Gemlik Atı

Gemlik Atı nedir?

Gemlik Atı, Bursa’nın Gemlik ilçesinde yetiştirilen, bölge iklimine ve coğrafi koşullarına uyum sağlamış, dayanıklı ve orta cüsseli bir binek atı olarak tanımlanır. Tanım ikincil bir ansiklopedi kaynağından alınmıştır; tarifin esası TÜRKPATENT’te tutulan tescil belgesindedir. Alıcı olarak atın ölçü ve görünüm özelliklerini o belgeden okuyun.

TÜRKPATENT sicilinde Gemlik Atı, coğrafi işaret türü menşe adı olarak, 39 numaralı kayıtla ve 10 Aralık 2002 tescil tarihiyle yer alır. İkincil kaynakta dosya numarası C2001/002 ve başvuru tarihi 3 Mayıs 2001 olarak verilir; başvuru sahibi bir askerî veteriner eğitim kurumu olarak görünür. Bu bilgiler resmî sicille birlikte okunmalıdır.

Menşe adı, ürünün niteliğinin ya da özelliklerinin tamamen ya da büyük ölçüde belirli bir coğrafi çevreye bağlı olduğunu gösteren işarettir. Gemlik Atı adı bu yüzden yalnız belirli bir bölgede yetiştirilen ve tarifteki koşulları taşıyan ata verilebilir. Bursa’nın diğer ilçelerinde yetişen herhangi bir at "Gemlik Atı" diye satılamaz.

Bu rehber atın alım satımını ve işaretin doğru kullanımını anlatır. Hastalık, ilaç ve tedavi konularında ad ya da miktar yazılmaz; veteriner hekime başvurun.

Kaynak: TÜRKPATENT · Coğrafi işaret sicili, Gemlik Atı (menşe adı, sicil no 39, tescil 10 Aralık 2002, Bursa) · https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/93b658ff-c055-40c7-aeea-defedb5caa3b.pdf · Kürenet Ansiklopedi · Gemlik Atı (coğrafi işaret türü menşe adı; dosya C2001/002, başvuru 3 Mayıs 2001, tescil no 39, tescil 10 Aralık 2002; Bursa’nın Gemlik ilçesinde yetiştirilen binek atı; ikincil kaynak, resmî sicille birlikte okunur) · https://kureansiklopedi.com/tr/detay/gemlik-ati-9c201

Coğrafi işaret ve ismin doğru kullanımı

Coğrafi işaretler 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun hükümlerine tabidir (10 Ocak 2017, sayı 29944). Tescilli bir işaret, yalnız tescil belgesindeki koşulları taşıyan ürün için kullanılabilir. İşaretin koşulları sağlamayan ürün için kullanılması ya da yanıltıcı biçimde çağrıştırılması hukuki sorun doğurur.

Satıcı "Gemlik atı" diyorsa şunları isteyin: atın nerede doğduğunu ve yetiştiğini gösteren belge, ata ait tek tırnaklı kimlik belgesi, ata soy ya da yetiştirici kaydı varsa o kayıt. Gemlik Atı için ayrı bir soy kütüğü belgesi olup olmadığını ilgili yetiştirici kuruluştan ve il müdürlüğünden sorun; bu rehberde böyle bir belgenin şartı okunmamıştır.

Sicil kaydında ürün tarifi, ölçü ve görünüm özellikleri, üretim alanı sınırı ve denetim bölümleri bulunur. Taranmış sicil belgesinden bu bölümlerin tamamını okumak ve ata bakarak karşılaştırmak alıcının işidir. Atın ölçülerini bir veteriner hekimin ya da yetkili bir kişinin tutanağıyla belgeleyin.

