Saksılı gerbera (mini gerbera)
Saksılı gerbera, kesme gerberanın küçük boylu kardeşidir; dip yapraklarından uzun saplarla büyük papatya biçimli çiçekler yükselir. Işık ister, sulamada taç bölgesini kuru tutmayı gerektirir. Bu rehber üretimi, kalite ölçülerini, bakımı ve satış belgelerini anlatır.
Saksılı gerbera nedir?
Gerbera (Gerbera jamesonii melezleri) papatyagiller (Asteraceae) ailesinden, Güney Afrika kökenli çok yıllık bir bitkidir. Yapraklar toprak yüzeyinde bir rozet oluşturur; çiçekler yaprak koltuğundan çıkan, yapraksız ve uzun saplar üzerinde tek tek açılır. Çiçek aslında yüzlerce küçük çiçeğin oluşturduğu bir başçıktır: ortada disk, çevresinde dil biçimli taç yapraklar yer alır.
Kesme gerbera uzun saplıdır. Saksılı gerbera ise kısa saplı, sık çiçekli ve kompakt olacak biçimde ıslah edilmiş ayrı bir gruptur; bu tipler çoğunlukla mini gerbera olarak satılır. Çiçek çapı kesme tipten küçüktür, bitki başına çiçek sayısı ise daha fazladır.
Renk yelpazesi çok geniştir: beyaz, sarı, turuncu, kırmızı, pembe ve koyu bordo; çift sıra taçlı, yarı katmerli ve iri gözlü çeşitler ayrı sınıflar olarak satılır.
| Bilimsel ad | Gerbera jamesonii melezleri |
|---|---|
| Aile | Asteraceae (papatyagiller) |
| Kökeni | Güney Afrika |
| Çoğaltma | Doku kültürü fidesi veya tohum |
| Gümrük pozisyonu | 0602 (canlı bitkiler) |
| Satış birimi | Saksı |
Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Saksılı gerbera nasıl üretilir?
Ticari saksılı gerbera çoğunlukla doku kültürüyle çoğaltılmış fidelerden ya da düşük ücretli tohum serilerinden başlar. Kesme üretimde bir yıl üzerinde kalan bitkiler, saksılı üretimde birkaç ay içinde satış boyuna ulaşacak şekilde küçük saksıda yönetilir.
Gerbera ışık ve sıcaklık ister. Işık yetmezse çiçek sapı uzar ve bitki gevşek görünür. Sıcaklık çok düşerse büyüme durur, çok yükselirse çiçek çapı küçülür. Bu nedenle üretim çoğunlukla ısıtmalı seralarda yapılır ve serada tamamlayıcı aydınlatma kullanılabilir.
Sulamada en önemli ayrıntı taç bölgesidir. Yaprakların toprağa çıktığı merkez noktası sürekli ıslak kalırsa çürür. Üreticiler damla sulama ya da alttan sulama tercih eder; yaprak ıslağı da küllemeye zemin hazırlar.
Sık görülen sorunlar beyaz sinek, thrips, kırmızı örümcek, külleme ve kök çürüklüğüdür. Zararlı yönetimi kayıtlı ve ruhsatlı ürünlerle yapılır, uygulama tarihleri kaydedilir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları
Kaliteli saksılı gerbera nasıl seçilir?
İyi bir gerbera saksısında yaprak rozeti yoğun ve canlı yeşildir; çiçekler yaprakların üzerinde dik ve eşit yükseklikte durur. Sap yan yatmışsa ya da çok uzamışsa bitki yeterli ışık almamıştır.
Çiçek evresi alıcı için belirleyicidir: birkaç çiçeğin tam açık, daha fazlasının renk almış tomurcuk halinde olduğu bitki satış için en uygundur. Çiçek diskinde polen yoğun dökülmüşse çiçek yaşlanmaya başlamıştır.
Taç bölgesi (rozet merkezi) kuru, sağlam ve çürük kokusuz olmalıdır. Yapraklarda beyaz toz görünümü külleme, alt tarafta ince ağ ya da benekler kırmızı örümcek işaretidir.
- Yaprak rozeti yoğun ve canlı yeşil; sararma ve yanık yok.
- Çiçekler yaprakların üstünde dik, sap eğriliği ve uzama yok.
- Birkaç açık çiçek ve çok sayıda renk almış tomurcuk var.
- Taç merkezi kuru ve sağlam; yaprakta külleme ve böcek izi yok.
- Saksı temiz, etikette çeşit rengi ve saksı boyutu yazılı.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Saksılı gerbera nasıl bakılır?
Gerbera ışıklı bir yerde, güneşi bol alan pencere önünde bakılır. Sulama saksı kenarından yapılır ve yaprak rozetinin merkezine su değdirilmez; saksı tabağında su bırakılmaz. Toprak üstü hafif kuruyunca yeniden sulanır.
