasının mantar hastalığına neden olabileceği için yapılmamasını, sabah ve akşam saatlerinin tercih edilmesini yazar.
Sulama sıklığı iklim ve toprağa göre değişir. Aynı şartname, sulamanın bitkinin kök bölgesi doygunluğuna ulaşana kadar sürmesini ve bu derinliğin çimde en az 10 cm, otsu bitkilerde 25 cm, çalılarda 40 cm, ağaçlarda 75 cm olduğunu yazar; ikinci vejetasyon döneminden itibaren ağaçlar 8-10 günde bir, çalılar 4 günde bir sulanır. Bu değerler Akdeniz iklimindeki o kampüse aittir; sizin bölgeniz için yerel kaynağa bakın.
Bakım kalemleri: bir teknopark bakım ilanı şunları sayar: çim alan bakımı, budama, çanak açma, çapalama, toprak havalandırma ve tırmıklama, bitki destek sistemleri, bitki besleme ve gübreleme, hastalık ve zararlılarla mücadele, yabani ot temizliği, sulama sisteminin periyodik kontrolü ve işletilmesi, eksik bitki tamamlama, zemin rehabilitasyonu. Hastalık ve zararlı için ilaç seçimini ve uygulamasını kendiniz belirlemeyin; il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne, ziraat mühendisine danışın.
Kaynak: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampusu · Bitkisel Peyzaj Bakım Hizmetleri Teknik Şartnamesi (Akdeniz iklimi, kampüs örneği) · https://ncc.metu.edu.tr/sites/default/files/peyzaj_bakimi_teknik_sartname.pdf · Tarım ve Orman Bakanlığı · Alata Bahçe Kültürleri Araştırma Enstitüsü (Mersin) · Dış Mekan Süs Bitkileri, çiftçi broşürü, 2022 · https://arastirma.tarimorman.gov.tr/alata/Belgeler/brosurler/brosur2022/D%C4%B1%C5%9FMekanS%C3%BCsBitkileri-HalilYA%C5%9EAR.pdf · Ankara Üniversitesi Açık Ders · Süs Bitkileri Yetiştiriciliği ders notu (çim ve yer örtücü bitkiler bölümü) · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/131279/mod_resource/content/0/s%C3%BCs%20bitkileri.pdf · İstanbul Ticaret Odası (yayımlayan sayfa) · Teknopark İstanbul A.Ş. Peyzaj ve Bahçe Bakım Hizmetleri Alımı ihale ilanı, Mart 2026 · https://www.ito.org.tr/documents/peyzaj-bahce-bakim-sure-uzatimi-hale-lani.pdf
İş güvenliği
Peyzaj işi sahada kazı, makine, elektrik ve yüksekte çalışma içerir. Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 5.10.2013/28786), 6331 sayılı Kanun kapsamındaki yapı işlerinde uygulanır; yapı işleri listesi (Ek-1) kazı, yarma ve doldurma işleri ile hafriyatı da kapsar. Yönetmelikte işverenin yapı alanının düzenini, ulaşım ve geçişleri, malzeme ve atık yönetimini ve ekipman bakımını sağlaması ve gerekli koruyucu donanımı bulundurması esastır.
Elektrikli ekipmanda ve sulama ya da aydınlatma tesisatında yönetmeliğin genel şartları şunları söyler: elektrik işleri yetkili elektrikçilere yaptırılır, kaçak akım rölesi kullanılır ve topraklama yapılır. Yüksekte çalışmada önce toplu koruma tedbirleri alınır; korkuluk en az 1 m yükseklikte olmalıdır. Düşen cisimlere karşı çalışanlar korunur ve malzeme doğrudan yere atılmaz.
Yönetmeliğe göre sağlık ve güvenlik planı iş başlamadan hazırlanır ve birden fazla işveren varsa koordinatör atanır; iş 30 işgününden uzun sürüyor ve 20'den fazla çalışan varsa ya da 500 yevmiyeyi aşıyorsa bildirim yapılır. Küçük bir bahçe işi bu eşiklere genellikle girmez; ama sözleşmede işçilerin güvenliğinin ve kazalardan doğan sorumluluğun kimde olduğunun yazılması gerekir.
Bir kampüs şartnamesi yüklenicinin gerekli bütün emniyet tedbirlerini zamanında almak ve kazalardan korunma yollarını personele öğretmekle yükümlü olduğunu, tedbirsizlikten doğacak kazalardan yüklenicinin sorumlu olduğunu yazar; ilaçlama için maske ve tulum ayrıca donanım listesindedir. Ağaç budama ve motorlu testere işlerinde eğitimli kişi çalıştırın.
Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı · Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 5.10.2013/28786) · https://www.alomaliye.com/2013/10/05/yapi-islerinde-is-sagligi-ve-guvenligi-yonetmeligi/ · Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampusu · Bitkisel Peyzaj Bakım Hizmetleri Teknik Şartnamesi (Akdeniz iklimi, kampüs örneği) · https://ncc.metu.edu.tr/sites/default/files/peyzaj_bakimi_teknik_sartname.pdf
Teklif almak ve karşılaştırmak
Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler alanın büyüklüğü ve eğimi, toprağın durumu ve getirilecek toprak miktarı, bitki türü, boyu ve adedi, çim ekimi mi serimi mi olduğu, sulama istasyonu sayısı ve borulama mesafesi, sert zemin malzemesi, makine ihtiyacı, nakliye mesafesi, mevsim ve bakım süresidir.
En az iki teklif alın ve kalem listelerini yan yana koyun. Teklifte bitki türü, boyu, adedi; çim için tohum karışımı ya da sulama için sprinkler ve kontrol ünitesi türü; sert zemin için malzeme; "çalışır halde teslim" ifadesi; ödeme takvimi; bitki tutma ve onarım şartı yazılı olsun.
Ödemeyi iş aşamalarına bağlayın (hakediş mantığı). Ankara Üniversitesi ders içeriği hakediş düzenlemeyi ve geçici ile kesin kabul işlemlerini ayrı adımlar olarak anlatır; küçük işte bunun karşılığı, ara teslimlerde kısmi ödeme ve işin sonunda alanı birlikte kontrol edip kalan bedeli ödemektir. Karşı tarafla iletişim tarımart portalı içinden yürür; ilanda telefon ya da başka kanal yazmayın.
İlan verirken iş türünü, çalışılacak alanı metrekare olarak, istediğiniz tarihi ve fotoğrafları belirtin. Hizmeti verenseniz referans iş fotoğrafı ve hangi kalemleri üstlendiğinizi yazmanız güven verir.
Kaynak: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı · Peyzaj Uygulama Tekniği ders içeriği · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/3320/mod_resource/content/2/uygulama%20tekni%C4%9Fi.pdf · T.C. Cumhurbaşkanlığı · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, Eser Sözleşmesi (madde 470-485) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf · İstanbul Ticaret Odası (yayımlayan sayfa) · Teknopark İstanbul A.Ş. Peyzaj ve Bahçe Bakım Hizmetleri Alımı ihale ilanı, Mart 2026 · https://www.ito.org.tr/documents/peyzaj-bahce-bakim-sure-uzatimi-hale-lani.pdf
Sık sorulan sorular
Peyzaj işi hangi kalemlerden oluşur?
Ankara Üniversitesi peyzaj uygulama tekniği ders içeriğine göre iş yapısal ve bitkisel uygulamadır. Yapısal tarafta duvar, basamak, döşeme, sulama ve aydınlatma tesisatı ile donatı elemanları; bitkisel tarafta toprak hazırlığı, fidan seçimi, ekim ve dikim, büyük ağaç nakli yer alır.
Kaynak: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı · Peyzaj Uygulama Tekniği ders içeriği · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/3320/mod_resource/content/2/uygulama%20tekni%C4%9Fi.pdf
Keşif ve metraj ne demek, neden istenir?
Keşif işin sahada incelenip neyin yapılacağının listelenmesi, metraj her kalemin miktarının ölçülmesidir. Ankara Üniversitesi ders içeriğine göre metraj ve keşif, fiyat tarifleri, şartname, yer teslimi, hakediş ve kabul işlemleri uygulama sürecinin adımlarıdır. Miktarı belli olmayan işin teklifi karşılaştırılamaz.
Kaynak: Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı · Peyzaj Uygulama Tekniği ders içeriği · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/3320/mod_resource/content/2/uygulama%20tekni%C4%9Fi.pdf
Peyzaj yüklenicisi işi teslim ettikten sonra eksik çıkarsa ne yapılır?
Türk Borçlar Kanunu md. 474'e göre iş sahibi eseri teslimden sonra olağan akışa göre imkân bulur bulmaz gözden geçirir ve ayıpları uygun sürede yükleniciye bildirir. Md. 475'e göre ayıp varsa sözleşmeden dönme, bedelden indirim ya da ücretsiz onarım haklarından biri seçilir. Md. 477'ye göre bildirim ihmal edilirse eser kabul edilmiş sayılır.
Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, Eser Sözleşmesi (madde 470-485) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf
Ayıplı iş için ne kadar süre dava açılabilir?
Türk Borçlar Kanunu md. 478'e göre ayıplı eser sebebiyle açılacak davalar teslim tarihinden başlayarak taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yılın, taşınmaz yapılarda beş yılın, yüklenicinin ağır kusuru varsa yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. İşinizin hangi gruba girdiğini avukata sorun.
Kaynak: T.C. Cumhurbaşkanlığı · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, Eser Sözleşmesi (madde 470-485) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf
Bitkilerin tutma garantisi kaç ay olmalı?
Okuduğumuz kamu kaynaklarında standart bir bitki tutma süresi bulamadık, bu yüzden süre vermiyoruz. Süreyi, tutma oranını ve kuruyan bitkinin kim tarafından, ne zamana kadar yenileneceğini sözleşmeye açıkça yazın. Bir kampüs şartnamesi, sözleşme süresi içinde yüklenicinin yanlış uygulamasından doğan hasarların giderinin yükleniciye ait olduğunu yazar.
Kaynak: Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampusu · Bitkisel Peyzaj Bakım Hizmetleri Teknik Şartnamesi (Akdeniz iklimi, kampüs örneği) · https://ncc.metu.edu.tr/sites/default/files/peyzaj_bakimi_teknik_sartname.pdf
Bahçeme hangi bitkiler uygun, çim mi yer örtücü mü?
Su Yönetimi Genel Müdürlüğü haberi yerel iklime uyumlu, az su isteyen bitkileri ve çim oranının azaltılmasını öne çıkarır; çim alanların tamamen dönüştürülmesiyle su tasarrufunun yüzde 80'e kadar çıkabildiğini yazar. Hangi bitkinin sizin yerinizde tutacağını yerel üreticiye, ziraat mühendisine ya da peyzaj mimarına sorun.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü · İklim Değişikliğine Dirençli Yeşil Alanların Yeni Modeli: Kurakçıl Peyzaj (haber, 23.02.2026) · https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Haber/1355/
Çim ne zaman ekilir, ne kadar sulanır?
Ankara Üniversitesi ders notuna göre çim tesisi için en uygun zamanlar ilkbahar ve sonbahardır; ekimden sonra sulama genellikle sabah erken ve akşam geç saatlerde yapılır. Çim alanların ortalama su isteği metrekareye 5-10 litredir ve sulama zamanına göre değişir.
Kaynak: Ankara Üniversitesi Açık Ders · Süs Bitkileri Yetiştiriciliği ders notu (çim ve yer örtücü bitkiler bölümü) · https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/131279/mod_resource/content/0/s%C3%BCs%20bitkileri.pdf
Otomatik sulama teklifinde nelere bakmalıyım?
Bakanlık birim fiyat listesinde otomatik sulama parçaları sprey tip ve rotor tip pop-up sprinkler, kontrol ünitesi, yağmur sensörü, solenoid vana ve vana kutusu olarak ayrı kalemlerdir; tarif "işyerinde temini, yerine montajı, ayarlarının yapılması ve çalışır halde teslimi" cümlesini içerir. Teklifte bu kalemlerin ve çalışır halde teslim ifadesinin yazılı olmasını isteyin.
Kaynak: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu · Yapı İşleri Birim Fiyat ve Tarifleri 2018, Otomatik Sulama Sistemi Parçaları bölümü · https://webdosya.csb.gov.tr/db/yfk/icerikler/b-r-m-f-yat-2018-2019%30415%31%34%35232-2024%31016%30859%30%39.pdf
Peyzaj işinde iş güvenliği kuralı var mı?
Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, yapı işleri listesinde kazı, yarma ve doldurma işlerini de sayar. Elektrik işleri yetkili elektrikçilere yaptırılır, kaçak akım rölesi ve topraklama kullanılır, yüksekte çalışmada önce toplu koruma alınır. İşçi güvenliği ve kaza sorumluluğunu sözleşmede açık yazın.
Kaynak: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı · Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği (RG 5.10.2013/28786) · https://www.alomaliye.com/2013/10/05/yapi-islerinde-is-sagligi-ve-guvenligi-yonetmeligi/
