Spatifilyum (barış çiçeği)

Spatifilyum nedir?

Spatifilyum, Spathiphyllum cinsinden bitkilere verilen addır ve Araceae (yılanyastığıgiller) ailesine bağlıdır. Halk arasında barış çiçeği ya da yelken çiçeği olarak da anılır. Türleri ve melezleri Orta ve Güney Amerika ile Güneydoğu Asya'nın nemli orman altlarından gelir; ticari bitkiler ıslah edilmiş melezlerdir.

Bitkinin görünen beyaz kısmı gerçek çiçek değil, kaşığı andıran bir brakte yaprağıdır (spata). Gerçek çiçekler bu yaprağın ortasında yükselen krem renkli sütunda (spadiks) toplanır. Yapraklar uzun saplı, mızrak biçimli, parlak ve koyu yeşildir. Bitki boyu çeşide göre küçükten büyüğe değişir.

Spatifilyum çoğunlukla yapraklı iç mekân bitkisi olarak anılsa da çiçek açtığı için ve çiçekli saksı olarak satıldığı için çiçek pazarında yer alır. Çiçeği olmayan, yalnızca yaprağı için satılan iç mekân bitkileri ise fide-fidan pazarının iç mekân süs bitkisi rehberindedir. İlan açarken bitkinin çiçekli olarak satıldığı açık yazılmalıdır.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Spatifilyum nasıl üretilir?

Ticari spatifilyum çoğunlukla laboratuvarda doku kültürü ile çoğaltılır; küçük bitkicikler seralarda saksıya alınır ve büyütülür. Bu yöntem hastalıksız ve birbirine benzer bitki elde edilmesini sağlar. Bitki ayrıca kök bölünmesiyle de çoğaltılabilir ama ticari üretimde doku kültürü yaygındır.

Spatifilyum sıcak, nemli ve gölgeli ortamı sever. Seralar çoğunlukla gölgeleme ağıyla örtülür ve sıcaklığın düşmemesi sağlanır. Doğrudan güneşte yapraklar yanar; çok loş ortamda ise çiçek açmaz. Gübreleme ve sulama dikkatle yapılır, fazla gübreden yaprak uçları yanar.

Çiçeklenme, bitkinin belli bir büyüklüğe ve olgunluğa erişmesine bağlıdır. Ticari üreticiler bitkinin çiçek açma zamanını bazı bitki düzenleyicilerle ve ışık-sıcaklık yönetimiyle ayarlayarak satış zamanında çiçekli bitki hazırlar. Bu nedenle sağlıklı bir bitkide aynı anda birkaç çiçek bulunur.

Türkiye'de spatifilyum yerli seralarda üretildiği gibi ithal da edilir; güncel miktarlar için TÜİK süs bitkileri tablolarına ve dış ticaret verilerine bakın.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli spatifilyum nasıl seçilir?

Spatifilyumda ilk bakılan şey yaprakların durumudur. Yapraklar koyu yeşil, parlak ve dik durmalı; kenarlarında kahverengileşme, uçlarda yanık ve sararma bulunmamalıdır. Yapraklar bitkinin su durumunu en hızlı gösteren organdır: susuz kalan bitkide yapraklar ve çiçek sapı sarkar.

Çiçekler beyaz, temiz ve lekesiz olmalı, brakte yaprağı yeşile dönmeye ve kenarlarından kahverengileşmeye başlamamış olmalıdır. Bir bitkide çiçek sayısı ve çiçek boyutu ticari sınıfı belirler. Çiçek sapı sağlam ve dik olmalıdır.

Bitki dolgun, saksıyla orantılı ve tabandan dallanmış olmalıdır. Kök boğazında çürüme, saksı tabanından dışarı çıkmış aşırı kök ve ortamda küf bulunmamalıdır. Yapraklarda beyaz pamuksu leke (unlu bit) ve yaprak altında küçük örümcek ağı böcek varlığını gösterir.

• Yapraklar koyu yeşil, parlak ve dik; kahverengi uç ve sararma yok.
• Çiçek beyaz ve lekesiz; brakte yaprağı yeşile dönmemiş.
• Çiçek sapı sağlam ve dik; sarkma yok.
• Kök boğazı sağlam; ortamda küf ve çürüme yok.
• Unlu bit, örümcek ve yaprak biti yok; saksı ve etiket temiz.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Spatifilyum nasıl bakılır?

Spatifilyum dolaylı, parlak ve yarı gölgeli ışıkta yaşar. Pencere önünde doğrudan öğle güneşi yaprağı yakar; karanlık köşede ise yapraklar koyulaşır ama çiçek açmaz. Oda sıcaklığında rahat eder, soğuk hava akımı ve 10 dereceden aşağı sıcaklık yapraklara zarar verir.

Sulama toprak üstü hafif kuruduğunda yapılır; bitki susuz kaldığında yaprakları sarkarak bunu belli eder ve sulandıktan sonra çabuk toparlanır. Saksı tabağında su bırakılmaz, çünkü sürekli ıslak kök çürür. Yaprakların nemli bezle silinmesi toz ve zararlı birikimini azaltır.

Bu bitki aroid ailesindendir; yaprak ve çiçeğinde kalsiyum oksalat kristalleri bulunur, çiğnenirse ağız ve boğazda tahriş yapabilir. Bu nedenle çocuk ve evcil hayvanların ulaşabileceği yerden uzak tutulması önerilir. Bakım yapılırken eller bitkiyle temastan sonra yıkanır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Spatifilyum (barış çiçeği) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Saksılı spatifilyum gümrük tarifesinde 0602 pozisyonundaki canlı bitkiler arasında beyan edilir. Alt hane ve ulusal ek haneler parti bazında gümrük müşaviri tarafından doğrulanmalıdır. Çiçeksiz yapraklı iç mekân bitkisi satışı da aynı pozisyona girer ama ürün yönünden fide-fidan pazarının kapsamındadır.

Dış satışta bitki sağlığı belgesi gerekir; düzenleme 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde yürür. Spatifilyumda unlu bit, örümcek ve kök çürüklüğü muayenede aranan başlıca sorunlardır; toprak ya da ortam malzemesi de muayene edilir.

Spatifilyum çeşitlerinin bir bölümü çeşit hakkı altındadır. Doku kültürü bitkicikleri ve bölünmüş bitkiler alınırken çeşit sahibinin izni ve tedarikçi belgesi 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) çerçevesinde sorulur. Bitkinin kalsiyum oksalat içermesi nedeniyle etikette çocuk ve hayvanlardan uzak tutma uyarısına yer verilmesi yararlı olur.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Spatifilyum (barış çiçeği) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Spatifilyum saksı olarak satılır; saksı boyu, bitki yüksekliği ve çiçek sayısı ilanda yazılır. Toptan sevkiyatta saksılar raflı arabada ya da kolide, yaprak ve çiçek sapı ezilmeden taşınır. Büyük boy bitkilerde yaprakların kâğıt manşetle sarılması yaygındır.

Alıcılar çiçekçiler, bahçe merkezleri, marketler, ofis ve otel dekorasyon firmaları, hastane ve okul gibi kurumlar ve çiçek toptancılarıdır. Spatifilyum yıl boyu talep gören, mevsime bağlı olmayan bir üründür.

Soğuk ve hava akımı sevkiyatta ana risklerdir; kış aylarında ısıtılmış araç ve manşet kullanımı gerekir. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Saksı boyu, bitki yüksekliği, çiçek sayısı ve ambalaj fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular