Kavak Fidanı ve Çeliği
Kavak, sulanabilen ve taban suyu uygun düzgün arazide on yıl civarında kesim çağına gelen hızlı büyüyen bir ağaçtır. Kavakta başarının iki şartı vardır: arazinin iyi seçilmesi ve bölgeye uygun klondan kaliteli fidan kullanılması. Bu rehber klonları, toprak ve su istekini, dikim kurallarını, belge ve izin konularını anlatır.
Kavak nedir, melez kavak ve klon ne demek?
Kavak ağacı, odun üretmek için dikilen hızlı büyüyen bir ağaçtır. Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü (İzmit) sayfasına göre kavak odununun başlıca kullanım alanları kontrplak, kibrit, yükleme paleti, kaplama, inşaat, ambalaj, odun hamuru, lif ve yonga sanayisi ile kalıp ve protez sanayileridir. Bu sanayi kollarından kontrplak, kibrit, ambalaj ve inşaat sektöründen sonra en fazla tüketimi lif-yonga levhası sektörü yapmaktadır.
Enstitü, melez kavağı tabiatta ya da ıslah çalışmalarıyla ortaya çıkan, özellikle karakavakların kendi aralarında ve balsam kavaklarıyla çaprazlanmasından oluşan kavaklar olarak tanımlar. Klon ise bir canlıdan eşeysiz yolla üretilmiş ve onunla aynı genleri taşıyan bireyler topluluğudur. Kavakçılıkta klonal üretim tek ağaçtan alınan çeliklerle yapılır; bu yüzden aynı klondaki bütün ağaçlar genetik olarak birbirinin aynıdır.
Türkiye'de üretimi yapılan klonlar Enstitü sayfasında şöyle sıralanır: I-214 ve I-45/51 (Avrupa-Amerika karakavakları melezi), Samsun (I-77/51; Amerikan karakavağı klonu, melez değil ama melezlerle aynı kapsamda ele alınır), Gazi (TR-56/52), Anadolu (TR-56/75) ve Kocabey (77/10) (yerli karakavak klonları). Ülkemizde halen en çok I-214 melez kavağı üretilmektedir.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular
Kavak nerede yetişir: iklim, rakım ve verim
Aşağıdaki tablodaki her değer yanında yazan kaynaktan alınmıştır. Kaynaklarda bulunmayan değerler (kışın dayanılan en düşük sıcaklık, soğuklama saati, dekar başına verim aralığı) tabloya konmadı; kavak meyve ağacı olmadığı için soğuklama ve ağaç başı ürün ölçütü bu türe uymaz. Uydurma eşik vermiyoruz. Enstitü yalnızca melez kavakların sert kış şartlarından zarar gördüğünü yazar; sayı vermez.
Tablo bir ön bakıştır. Dikmeden önce köyünüzün rakımına ve don takvimine bakın. Enstitüye göre kavak için en önemli önkoşul sulama imkânıdır; bu da düz, meyilsiz alan gerektirir. Arazi geçirgen, derin, iyi havalanan ve gevşek yapılı olmalı, taban suyu çok yakın ya da çok derin olmamalıdır.
Yakında mevcut bir kavaklık varsa, Enstitü bunun o yörede kavaklık yapılıp yapılamayacağının ya da ne derece başarılı olacağının bir göstergesi olduğunu yazar. Yine de büyük miktarda bir yatırım için toprak ve su analizi yaptırmayı önerir.
| Rakım | Yurdumuzun tüm kıyı ve 800-1000 m yüksekliğe kadar kıyı ardı bölgeleri melez kavak yetiştirilmesine elverişlidir (Enstitü, Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği) |
|---|---|
| İklim ve bölge | Marmara, Ege, Akdeniz, Batı ve Orta Karadeniz bölgelerinde melez kavaklar; İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yerli karakavaklar tavsiye edilir; melez kavaklar sert kış şartlarından zarar görür; sert iklimli Doğu Anadolu'da şimdilik yerli karakavak önerilir (Enstitü sayfası ve tekniği) |
| Taban suyu | Taban suyu 1-1,5 m olan gevşek ve hafif bünyeli toprak istenir (Enstitü sayfası). Taban suyu 2 m'den derinde olan ya da sulanamayan topraklar ile taban suyu sürekli 50 cm'den yakın olan topraklar verimli olmaz (Enstitü tekniği) |
| Toprak pH değeri | Enstitü sayfası 6,5-8, tekniği 6-8 arasını yazar; aşırı kireçli ve tuzlu olmamalı |
| Toprak | Geçirgen, derin, iyi havalanan, gevşek ve hafif bünyeli. Durgun su, kaba kum ya da çakıl tabakası, geçirimsiz ağır topraklar ve tuzluluk gelişmeyi engeller (Enstitü sayfası) |
| Kesim yaşı | İyi yetişme yerlerinde normal aralık ve bakımla ortalama 10-12 yılda kesim çağına gelir (Enstitü, Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği) |
| Ağaç çapı | Normal aralıkla dikilenler 10-12 yaşında 30-40 cm çapında kalın odun üretebilir (Enstitü tekniği) |
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular · Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf
Hangi klonu dikmeli?
Enstitü sayfası bölgeye göre klon önerir. Marmara, Ege, Akdeniz, Batı ve Orta Karadeniz ile Güneydoğu bölgelerinde I-214, Samsun (I-77/51) ve I-45/51; İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde Gazi (TR-56/52), Anadolu (TR-56/75) ve Kocabey (77/10) önerilir. Bunun sebebi, melez kavakların sert kış şartlarından zarar görmesidir. İç ve Güneydoğu Anadolu'da melez kavağın da yetiştirilebileceği aynı sayfada yazılıdır.
Enstitünün tekniğinde yerli selvi kavakların kıyı ve kıyı ardında yavaş büyüdüğü ve birçok zararlının tehdidiyle karşılaşabileceği yazılıdır. Bu yüzden klon seçerken bölgenizin Enstitü önerisine bakın; hangisini dikeceğinize karar verirken kavak odununu nereye satacağınızı da düşünün.
Kavak yetiştirirken ve sonrasında çıkan önemli sorunların çözümü için Enstitü, İzmit'teki Kavakçılık Araştırma Müdürlüğüne ve bölgedeki orman fidanlıklarına başvurulmasını önerir.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular · Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf
Kavak fidanı ve çeliği nasıl üretilir?
Kavakçılıkta klonal üretim, tek bir ağaçtan alınmış çeliklerle yapılır (Enstitü). Yani kavak fidanı tohumdan değil, seçilmiş klondan alınan çelikten yetişir. Fidanlıkta çelikten yetişen fidan yaş kazandıktan sonra ağaçlandırma alanına dikilir. Çelik boyu, çapı ve fidanlıktaki yetiştirme ayrıntıları için okuduğumuz kaynaklarda sayı bulunamadı; Enstitüye sorun.
Enstitü tekniğine göre ağaçlandırma kurulacak fidanlar kesinlikle Devlet Fidanlıklarından ya da Devlet Fidanlıklarının teknik kontrolünde bulunan resmî belgeli özel fidanlıklardan alınmalıdır. Kullanılacak fidanlar 2 yaşlı ya da iyi gelişmiş 1 yaşlı olmalı ve yetiştirilecek yere uygun klondan olmalıdır. Enstitü sayfasına göre kavak fidanları hakkında Türk Standardları Enstitüsü tarafından hazırlanmış, yürürlükte bir standart vardır.
Orman fidanı üretimi yetkilendirmeye bağlıdır. Orman Bitkisi Tohumlukları Yönetmeliği'ne göre fidan üreticisi olmak isteyenler vergi levhası, ticaret sicili, meslek mensubu çalıştırıldığına dair belge ve arazi sahipliği ya da en az beş yıllık kira sözleşmesi sunar; açık köklü üretim için en az 2,0 dekar alan aranır. Kayıtlı üretici yılda en az bir kez denetlenir. Ağaçlandırma Yönetmeliği özel orman fidanlığı kuracakların kayıt sertifikası almasını ister (madde 19).
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular · Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf · T.C. Resmî Gazete · 31 Ekim 2020 tarihli ve 31290 sayılı sayı · Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/10/20201031-9.htm · T.C. Resmî Gazete · 23 Ekim 2019 tarihli ve 30927 sayılı sayı · Ağaçlandırma Yönetmeliği · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/10/20191023-4.htm
İyi kavak fidanı nasıl seçilir?
Enstitü tekniği kavakçılıkta başarının iki şartını şöyle verir: ağaçlama yapılacak yerin iyi seçilmesi, ikincisi kaliteli kavak fidanı kullanılması. İyi fidan, bölgeye uygun klondan, 2 yaşlı ya da iyi gelişmiş 1 yaşlı ve resmî belgeli bir fidanlıktan gelen fidandır.
Fidan sökülünce köklerinin zarar görmemesi, dikime kadar kurumaması önemlidir. Enstitü, fidanların güneş, rüzgâr ve don gibi elverişsiz hava şartlarından en çok zarar görecek kısmının kökler olduğunu yazar.
- Klon adını (I-214, Samsun, Gazi gibi) satıcıdan yazılı isteyin ve bölgenize önerilen klonla karşılaştırın.
- Fidan 2 yaşlı ya da iyi gelişmiş 1 yaşlı olmalı; bodur ve zayıf bir yaşlı fidan almayın.
- Fidanı Devlet Fidanlığından ya da resmî belgeli, teknik kontrol altındaki özel fidanlıktan alın.
- Kökler kurumamış, nemli sarılı olmalı; fidan mümkün olduğunca kısa sürede dikilmeli.
- Üretici kayıt belgesi ve fatura isteyin; belgesiz satıcıdan almayın.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf · Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular
Kavak fidanı ne zaman, nasıl ve hangi aralıkla dikilir?
Enstitü tekniğine göre kavak fidanı dikimi Kasım ayı sonu ile Mart ayının ilk yarısı arasında, tomurcuklar patlamadığı dönemde yapılır. Samsun klonu (I-77/51) Şubat ayı içinde dikilir. Toprak donmuşken dikim yapılmaz. Dikimden önce arazi yaz ya da sonbahar başında çapraz derin sürülür ve diskaro çekilir; yoğun yağmur mevsimi gelmeden dikim çukurları açılır.
Dikim çukuru iki yaşlı fidanlar için ortalama 60 cm genişlikte, 90-100 cm derinlikte olmalıdır; bir yaşlı fidan için daha az olabilir. Fidanlıktan sökülen fidan kısa sürede dikilmelidir; dikime kadar bir gün bile beklese çukur ya da hendekte dik olarak toprakla örtülmelidir. İki yaşlı kavak fidanları 6-7 metre uzunluğunda olduğundan taşımada uzun kasalı araçlar kullanılır. Fidana kazık bağlanmaz.
Dikim aralığı kararının en güç ve en gerekli konu olduğunu Enstitü yazar. Samsun ve I-214 fidanları için 6x6, 5x7 ya da 5x5 metre normal düzenlerdir ve bu aralıkla dikilen kavaklar 10-12 yaşında 30-40 cm çaplı kalın odun üretebilir. Kalın çaplı odun isteyen kontrplak, kibrit ve inşaat gibi sektörlere satış için bu aralık sürdürülür.
Dar aralık ince odun içindir. Enstitü, I-214 ile ince çaplı odun için 2,5x4 metre gibi dar düzenlerde 4-5 yıl sonunda ortalama 12-15 cm çaplı odun alınabildiğini yazar; ama bu tür dikimde ince odunu hangi fabrikaya satacağınızı önceden düşünmenizi ve ön satış sözleşmesi yapmanızı ister. Dar dikimin ekonomisini inceleyen makale, denenen beş aralıktan 3x1,5 metrenin en iyi sonucu verdiğini, en iyi klonun 89.M.060 olduğunu ve önerilen idare süresinin iyi alanlarda 6-8, orta alanlarda 7-9, zayıf alanlarda 8-10 yıl olduğunu bildirir.
Komşu tarlasına kavak dikecekseniz sınırdan 3 metre, zirai kültür yapılacaksa en az 5 metre içeriden dikilmelidir (Enstitü tekniği). Dar aralıklı dikimde sıralar kuzey-güney yönüne getirilmelidir.
| Normal aralık | 6x6, 5x7 ya da 5x5 m; 10-12 yaşta 30-40 cm çap (Enstitü tekniği) |
|---|---|
| Normal siklik | Ağaç başına 35-45 m² yaşama alanı (Enstitü tekniği) |
| Dar aralık (ince odun) | 2,5x4 m gibi düzende 4-5 yılda 12-15 cm çap; ön satış sözleşmesi önerilir (Enstitü tekniği) |
| En ekonomik denenen aralık | 3x1,5 m; idare süresi iyi alanlarda 6-8, orta alanlarda 7-9, zayıf alanlarda 8-10 yıl (Turkish Journal of Forestry, 2021) |
| Dikim ayı | Kasım sonu - Mart ilk yarısı; Samsun klonu Şubat (Enstitü tekniği) |
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf · Turkish Journal of Forestry (Ormancılık Araştırma Dergisi) · Cilt 22, Sayı 3, 2021, s. 257-270 · Dar dikim aralıklarında kurulan kavak (Populus x euramericana ve P. deltoides klonları) ağaçlandırmalarının ekonomisi · https://dergipark.org.tr/tr/pub/tjf/article/949462
İlk yıllarda bakım, sulama ve budama
Kavağın su ihtiyacı yağışlarla ya da topraktaki taban suyuyla karşılanamıyorsa mutlaka sulama yapılmalıdır (Enstitü tekniği). Ağır ve killi topraklarda seyrek aralıkla ama bol su, kumlu-çakıllı topraklarda sık aralıkla azar azar sulama yapılır; sulamadan sonra toprak tavına gelince sürüm ya da diskaro yapılır.
İlk yıllarda mayıs ve temmuz aylarında olmak üzere yılda iki defa pullukla sürüm ve diskaro çekilmesi uygun olur; dördüncü yıldan yedinci yaşa kadar yılda en az bir kez sürüm ve diskaro yapılır. Sıralar arasında toprak işlenirken fidan gövdelerine 50 cm'den fazla yaklaşılmamalıdır. İlk yıllarda toprak işlemesi yapılmamış ya da yüzlek yapılmış kavaklıklarda sonradan derin sürüm zararlıdır.
Dikimden sonra çıkan dip sürgünleri ilk yılın eylül ayı içinde kesilir. Budama ağustos ayının ilk yarısında ya da şubat ayı içinde yapılır; ilk budamaya gövdeler 10 cm kalınlığa geldikten sonra başlanır. Kuruyan ve kırılan fidanların yerine birinci yılın sonunda tamamlama dikimi yapılır. İlk yıllarda kavaklık arasında çapa bitkileriyle ziraat yapılabilir.
Hastalık ve zararlı görülürse ilaç seçimi ve zamanını kendiniz belirlemeyin; belirtiyi il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne ve Kavak Araştırma Enstitüsüne gösterin.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf · Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular
Belge, izin ve mevzuat: dikmeden önce ne gerekir?
Kavak fidanı meyve fidanı yönetmeliklerinin kapsamına girmez. Orman ağaçlarının tohumluk ve fidan işleri Orman Genel Müdürlüğü'nün yetkisindedir ve Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği ile düzenlenir. Bu rehberde okunan metin 31 Ekim 2020 tarihli, 31290 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır; güncel durum il orman müdürlüğünden teyit edilir.
Yönetmeliğin kapsamında kendi ihtiyacı için üretim yapan ve ticari amaç gütmeyenler yoktur. Sertifikasız tohumlukların üretim ve ticarette kullanılması yasaktır. Çeliğin ve fidanın bu kapsamda sayılıp sayılmadığı, satışta hangi belgenin verileceği okunamadı; il orman müdürlüğünden teyit edilir.
Ağaçlandırma Yönetmeliği'nde kavak türüne özel bir hüküm yoktur. Yönetmelik hızlı gelişen türü, idare süresi sonunda yıllık ortalama kabuksuz gövde odunu hacim artımı en az 10 m³/ha olan ağaç türü olarak tanımlar (madde 4) ve hızlı gelişen türlerle asgari 10 hektar sahada yapılacak özel ağaçlandırma müracaatlarında ilan yapılmadan ilk başvuru sahibine hak sahipliği tutanağı düzenlenmesini yazar (madde 11). Kavağın bu tanıma girip girmediği yönetmelikte yazmaz; il orman müdürlüğünden teyit edilir.
Kendi tarlanıza kavak dikmek için izin gerekip gerekmediği, tarla ya da mera niteliğindeki arazide uygulanacak şartlar ve hibe koşulları bu rehberde okunan metinlerde net değildir. Bu konularda il orman müdürlüğünden teyit edin; okumadığımız bir hükmü yazmıyoruz. Ağaçlandırma Yönetmeliği, özel ağaçlandırmanın kendi taşınmazlarda yapılabileceğini ve sahanın tek parsel ya da bitişik parsellerin toplamı olarak en az 0,5 hektar olması gerektiğini yazar (madde 10).
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 31 Ekim 2020 tarihli ve 31290 sayılı sayı · Orman Bitkisi Tohumlukları Piyasasında Yetkilendirme, Denetleme ve Orman Bitki Pasaportu Yönetmeliği · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/10/20201031-9.htm · T.C. Resmî Gazete · 23 Ekim 2019 tarihli ve 30927 sayılı sayı · Ağaçlandırma Yönetmeliği · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/10/20191023-4.htm
Alım-satım, nakliye ve odunun satışı
Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler şunlardır: klon, fidanın yaşı ve boyu, belgeli fidanlıktan oluşu, parti büyüklüğü, nakliye mesafesi ve mevsim.
Enstitü sayfasına göre kavak fidanı Devlet Orman Fidanlıklarından alınabilir; bazı bölgelerde özel fidanlıklar da satış yapar. Bu konuda Enstitüden ve mahalli orman teşkilatından bilgi istenebilir. Satın alırken fatura, üretici belgesi ve klon adını isteyin.
Nakliyede asıl risk köklerin kurumasıdır: Enstitü fidanların nakli sırasında köklerin branda ile örtülmesini ister. Dikime kadar geçen sürede, bir gün bile olsa, fidanlar arazinin bir kenarında 50-60 cm derinlikte çukur ya da hendekte dik olarak toprakla iyice örtülmelidir.
Odun satışında da dikkat: Enstitü, ağaçlama sahibinin odun tüketen sektörleri iyice etüt etmesini ve önerilen fiyatları buna göre değerlendirmesini ister. Dar dikim yapacaksanız ön satış sözleşmesi önerilir. İlan verirken ya da fidan ararken klon, fidan yaşı, adet, kök durumu ve teslim yeri belirtilirse hem alıcı hem satıcı zaman kazanır. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular · Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf
Sık sorulan sorular
Kavak hangi rakıma kadar dikilir?
Enstitüye göre yurdumuzun tüm kıyı ve 800-1000 m yüksekliğe kadar kıyı ardı bölgeleri melez kavak yetiştirilmesine elverişlidir. Sert iklimli Doğu Anadolu'da şimdilik yerli karakavak önerilir. Dikmeden önce köyünüzün rakımına bakın.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf
Kavak kışın kaç dereceye kadar soğuğa dayanır?
