Gübre ve gübreleme: bitkiye göre gübreleme ve toprak analizi
Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Yazan: TARIMART BİLİŞİM A.Ş.
Buğdayda taban ve üst gübre nedir?
Taban gübre ekimle ya da ekimden önce toprağa verilen gübredir (fosforlu gübreler bu grupta); üst gübre bitki yetişirken yüzeye verilen azotlu gübredir.
Taban gübre ekimle ya da ekimden önce toprağa verilen gübredir (fosforlu gübreler bu grupta); üst gübre bitki yetişirken yüzeye verilen azotlu gübredir. Trakya enstitüsü programı: ekimde kompoze gübre (toprakta fosfor ve çinko eksikse), şubat sonunda üre, mart sonunda amonyum nitrat; gübreler tarlaya serpme verilir.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Buğdaya ne kadar azot ve fosfor verilir?
Trakya enstitüsüne göre 600 kg/da üzeri verim için saf olarak 12-14 kg/da azot ve 4-5 kg/da fosfor; 700 kg/da üzeri verim için 14-15 kg/da azot ve 4-5 kg/da fosfor.
Trakya enstitüsüne göre 600 kg/da üzeri verim için saf olarak 12-14 kg/da azot ve 4-5 kg/da fosfor; 700 kg/da üzeri verim için 14-15 kg/da azot ve 4-5 kg/da fosfor. Bu rakamlar genel referanstır; önce usulüne uygun toprak örneği alıp analiz yaptırmak gerekir. Kendi bölgenizin ve veriminizin değeri için il müdürlüğüne danışın.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Buğdayda azot neden üçe bölünür?
Azot topraktan yıkanıp kaybolabildiği için bölünerek verilir.
Azot topraktan yıkanıp kaybolabildiği için bölünerek verilir. Enstitü programı üç parçadır: ekimde kompoze gübreyle, şubat sonunda üreyle, mart sonunda amonyum nitratla.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Buğdayda üst gübre ne kadar verilir?
Enstitü sayfalarında şubat sonu üre 8-10 kg/da (600 kg/da üzeri verim sürümü) ya da 10-12 kg/da (700 kg/da üzeri sürümü), mart sonu amonyum nitrat (%26 ya da %33 N) 16-20 kg/da yazılıdır.
Enstitü sayfalarında şubat sonu üre 8-10 kg/da (600 kg/da üzeri verim sürümü) ya da 10-12 kg/da (700 kg/da üzeri sürümü), mart sonu amonyum nitrat (%26 ya da %33 N) 16-20 kg/da yazılıdır. Bunlar torba kg'ıdır, saf azot değil. İki sayfa verim hedefine göre farklıdır; toprak analizine göre kendi miktarınızı il müdürlüğüyle belirleyin.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Buğdayda 20-20-0 ne zaman verilir?
Ekimde, toprakta fosfor ve çinko noksanlığı varsa 20-20-0-1Zn gibi kompoze gübre 20-25 kg/da önerilir.
Ekimde, toprakta fosfor ve çinko noksanlığı varsa 20-20-0-1Zn gibi kompoze gübre 20-25 kg/da önerilir. Fosforlu gübreler ekimle birlikte ya da ekimden önce toprağa verilmelidir.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Buğdayda fazla azot zarar verir mi?
Evet. Aşırı azotlu gübreleme hastalık ve yatma riskini artırır.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Buğdayda yaprak gübresi ne zaman?
Besin noksanlığı bir uzmanca teyit edildiğinde kullanılır.
Besin noksanlığı bir uzmanca teyit edildiğinde kullanılır. Ruhsatlı ve TSE belgeli ürünler seçilir, rüzgârsız sabah ya da akşam, ambalaj talimatındaki su oranıyla uygulanır. Uzmana danışmadan bitki koruma ilaçlarıyla karıştırılmaz.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Arpada gübreleme buğdaydan farklı mı?
Tarım ve Orman Bakanlığı gübre tavsiye çizelgesinde (Orta Anadolu) arpa için sulu tarımda saf azot topraktaki organik madde arttıkça 15, 14, 13, 11 kg/da, kuru tarımda 8, 7, 6, 5 kg/da yazılıdır; buğdayda sulu değerler 16, 15, 14, 12'dir.
Tarım ve Orman Bakanlığı gübre tavsiye çizelgesinde (Orta Anadolu) arpa için sulu tarımda saf azot topraktaki organik madde arttıkça 15, 14, 13, 11 kg/da, kuru tarımda 8, 7, 6, 5 kg/da yazılıdır; buğdayda sulu değerler 16, 15, 14, 12'dir. Fosfor Olsen analizine göre sulu arpada 10 kg P2O5/da'dan başlar, toprakta fosfor arttıkça azalır. Başka bölgelerde çizelge değerleri farklıdır; kendi tarlanız için analize bakın.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Mısırda gübreleme nasıl?
Orta Anadolu çizelgesinde sulu mısır için saf azot organik maddeye göre 17, 16, 14, 10 kg/da; fosfor Olsen analizine göre en düşük fosforda 12 kg P2O5/da'dan başlayıp azalır; potasyum 13, 10, 7, 5 kg K2O/da yazılıdır.
Orta Anadolu çizelgesinde sulu mısır için saf azot organik maddeye göre 17, 16, 14, 10 kg/da; fosfor Olsen analizine göre en düşük fosforda 12 kg P2O5/da'dan başlayıp azalır; potasyum 13, 10, 7, 5 kg K2O/da yazılıdır. Azotun bölünerek verilmesi genel ilkedir. Bu rakamlar bölgeye ve analize göre değişir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Gübre Tavsiyeleri (bölgelere göre bitkilere azot [organik maddeye göre], fosfor [Olsen analizine göre], potasyum çizelgeleri; çizelgelerin kaynağı: Güçdemir, İ. 2006, Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehber
Ayçiçeğinde gübreleme nasıl?
Orta Anadolu çizelgesinde sulu ayçiçeği için saf azot organik maddeye göre 14, 13, 12, 10 kg/da; en düşük fosforda 13 kg P2O5/da'dan başlar; potasyum 14, 12, 8, 5 kg K2O/da yazılıdır.
Orta Anadolu çizelgesinde sulu ayçiçeği için saf azot organik maddeye göre 14, 13, 12, 10 kg/da; en düşük fosforda 13 kg P2O5/da'dan başlar; potasyum 14, 12, 8, 5 kg K2O/da yazılıdır. Başka bölgelerin çizelgesinde değerler farklıdır (örneğin Ege'de ayçiçeği azotu 10, 9, 8, 7 kg/da). Kendi tarlanız için toprak analizine bakın.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Pamukta gübreleme nasıl?
Güneydoğu Anadolu çizelgesinde sulu pamuk için saf azot organik maddeye göre 15, 14, 12, 10 kg/da yazılıdır; Ege çizelgesinde değerler farklıdır (10, 9, 8, 6 kg/da).
Güneydoğu Anadolu çizelgesinde sulu pamuk için saf azot organik maddeye göre 15, 14, 12, 10 kg/da yazılıdır; Ege çizelgesinde değerler farklıdır (10, 9, 8, 6 kg/da). Çizelgeler bölgeye göre ayrı hazırlandığı için kendi bölgenizin çizelgesine ve toprak analizinize bakılır; il müdürlüğüne danışın.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Şeker pancarında gübreleme nasıl?
Orta Anadolu çizelgesinde sulu şeker pancarı için saf azot organik maddeye göre 15, 14, 12, 10 kg/da; fosfor en düşük düzeyde 12 kg P2O5/da'dan başlar; potasyum 15, 13, 9, 6 kg K2O/da yazılıdır.
Orta Anadolu çizelgesinde sulu şeker pancarı için saf azot organik maddeye göre 15, 14, 12, 10 kg/da; fosfor en düşük düzeyde 12 kg P2O5/da'dan başlar; potasyum 15, 13, 9, 6 kg K2O/da yazılıdır. Karadeniz çizelgesinde sulu değerler daha yüksektir (18, 17, 16, 14). Bölgeye ve analize göre değişir.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Patateste gübreleme nasıl?
Orta Anadolu çizelgesinde sulu patates için saf azot organik maddeye göre 16, 16, 14, 12 kg/da; fosfor en düşük düzeyde 14 kg P2O5/da'dan başlar; potasyum 15, 12, 8, 6 kg K2O/da yazılıdır.
Orta Anadolu çizelgesinde sulu patates için saf azot organik maddeye göre 16, 16, 14, 12 kg/da; fosfor en düşük düzeyde 14 kg P2O5/da'dan başlar; potasyum 15, 12, 8, 6 kg K2O/da yazılıdır. Kuru patates değerleri Marmara çizelgesinde ayrıca verilmiştir. Kendi bölgenizin çizelgesi ve toprak analizi esastır.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Domateste ve biberde gübreleme (taban, üst, damla)?
Çizelgelerde domates ve biber ayrı satır değil, 'sebze' grubundadır.
Çizelgelerde domates ve biber ayrı satır değil, 'sebze' grubundadır. Orta Anadolu çizelgesinde sulu sebze için saf azot organik maddeye göre 15, 14, 13, 11 kg/da; en düşük fosforda 13 kg P2O5/da; potasyum 12, 10, 8, 6 kg K2O/da yazılıdır. Damla sulamada suda eriyen gübreler sulamayla verilebilir, hepsi analize göre.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Gübre Tavsiyeleri (bölgelere göre bitkilere azot [organik maddeye göre], fosfor [Olsen analizine göre], potasyum çizelgeleri; çizelgelerin kaynağı: Güçdemir, İ. 2006, Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehber
Fındığa gübre ne zaman verilir?
Fındık enstitüsüne göre azot yılda iki uygulamadır: önerilen miktarın yarısı şubat sonu-mart başı, kalanı mayıs sonu-haziran başı.
Fındık enstitüsüne göre azot yılda iki uygulamadır: önerilen miktarın yarısı şubat sonu-mart başı, kalanı mayıs sonu-haziran başı. Fosfor üç yılda bir, potasyum 2-3 yılda bir, kasım-şubat arasında verilir. Hepsi analize göre.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Fındıkta azot nasıl verilir, hangi gübre?
Dal izdüşümünde 30-40 cm genişliğinde halka bant olarak verilir ve 5-10 cm derinliğe karıştırılır.
Dal izdüşümünde 30-40 cm genişliğinde halka bant olarak verilir ve 5-10 cm derinliğe karıştırılır. Enstitü kalsiyum amonyum nitratı asit topraklarda güvenle kullanılabilir diye yazar. Kilogram düzeyinde doz kaynakta yoktur; analiz sonucuna göre belirlenir.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Fındıkta fosfor ve potasyum nasıl verilir?
Dal uçları altına, 15-25 cm derinlikte çukurlara eşit dağıtılarak verilir ve kapatılır; fosfor ve potasyum birlikte de verilebilir.
Dal uçları altına, 15-25 cm derinlikte çukurlara eşit dağıtılarak verilir ve kapatılır; fosfor ve potasyum birlikte de verilebilir. Karadeniz fındık topraklarının çoğu potasyum bakımından yeterlidir, bu yüzden potasyum yalnız analize göre verilir.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Fındıkta kireç ne zaman, neden?
Asit topraklar için 3-5 yılda bir, kasım-aralık aylarında uygulanır; hedef toprak pH'si 5-7 arasıdır.
Asit topraklar için 3-5 yılda bir, kasım-aralık aylarında uygulanır; hedef toprak pH'si 5-7 arasıdır. Dal uçları altında bant ya da tüm bahçeye serpilip çapalanarak verilir.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Fındığa ahır gübresi ne kadar verilir?
Enstitüye göre 3-4 yılda bir, ocak başına 30-40 kg kadar, ilkbaharda fındıklar uyanmadan, dal altındaki 50 cm'lik bantta verilir ve hemen toprağa karıştırılır.
Enstitüye göre 3-4 yılda bir, ocak başına 30-40 kg kadar, ilkbaharda fındıklar uyanmadan, dal altındaki 50 cm'lik bantta verilir ve hemen toprağa karıştırılır. Gübre 6 ay-1 yıl olgunlaştırılmış olmalıdır.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Fındıkta mikro element (demir, bor, magnezyum) nasıl verilir?
Yapraktan, mayıs-temmuz arasında 15-20 gün arayla 2-3 kez, %0,1-1 çözelti ve yapraklar ıslanana kadar püskürtülerek; ya da yapraklanmadan önce dal uçlarındaki 30 cm'lik bantta topraktan bir kez.
Yapraktan, mayıs-temmuz arasında 15-20 gün arayla 2-3 kez, %0,1-1 çözelti ve yapraklar ıslanana kadar püskürtülerek; ya da yapraklanmadan önce dal uçlarındaki 30 cm'lik bantta topraktan bir kez. Hangi elementin eksik olduğu analizle belirlenir.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Fındıkta toprak ve yaprak analizi ne zaman alınır?
Toprak örneği sonbaharda; yaprak örneği hasattan yaklaşık 10-15 gün önce, 3-4. yapraklardan alınır.
Toprak örneği sonbaharda; yaprak örneği hasattan yaklaşık 10-15 gün önce, 3-4. yapraklardan alınır. Kaynak, analiz edilmeden gübre önerilmediğini yazar. Fındıkta 20 dekara kadar bir toprak örneği yeterlidir.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Fındıkta yeşil gübre olur mu?
Evet: fiğ, yabani bezelye ve yulaf sonbaharda ekilir, ilkbaharda çiçeklenmeden önce biçilip toprağa karıştırılır.
Kaynak: Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Zeytinde gübreleme nasıl?
Çizelgelerde zeytin 'kuru' tarımda yer alır: saf azot organik maddeye göre Marmara çizelgesinde 10, 9, 8, 7 kg/da, Karadeniz'de 10, 9, 8, 6 kg/da, Güneydoğu Anadolu'da 9, 8, 7, 6 kg/da yazılıdır.
Çizelgelerde zeytin 'kuru' tarımda yer alır: saf azot organik maddeye göre Marmara çizelgesinde 10, 9, 8, 7 kg/da, Karadeniz'de 10, 9, 8, 6 kg/da, Güneydoğu Anadolu'da 9, 8, 7, 6 kg/da yazılıdır. Meyve ağaçlarında ilk gübrelemede fosfor ve potasyumun tamamı ile azotun yarısı verilir, kalan azot 2-3 ay sonra sulamadan önce verilir. Hepsi toprak ve yaprak analizine göre değişir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Gübre Tavsiyeleri (bölgelere göre bitkilere azot [organik maddeye göre], fosfor [Olsen analizine göre], potasyum çizelgeleri; çizelgelerin kaynağı: Güçdemir, İ. 2006, Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehber
Bağda gübreleme nasıl?
Orta Anadolu çizelgesinde sulu bağ için saf azot organik maddeye göre 15, 13, 12, 11 kg/da (kuru bağda 10, 8, 7, 6); fosfor en düşük düzeyde sulu bağda 10 kg P2O5/da; potasyum 15, 12, 7, 5 kg K2O/da yazılıdır.
Orta Anadolu çizelgesinde sulu bağ için saf azot organik maddeye göre 15, 13, 12, 11 kg/da (kuru bağda 10, 8, 7, 6); fosfor en düşük düzeyde sulu bağda 10 kg P2O5/da; potasyum 15, 12, 7, 5 kg K2O/da yazılıdır. Başka bölgelerde değerler farklıdır. Analize göre belirlenir.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Elmada gübreleme nasıl?
Çizelgelerde elma ayrı satır değil, 'meyve' grubundadır.
Çizelgelerde elma ayrı satır değil, 'meyve' grubundadır. Orta Anadolu çizelgesinde sulu meyve için saf azot organik maddeye göre 10, 9, 7, 6 kg/da; fosfor en düşük düzeyde 12 kg P2O5/da; potasyum 10, 8, 6, 4 kg K2O/da yazılıdır. Ağaçta gübre taç izdüşümüne bantla verilir (15-20 cm genişlik ve derinlik). Analize göre değişir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Gübre Tavsiyeleri (bölgelere göre bitkilere azot [organik maddeye göre], fosfor [Olsen analizine göre], potasyum çizelgeleri; çizelgelerin kaynağı: Güçdemir, İ. 2006, Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehber
Narenciyede gübreleme nasıl?
Karadeniz çizelgesinde kuru tarımda narenciye için saf azot organik maddeye göre 18, 16, 14, 12 kg/da yazılıdır; Akdeniz ve Ege çizelgelerinde de narenciye satırı vardır ama değerler bölgeye göre farklıdır.
Karadeniz çizelgesinde kuru tarımda narenciye için saf azot organik maddeye göre 18, 16, 14, 12 kg/da yazılıdır; Akdeniz ve Ege çizelgelerinde de narenciye satırı vardır ama değerler bölgeye göre farklıdır. Kendi bölgenizin çizelgesine ve toprak analizinize bakılır.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Çayda gübreleme nasıl?
Karadeniz çizelgesinde çay için saf azot organik maddeye göre 24, 22, 20, 18 kg/da yazılıdır.
Karadeniz çizelgesinde çay için saf azot organik maddeye göre 24, 22, 20, 18 kg/da yazılıdır. Bu bir tavsiye çizelgesi değeridir; uygulama zamanı ve bölünmesi bu kaynakta yoktur. Kendi bahçeniz için toprak analizine göre il müdürlüğüne danışın.
Kaynak: Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Baklagilde (mercimek, nohut) azot gübresi gerekir mi?
Çizelgelerde baklagiller (nohut, mercimek) için düşük azot değerleri verilmiş ve baklagillerin azot ihtiyacının azotlu gübre yerine bakteri kültürüyle aşılanarak karşılanması tavsiye edilmiştir.
Çizelgelerde baklagiller (nohut, mercimek) için düşük azot değerleri verilmiş ve baklagillerin azot ihtiyacının azotlu gübre yerine bakteri kültürüyle aşılanarak karşılanması tavsiye edilmiştir. Orta Anadolu'da nohut ve mercimek için kuru tarımda saf azot 5, 4, 3, 3 kg/da yazılıdır. Tohuma uygun Rhizobium'lu mikrobiyal gübre ayrıca kullanılır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Gübre Tavsiyeleri (bölgelere göre bitkilere azot [organik maddeye göre], fosfor [Olsen analizine göre], potasyum çizelgeleri; çizelgelerin kaynağı: Güçdemir, İ. 2006, Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehber
Baklagil tohumuna aşılama nasıl yapılır?
Rhizobium'lu mikrobiyal gübre güneşe, sıcağa ve yağmura maruz bırakılmadan, gölgede, hafif suyla nemlendirilerek ekilecek tohumla karıştırılır ve hemen ekim yapılır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Yonca ve yem bitkilerinde gübreleme nasıl?
Çizelgede yonca ve fiğ gibi yem baklagilleri azot yerine bakteri kültürüyle aşılama tavsiyesi işaretiyle verilmiştir.
Çizelgede yonca ve fiğ gibi yem baklagilleri azot yerine bakteri kültürüyle aşılama tavsiyesi işaretiyle verilmiştir. Orta Anadolu'da sulu yoncada saf azot 6, 5, 4, 3 kg/da, en düşük fosforda 18 kg P2O5/da ve potasyum 12, 9, 7, 5 kg K2O/da yazılıdır. Yonca, fiğ, yem baklası gibi baklagillerin yeşil gübre olarak azot kazandırdığı K1'de yazılıdır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü, TAGEM, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Gübre Tavsiyeleri (bölgelere göre bitkilere azot [organik maddeye göre], fosfor [Olsen analizine göre], potasyum çizelgeleri; çizelgelerin kaynağı: Güçdemir, İ. 2006, Türkiye Gübre ve Gübreleme Rehber
Toprak analizi neden gerekli?
Analiz, toprağın pH'sini, tuzunu, organik maddesini ve bitkiye yarayışlı besin miktarını gösterir; böylece hangi besinin ne kadar eksik olduğu bilinir.
Analiz, toprağın pH'sini, tuzunu, organik maddesini ve bitkiye yarayışlı besin miktarını gösterir; böylece hangi besinin ne kadar eksik olduğu bilinir. Analizsiz gübre hem eksik hem fazla olabilir; fazla gübre parayı boşa harcatır. Ürün etiketlerinde de analiz tavsiyesi yazar.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği (RG 09.06.2021, sayı 31506 mükerrer) madde 4, 6, 8, 12-19, 21, 24, 34, 38
Toprak örneği ne zaman alınır?
Ekimden ya da gübre kullanımından 1,5-2 ay önce.
Ekimden ya da gübre kullanımından 1,5-2 ay önce. Toprak çok kuru, yağışlı ya da donlu iken alınmaz.
Kaynak: Tokat Tarımsal Araştırma Enstitüsü · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Kaç yılda bir analiz yaptırılır?
Tarla bitkilerinde her ekim döneminden önce, çok yıllık bitkilerde 4-5 yılda bir.
Kaynak: Tokat Tarımsal Araştırma Enstitüsü · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprak örneği tarlanın neresinden alınmaz?
Harman yeri, hayvan yatmış ya da gübre yığılmış yer; sap, kök veya ot yakılan yer; çukur ve tümsek noktalar, tarla kenarı; dere, orman, su arkı, yol kenarı, bina yakını; sıraya gübreli ekilmiş mahsulde sıra üzeri; daha önce gübre veya kireç atılmış yer.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Tokat Tarımsal Araştırma Enstitüsü · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprak örneği adım adım nasıl alınır?
Parselin bir ucundan girip zikzak çizerek tarlanın her yerinden alınır.
Parselin bir ucundan girip zikzak çizerek tarlanın her yerinden alınır. Otu, sapı temizleyin, kürekle 20 cm (pulluk derinliği) çukur açın, çukurun kenarından 3-5 cm kalınlığında bir dilim alın. Dilimleri kovada iyice karıştırıp tek bir örnek oluşturun.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Kaç yerden örnek alınır?
Rehbere göre yaklaşık 40 dekar tarla için 10-20 yerden alınıp karıştırılır.
Rehbere göre yaklaşık 40 dekar tarla için 10-20 yerden alınıp karıştırılır. Tokat enstitüsü tarlanın büyüklüğüne göre 10-15 yer yazar. Kaynaklar arasında küçük fark vardır; yetkili laboratuvara ya da il müdürlüğüne danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Tokat Tarımsal Araştırma Enstitüsü · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprak örneği kaç cm derinlikten alınır?
Tek yıllık bitkilerde rehber 20 cm (pulluk derinliği) der.
Tek yıllık bitkilerde rehber 20 cm (pulluk derinliği) der. Çok yıllık bitkilerde genellikle 0-20, 20-40 ve 40-60 cm derinlikten ayrı alınır; tesisten sonra en az 0-20 ve 20-40 cm. Tokat enstitüsü tarla bitkileri için 30 cm'lik dilim yazar; derinlikte kaynaklar arasında fark olduğundan laboratuvarın tarifine uyun.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Tokat Tarımsal Araştırma Enstitüsü · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Laboratuvara ne kadar toprak gönderilir?
Karıştırılmış topraktan yaklaşık 1 kg. Sık yapılan hata 100-150 gram göndermektir; bu analize yetmez.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Tokat Tarımsal Araştırma Enstitüsü · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Büyük tarlada tek örnek yeterli mi?
Hayır. Tarla 40 dekardan büyükse tek örnek yeterli değildir; renk, eğim, bünye, nem ve gübreleme bakımından farklı bölgeler her biri için ayrı örnek alınır.
Hayır. Tarla 40 dekardan büyükse tek örnek yeterli değildir; renk, eğim, bünye, nem ve gübreleme bakımından farklı bölgeler her biri için ayrı örnek alınır. Her tarla ve parselden ayrı örnek gerekir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Tokat Tarımsal Araştırma Enstitüsü · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprak örneği nasıl etiketlenir ve paketlenir?
Torbaya konan kâğıda kurşun kalemle ad, tarla yeri, bu yıl ekilecek ve geçen yıl ekilen bitki yazılır; bir kâğıt torba içine, biri dışına bağlanır.
Torbaya konan kâğıda kurşun kalemle ad, tarla yeri, bu yıl ekilecek ve geçen yıl ekilen bitki yazılır; bir kâğıt torba içine, biri dışına bağlanır. Naylon torbanın birkaç yeri delinir. Hemen göndermeyecekseniz toprak oda sıcaklığında, tozdan uzak serilerek kurutulur.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Örnek alırken en çok hangi hatalar yapılır?
Yüzeyden elle almak, çok az toprak göndermek, konserve kutusu ya da makarna naylonu gibi uygunsuz kap kullanmak, etiketi tükenmez kalemle yazmak (nemde silinir), naylonu delmemek, aynı yerdeki birden çok tarlanın etiketini yazmamak.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprak örneği nereye gönderilir?
Toprak analizinde yetkili kamu, araştırma, üniversite ya da özel laboratuvarlara.
Toprak analizinde yetkili kamu, araştırma, üniversite ya da özel laboratuvarlara. Analiz sonuçları ve gübre tavsiyesi rapor halinde bildirilir. Güncel adresler için il tarım ve orman müdürlüğüne danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Analiz sonucunu kim yorumlar?
Rehbere göre sonuçların yorumu uzmanlarca yapılmalıdır; çünkü analiz değerleri bir bütündür, tek bir değere bakılarak tarla hakkında karar verilemez.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprak pH'si ne demek, nasıl okunur?
pH toprağın asit ya da alkali olduğunu gösterir.
pH toprağın asit ya da alkali olduğunu gösterir. Rehbere göre 4,0 altı çok kuvvetli asit, 5,0-5,9 orta asit, 6,0-6,9 hafif asit, 7,0 nötr, 7,0-7,9 hafif alkali, 8,0-8,9 kuvvetli alkali, 9 ve üzeri çok kuvvetli alkali sayılır. Bu sınıflar rehberdeki sınıflamadır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
En uygun pH kaçtır?
Çoğu bitki için nötre yakın reaksiyon uygundur; 6,5-7,5 aralığı tüm besinlerin bitkiye yarayışlı olması için yeterli sayılır.
Çoğu bitki için nötre yakın reaksiyon uygundur; 6,5-7,5 aralığı tüm besinlerin bitkiye yarayışlı olması için yeterli sayılır. Fındıkta enstitü asit topraklarda kireçle pH 5-7 aralığını hedefler.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Fındık Araştırma Enstitüsü (FAE), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprak tuzluluğu nasıl okunur?
Toplam tuz yüzde olarak verilir: 0-0,15 tuzsuz, 0,15-0,35 hafif tuzlu, 0,35-0,65 orta derecede tuzlu, 0,65 üzeri çok fazla tuzlu.
Toplam tuz yüzde olarak verilir: 0-0,15 tuzsuz, 0,15-0,35 hafif tuzlu, 0,35-0,65 orta derecede tuzlu, 0,65 üzeri çok fazla tuzlu. Fazla tuz köklerde çatlamaya, besin alımının azalmasına neden olur.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Kireç yüzdesi ne anlama gelir?
Kireç %1'in altında çok az, 1-5 az, 5-15 orta, 15-25 fazla, 25 üzeri çok fazla kireçli sayılır.
Kireç %1'in altında çok az, 1-5 az, 5-15 orta, 15-25 fazla, 25 üzeri çok fazla kireçli sayılır. Kireç yüksekse fosfor, demir ve çinko gibi besinler bitkiye yarayışsız hale gelir ve eksiklik görülebilir.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Organik madde yüzdesi nasıl okunur?
%1'in altı çok az, 1-2 az, 2-3 orta, 3-4 iyi, 4 üzeri yüksek.
%1'in altı çok az, 1-2 az, 2-3 orta, 3-4 iyi, 4 üzeri yüksek. Organik maddesi yüksek toprak verimlidir; azot, kükürt ve borun hemen hepsi organik maddeden alınır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Yarayışlı fosfor ve potasyum sonuçları nasıl okunur?
Rehberdeki sınıflama: fosfor (kg P2O5/da) 0-3 çok az, 3-6 az, 6-9 orta, 9-12 iyi, 12 üzeri yüksek.
Rehberdeki sınıflama: fosfor (kg P2O5/da) 0-3 çok az, 3-6 az, 6-9 orta, 9-12 iyi, 12 üzeri yüksek. Potasyum (kg K2O/da) 10 altı çok az, 10-20 az, 20-30 orta, 30-40 iyi, 40 üzeri yüksek. Laboratuvarın yöntemi ve raporu esastır.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Toprağın organik maddesi nasıl artırılır?
Anızı yakmayıp toprağa karıştırarak, organik gübre kullanarak, yeşil gübreleme ve baklagil ekimi yaparak.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar) · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Gübre desteği için analiz şartı var mı?
Trakya enstitüsünün buğday sayfasında 50 dekarın üzerindeki tarlalarda gübre desteği almak için toprak örneklerinin Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir toprak analiz laboratuvarında analiz ettirilmesi gerektiği yazılıdır.
Trakya enstitüsünün buğday sayfasında 50 dekarın üzerindeki tarlalarda gübre desteği almak için toprak örneklerinin Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir toprak analiz laboratuvarında analiz ettirilmesi gerektiği yazılıdır. Sayfanın tarihi belli değildir; güncel şartı il tarım müdürlüğünden doğrulayın.
Kaynak: Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026