Solmuş çiçek sapı dibinden bükülerek çekilir. Kış aylarında soğuk pencereye değen yapraklar zarar görür. Çiçekten sonra bitki dinlenir; ışıklı ve serin bir yerde bakıma devam edilirse yeniden çiçek verebilir ama aynı yoğunlukta olması garanti edilmez.
Gerbera saksısı serin gecelerde de çiçek vermeye devam eder, yeter ki ışık yeterli olsun. Kış aylarında ışık azaldığı için çiçek sayısı düşer; bu normal bir mevsim farkıdır ve bitki ilkbaharda yeniden çiçek tutar. Yılda bir kez bir boy büyük saksıya geçirmek köklerin rahat gelişmesine yardım eder. Eski ve sararmış yapraklar rozetin dibinden temizlenirse hava dolaşımı artar ve mantar hastalıkları azalır.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Saksılı gerbera (mini gerbera) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı
Saksılı gerbera gümrük tarifesinde 0602 pozisyonundaki canlı bitkiler arasında beyan edilir; kesme dal 0603 pozisyonuna girer. Alt hane ve ulusal ek haneler gümrük müşaviri tarafından parti bazında doğrulanır.
Dış satışta bitki sağlığı belgesi gerekir; düzenleme 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde yürür. Gerberada alıcı ülkeler özellikle thrips ve yaprak galeri sineği gibi zararlıların görülmediği partiyi ister.
Gerbera çeşitlerinin büyük bölümü ıslahçı hakkı altındadır. Doku kültürü fidesi alan üretici, tedarikçi faturasını ve çeşit etiketini 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) uyarınca saklamalı, kendi bitkisinden izinsiz çoğaltıp satmamalıdır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)
Saksılı gerbera (mini gerbera) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir
Saksılı gerbera saksı olarak satılır; saksı çapı, çiçek rengi ve çiçek sayısı ilanda belirtilir. Toptan sevkiyatta saksılar sıkışmadan, çiçek başları birbirine değmeyecek aralıkta dizilir. Çiçek sapı kırılgan olduğundan koli içinde kâğıt manşet kullanılır.
Alıcılar çiçekçiler, bahçe merkezleri, market zincirleri, otel ve kafe dekorasyonu yapanlar ile ofis bitkisi tedarikçileridir. Gerbera yıl boyu bulunabilir; talep ilkbahar ve sonbaharda artar.
Serin ama donmayan bir ortamda taşınmalıdır. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Sık sorulan sorular
Saksılı gerbera nasıl sulanır?
Saksı kenarından, yaprak rozetinin ortasına su değmeden sulanır. Taç bölgesi ıslak kalırsa çürür. Tabaktaki fazla su boşaltılır.
Gerbera çiçekleri neden sarkar?
Susuzluk, fazla sulama sonucu kök sıkıntısı ya da yetersiz ışık çiçek sapını zayıflatır. Işıklı yere alınır, sulama düzeltilir, saksı drenajı kontrol edilir.
Mini gerbera ile kesme gerbera aynı bitki mi?
Aynı cinstendir ama farklı ıslah edilmiştir. Mini gerbera kısa saplı ve çok çiçeklidir, saksı için seçilir; kesme gerbera uzun saplıdır ve vazo için yetiştirilir.
Gerbera ertesi yıl tekrar çiçeklenir mi?
Çok yıllık bir bitki olduğundan ışık ve bakım yeterliyse yeniden çiçek verir. Saksı büyütülür, eski çiçek sapları temizlenir. Çiçek yoğunluğu ilk sezonla aynı olmayabilir.
Saksılı gerbera satmak için hangi belge gerekir?
Yurt içinde çiftçi kaydı ve fatura ile satılır; fide aldığınız tedarikçinin faturası saklanır. Yurt dışına satışta bitki sağlığı belgesi gerekir. Ayrıntıyı il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğünden öğrenin.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610)
Saksılı gerbera hangi HS koduyla gönderilir?
Canlı saksı bitkisi olarak 0602 pozisyonunda beyan edilir. Kesilmiş dal olarak 0603 pozisyonuna girer; alt haneyi gümrük müşaviri doğrular.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları
Çeşidi korumalı gerberayı çoğaltabilir miyim?
Çeşit hakkı varsa çoğaltma çeşit sahibinin iznine bağlıdır. Fide alımında fatura ve çeşit etiketi saklanır.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)
Gerbera hangi mevsimde en bol bulunur?
Seralarda yıl boyu üretilir; ilkbahar ve sonbaharda arz yoğunlaşır. Güncel üretim bilgisi için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.
Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları