Gübre ve gübreleme: çevre ve mevzuat
Son güncelleme: 14 Ekim 2026 · Yazan: TARIMART BİLİŞİM A.Ş.
Nitrat kirliliği nedir?
Gereğinden fazla azotlu gübre yeraltı suyuna ve göllere karışıp nitrat kirliliğine neden olur.
Gereğinden fazla azotlu gübre yeraltı suyuna ve göllere karışıp nitrat kirliliğine neden olur. Tebliğ, nitratın sudaki miktarı 50 mg/l'yi aşan alanları "nitrata hassas bölge" ölçütü olarak kullanır.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı (BÜGEM, TAGEM, Toprak Gübre ve Su Kaynakları Merkez Araştırma Enstitüsü hazırlayanlar), Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Gübreleme Rehberi (Gaziantep), 2018: gübre tanımı, toprak örneği alma, analiz yorumlama sınıfları, gübre sınıflandırması, uygulama zamanı ve yöntemleri (ilçe doz tabloları yalnız Gaziantep içindir, ku
- Nitrata Hassas Bölgelerin Belirlenmesi, Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar ve Nitrat Eylem Planının Uygulanması, İzlenmesi ve Raporlanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No 2025/17, RG 12.10.2025, sayı 33045)
Nitrata hassas bölge nedir, kim belirler?
Tebliğ tanımında nitrat ölçütü 50 mg/l'dir.
Tebliğ tanımında nitrat ölçütü 50 mg/l'dir. Arama özetine göre 12 Ekim 2025'te yönetmelik değişikliğiyle bu bölgelerin belirlenmesi Bakanlığa verildi ve Bakanlık tebliğiyle ilan ediliyor; metin açılmadığı için göz kontrolü gerekir.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği (RG 23.07.2016, sayı 29779) ve 12.10.2025 değişikliği; İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (2016/46)
- Nitrata Hassas Bölgelerin Belirlenmesi, Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar ve Nitrat Eylem Planının Uygulanması, İzlenmesi ve Raporlanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No 2025/17, RG 12.10.2025, sayı 33045)
Nitrata hassas bölgede çiftçi ne yapmak zorunda?
Tebliğe göre nitrata hassas bölgelerde çevre dostu tarımsal uygulamalar zorunludur (madde 6/2).
Tebliğe göre nitrata hassas bölgelerde çevre dostu tarımsal uygulamalar zorunludur (madde 6/2). Bunlar gübre yönetimi, hayvansal gübre yönetimi ve sulamayı kapsar. Ayrıntı bölgeye özgü nitrat eylem planındadır; hassas bölge listesi için il tarım müdürlüğüne danışın.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Hangi yönetmelik ve tebliğler var?
Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği (23.07.2016, sayı 29779) ve 12.10.2025 değişikliği; 2025/17 sayılı Nitrata Hassas Bölgeler Tebliği (12.10.2025, sayı 33045); 2017'de yürürlüğe giren İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (2016/46).
Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği (23.07.2016, sayı 29779) ve 12.10.2025 değişikliği; 2025/17 sayılı Nitrata Hassas Bölgeler Tebliği (12.10.2025, sayı 33045); 2017'de yürürlüğe giren İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (2016/46). Yönetmelik ve ilk tebliğ özet bilgiden alındı, göz kontrolü gerekir.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
- Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği (RG 23.07.2016, sayı 29779) ve 12.10.2025 değişikliği; İyi Tarım Uygulamaları Kodu Tebliği (2016/46)
- Nitrata Hassas Bölgelerin Belirlenmesi, Çevre Dostu Tarımsal Uygulamalar ve Nitrat Eylem Planının Uygulanması, İzlenmesi ve Raporlanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No 2025/17, RG 12.10.2025, sayı 33045)
Hayvancılık işletmesi gübre deposu yapmak zorunda mı?
Nitrata hassas bölgede yıllık 1600 kg ve üzeri, hassas olmayan bölgede 3500 kg ve üzeri azot üreten işletmeler için hayvansal gübre deposu ve gübre yönetim planı zorunludur.
Nitrata hassas bölgede yıllık 1600 kg ve üzeri, hassas olmayan bölgede 3500 kg ve üzeri azot üreten işletmeler için hayvansal gübre deposu ve gübre yönetim planı zorunludur. Daha azında hassas bölgede gönüllülük esastır.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Gübre kayıtları kaç yıl saklanır?
Hayvancılık işletmelerinde gübre kayıtları tebliğdeki forma göre tutulur ve 5 yıl saklanır.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Gübre depo kapasitesi ne kadar olmalı?
Gübrenin tamamı işletmede kullanılacak ya da dışarı verilecekse en az iki aylık depo; biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre tesisine verilecekse en az bir aylık depo gerekir.
Gübrenin tamamı işletmede kullanılacak ya da dışarı verilecekse en az iki aylık depo; biyometanizasyon, kompost ya da organik gübre tesisine verilecekse en az bir aylık depo gerekir. Hesap tebliğin Ek-11 tablosuyla yapılır. Ham gübrenin azot oranı analiz yoksa %0,4 kabul edilir.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Gübre uygulamaları denetlenir mi?
Tedbirleri uygulamakla yükümlü işletmelerin her yıl en az %1'i ilçe bazında denetlenir.
Tedbirleri uygulamakla yükümlü işletmelerin her yıl en az %1'i ilçe bazında denetlenir. Uygunluk saptanmayan işletmeye uyum için en fazla altı ay süre verilir.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Gübre bayisi olmak için ne gerekir?
Yönetmeliğe göre gübre satmak isteyen gerçek ya da tüzel kişi, her satış noktası için Gübre Dağıtıcılık Belgesi almak zorundadır.
Yönetmeliğe göre gübre satmak isteyen gerçek ya da tüzel kişi, her satış noktası için Gübre Dağıtıcılık Belgesi almak zorundadır. Başvuru, merkezin bulunduğu il müdürlüğüne yapılır; vergi dairesi, vergi ya da kimlik numarası, tüzel kişide MERSİS numarası ve satış yeri ile deponun adresi beyan edilir. Satış yeri kuru, nem almayan, havalandırmalı, yangın söndürme tertibatlı ve kameralı olmalıdır; belge satış yerinde herkesin göreceği yere asılır. Başka şartlar için il müdürlüğüne danışın.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026
Organik tarımda hangi gübreler kullanılır?
Organik tarımda kimyasal yöntemlerle elde edilmiş azotlu gübre kullanılamaz, bunun yerine ekim nöbeti, yeşil gübreleme ve tercihen kompostlanmış hayvan gübresi esas alınır.
Organik tarımda kimyasal yöntemlerle elde edilmiş azotlu gübre kullanılamaz, bunun yerine ekim nöbeti, yeşil gübreleme ve tercihen kompostlanmış hayvan gübresi esas alınır. Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğe göre baklagil ve derin köklü bitkiler ekim nöbetine alınır ya da yeşil gübreleme yapılır, organik üretimden gelen hayvan gübresi ve organik materyal kullanılır ve yılda hektar başına toplam hayvan gübresi 170 kg azotu geçemez. Bu önlemlerle toprak verimi ve biyolojik aktivite sağlanamazsa yönetmeliğin Ek-1'indeki gübre ve toprak iyileştiriciler kullanılır ve bunun gerekli olduğuna dair kayıt tutulur. GDO'dan elde edilen ya da GDO içeren gübre kullanılamaz. Ek-1'deki ürün adları bu turda okunamadı, liste için yönetmelik eki ve yetkilendirilmiş kuruluşa başvurulur.
Bu bilgi genel bilgilendirmedir; ilaç, hastalık ve hukuki işlemler için il/ilçe tarım müdürlüğüne, veteriner hekime ya da avukata danışın.
Kaynak: Tarım ve Orman Bakanlığı · Doğrulama: 14 Ekim 2026