Coğrafi işaretli ürünlerde tescil sahibi ve denetleme kuruluşu belirlenmiştir; işaretin kullanım koşullarını sormak için TÜRKPATENT veritabanındaki kaydı ve yetkili kuruluşu esas alın.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 10 Ocak 2017 tarihli ve 29944 sayılı Resmî Gazete · 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (coğrafi işaretlere ilişkin hükümler) · TÜRKPATENT · Coğrafi işaret sicili, Gemlik Atı (menşe adı, sicil no 39, tescil 10 Aralık 2002, Bursa) · https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/93b658ff-c055-40c7-aeea-defedb5caa3b.pdf

Kimlik belgesi ve mikroçip

Tek Tırnaklı Hayvanların Tanımlanması ve İzlenmesine Dair Yönetmelik (RG 20 Şubat 2018/30338) at, eşek ve benzeri tek tırnaklıların tanımlanmasını ister. Gemlik Atı da bu kuralın içindedir: mikroçip taşır, yaşam boyu tek bir kimlik belgesine bağlıdır ve doğumdan en geç 12 ay içinde tanımlanır.

Atın satın alınmasında çip kodunu okutup belgeyle karşılaştırın. Çip kodu belgedekiyle uyuşmuyorsa ya da belge bulunmuyorsa ticari işlem yapmayın. Sahiplik değişince yeni sahibin bilgileri belgeye işlenir; devir tamamlanmadan satış bitmiş sayılmaz.

5996 sayılı Kanun hayvan sahibini tanımlama ve kayıt yaptırmakla yükümlü kılar. Gemlik Atı gibi coğrafi işaretli bir atın, kimlik belgesi üzerinde doğum yeri ve yetiştirici bilgisinin yazılı olması, işaretin doğruluğunu göstermek için önemli bir dayanaktır.

Kaynak: T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Tek Tırnaklı Hayvanların Tanımlanması ve İzlenmesine Dair Yönetmelik (RG 20 Şubat 2018/30338; yürürlük 31 Aralık 2019; sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/02/20180220-1.htm · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (RG 13 Haziran 2010/27610; md. 7 hayvan tanımlama ve kayıt, md. 8 sevkler ve satış yerleri) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/06/20100613-12.htm

Nakil ve satış yeri

Tek tırnaklıların naklinde kimlik belgesi gerekir; il ya da ilçeden başka il ya da ilçeye sevkte veteriner sağlık raporu zorunludur. Rapor ilk metinde en fazla beş gün geçerlidir; güncel süreyi müdürlükten sorun. Gemlik’ten başka bir ile satış yaparken bu raporu sevk gününe göre aldırın.

Nakil refahı yönetmeliği evcil tek tırnaklıların karayolunda 24 saate kadar taşınabileceğini, her 8 saatte sıvı verilmesini ve yolculuk sonunda indirilip yemlenmesini, sulanmasını ve dinlendirilmesini öngörür. Yolculuğa uygun olmayan hayvanın taşınması yasaktır. Değerli bir atı kısa yolculuğa ve havadar, kaymaz tabanlı araca koyun.

Atların Enfeksiyöz Anemisi ve Ruam hastalıkları için Bakanlık ayrı yönetmelikler çıkarmıştır; bu hastalıklar bildirimi zorunludur. Atınızda şüpheli durum varsa veteriner hekime haber verin.

Tanımlanmamış, kimlik belgesiz ya da sağlık raporsuz at ruhsatlı satış yerine alınmaz. Gemlik Atı çoğunlukla bölgedeki yetiştiriciden doğrudan alınacağı için belge kontrolü size düşer.

Kaynak: T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Yurt İçinde Canlı Hayvan ve Hayvansal Ürünlerin Nakilleri Hakkında Yönetmelik (RG 17 Aralık 2011/28145; ilk metin, sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111217-13.htm · T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvanların Nakilleri Sırasında Refahı ve Korunması Yönetmeliği (RG 24 Aralık 2011/28152; geçiş süreleri ve sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111224-2.htm · T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Hayvan Satış Yerlerinin Ruhsatlandırma ve Denetleme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik (RG 24 Aralık 2011/28152; 19 Temmuz 2020/31190 değişikliği ile hayvan toplama ve satış merkezleri kapsama girdi) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111224.htm · T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Atların Enfeksiyöz Anemisi Hastalığına Karşı Korunma ve Mücadele Yönetmeliği ile Ruam Hastalığına Karşı Korunma ve Mücadele Yönetmeliği (ikisi de RG 22 Aralık 2011/28150) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111222.htm

Deneme, muayene ve satış sözleşmesi

Gemlik Atı alırken atı yerinde görmek ve denemek şarttır. Yürüyüşünü, huyunu ve biniciliğe uygunluğunu kendiniz ya da güvendiğiniz bir biniciyle deneyin. Yetiştiriciyle görüşürken atın doğduğu ve büyüdüğü yeri, anne ve babasını ve daha önce nerelerde kullanıldığını sorun.

Satış sözleşmesine atın çip kodu, yaşı, cinsiyeti, boyu, rengi, işaret iddiasını destekleyen belge ve yetiştirici bilgisi, ödeme ve teslim şartları yazılmalıdır. Atın Gemlik Atı olduğunu satıcı beyan ediyorsa, bu beyan sözleşmeye geçirilmeli ve belgesi eklenmelidir.

Veteriner muayenesi sonucuna göre dönme koşulu ve fiyat uyarlaması önceden konuşulmalıdır. Muayeneyi satıcının hekimine değil, kendi güvendiğiniz hekime yaptırın. Bulguların tarih ve kaşeyle yazılı verilmesini isteyin.

Teslimde kimlik belgesini ve çip kodunu bir arada kontrol edin, sahiplik devrini belgeyi düzenleyen kuruluşa yaptırın. Atın bakım düzenini satıcıdan öğrenin ve ilk günlerde yem ve bakımı ani değiştirmeyin.

Kaynak: TÜRKPATENT · Coğrafi işaret sicili, Gemlik Atı (menşe adı, sicil no 39, tescil 10 Aralık 2002, Bursa) · https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/93b658ff-c055-40c7-aeea-defedb5caa3b.pdf · T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Tek Tırnaklı Hayvanların Tanımlanması ve İzlenmesine Dair Yönetmelik (RG 20 Şubat 2018/30338; yürürlük 31 Aralık 2019; sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/02/20180220-1.htm

İlan ve teslim kontrol listesi

İlanda atın cinsiyeti, yaşı, boyu, rengi, çip kodu, doğum yeri ve yetiştiricisi, eğitim durumu ve teslim yeri yazılmalıdır. Coğrafi işaret adı yalnız belgeyle destekleniyorsa kullanılmalıdır. Fiyatı satıcı belirler; etkileyen etkenler yaş, eğitim, kayıt, işaret belgesi ve nakliye mesafesidir. İletişim tarımart portalı içinden yürür.

Atın satın alma muayenesini güvendiğiniz veteriner hekime yaptırın, sonucu yazılı alın. At kesim amacıyla satılamaz: tür kaydında tek tırnaklılarda kesim satışı kapalıdır. Gemlik Atı binek ve yetiştiricilik amacıyla ilan edilir.

Satın aldıktan sonra atın beslenme, barınma ve hareket ihtiyacını karşılamak ve kimlik belgesini güncel tutmak sizin yükümlülüğünüzdür.

Kaynak: TÜRKPATENT · Coğrafi işaret sicili, Gemlik Atı (menşe adı, sicil no 39, tescil 10 Aralık 2002, Bursa) · https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/93b658ff-c055-40c7-aeea-defedb5caa3b.pdf · T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı · Tek Tırnaklı Hayvanların Tanımlanması ve İzlenmesine Dair Yönetmelik (RG 20 Şubat 2018/30338; yürürlük 31 Aralık 2019; sonraki değişiklikler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2018/02/20180220-1.htm · T.C. Resmî Gazete · 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (kabul 24 Haziran 2004; RG 1 Temmuz 2004/25509; sonraki değişiklikler okunmadı, güncel metin mevzuat.gov.tr) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2004/07/20040701.htm

Sık sorulan sorular