Okuduğumuz kaynaklarda kavak için sayısal bir en düşük sıcaklık değeri yok. Enstitü yalnızca melez kavakların sert kış şartlarından zarar gördüğünü yazar ve İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu için yerli karakavak klonlarını (Gazi, Anadolu, Kocabey) önerir. Köyünüz için Enstitüye ya da il orman müdürlüğüne sorun.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular
Tarlama kavak dikebilir miyim?
Enstitüye göre bir araziye kavak dikilebilmesinin en önemli önkoşulu sulama imkânının olmasıdır; bu da düz, meyilsiz alan gerektirir. Arazi geçirgen, derin, iyi havalanan, taban suyu 1-1,5 m olan gevşek ve hafif bünyeli olmalı, kimyasal tepkimesi 6,5-8 arasında olmalı, aşırı kireçli ve tuzlu olmamalıdır. Sığ topraklar, bataklıklar ve ağır killi topraklarda kavak düşünülmemelidir.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular
Hangi kavak klonunu dikmeliyim?
Enstitüye göre Marmara, Ege, Akdeniz, Batı ve Orta Karadeniz bölgelerinde I-214, Samsun (I-77/51) ve I-45/51; İç, Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da Gazi, Anadolu ve Kocabey klonları önerilir. Halen en çok I-214 üretilmektedir.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular
Kavak fidanı kaç yaşında dikilir, nereden alınır?
Enstitü tekniğine göre fidanlar 2 yaşlı ya da iyi gelişmiş 1 yaşlı ve bölgeye uygun klondan olmalı; Devlet Fidanlıklarından ya da Devlet Fidanlıklarının teknik kontrolünde bulunan resmî belgeli özel fidanlıklardan alınmalıdır.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf
Kavak ne zaman dikilir?
Enstitü tekniğine göre Kasım ayı sonu ile Mart ayının ilk yarısı arasında, tomurcuklar patlamadan önce; Samsun klonu Şubat ayında. Toprak donmuşken dikim yapılmaz. Dikim çukuru iki yaşlı fidan için ortalama 60 cm genişlik, 90-100 cm derinliktedir.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf
Kavak kaç metre arayla dikilir, kaç yılda kesilir?
Enstitüye göre Samsun ve I-214 için 6x6, 5x7 ya da 5x5 metre normal düzendir; 10-12 yaşında 30-40 cm çaplı odun elde edilir. İnce odun için dar dikimde (2,5x4 m gibi) 4-5 yılda 12-15 cm çaplı odun alınabilir, ama alıcı fabrikayla ön satış sözleşmesi önerilir.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Melez Kavak Ağaçlandırma Tekniği · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/e-kutuphane-sitesi/Dokumanlar/Melez%20Kavak%20A%C4%9Fa%C3%A7land%C4%B1rma%20Tekni%C4%9Fi.pdf
Kavak çeliği ile fidan arasındaki fark nedir?
Kavakçılıkta klonal üretim tek bir ağaçtan alınan çeliklerle yapılır; çelik fidanlıkta köklenip fidan olur ve ağaçlandırmada genellikle 1-2 yaşlı fidan dikilir. Çelik boyu ve çapı için okuduğumuz kaynaklarda sayı yok; Kavak Araştırma Enstitüsüne sorun.
Kaynak: Orman Genel Müdürlüğü · Kavak ve Hızlı Gelişen Orman Ağaçları Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü (İzmit) · Sıkça Sorulan Sorular, kavak yetiştirme · https://www.ogm.gov.tr/kavakcilik/sikca-sorulan-sorular
Kavak dikmek için izin gerekir mi?
Ağaçlandırma Yönetmeliği'nde kavağa özel hüküm yoktur. Özel ağaçlandırma kendi taşınmazlarda yapılabilir ve sahanın en az 0,5 hektar olması gerekir (madde 10). Tarla ya da mera niteliğindeki arazide ayrıca izin gerekip gerekmediği il orman müdürlüğünden teyit edilir.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 23 Ekim 2019 tarihli ve 30927 sayılı sayı · Ağaçlandırma Yönetmeliği · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2019/10/20191023-4.htm
