Kalanşo (Kalanchoe)
Kalanşo, etli yapraklı ve küçük, yıldız biçimli çiçek kümeleri taşıyan çiçekli bir saksı bitkisidir. Sukulent grubundandır ama çiçeği için satılır; yapraklı sukulent satışı fide-fidan pazarındadır. Bu rehber üretimini, çiçeklenme düzenini, kalite ölçülerini ve satış belgelerini anlatır.
Kalanşo nedir?
Kalanşo, Kalanchoe cinsinden bitkilere verilen addır ve Crassulaceae (semizotugiller) ailesine bağlıdır. Çiçekli saksı bitkisi olarak satılan tür, Kalanchoe blossfeldiana ve onun melezleridir. Aile adı, etli ve su depolayan yapraklarından gelir; bu bitkiler sukulent olarak da anılır.
Yapraklar kalın, parlak, koyu yeşil ve kenarları hafif dişlidir. Çiçekler ise küçük, dört taç yapraklı ve yoğun kümeler halinde gelişir; sarı, turuncu, kırmızı, pembe, somon ve beyaz tonları, ayrıca çift katlı (gül biçimli) çeşitleri bulunur. Bir bitkide çok sayıda küme birden açtığı için dolgun görünür.
Kalanşo çiçekli saksı bitkisi olarak çiçek pazarındadır. Çiçeksiz, yalnızca yaprağı için satılan sukulentler ve kaktüsler ise fide-fidan pazarının sukulent ve kaktüs rehberindedir. İlan açarken bitkinin çiçekli saksı olarak mı satıldığı açık yazılmalıdır.
| Bilimsel ad | Kalanchoe blossfeldiana ve melezleri |
|---|---|
| Aile | Crassulaceae (semizotugiller) |
| Yaprak | Etli, parlak, su depolayan |
| Çiçeklenme | Kısa gün koşuluyla düzenlenir; çoğu ticari bitki yıl boyu çiçekli hazırlanır |
| Gümrük pozisyonu | 0602 (canlı bitkiler) |
| Satış birimi | Saksı |
Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Kalanşo nasıl yetiştirilir?
Kalanşo çelikle çoğaltılır. Sağlıklı ana bitkiden alınan sap çelikleri köklendirilir, saksıya alınır ve seralarda büyütülür. Bitkiler az suyla yetinir, ışığı sever ve hafif, iyi drene olan karışımda gelişir. Aşırı sulama kök ve gövde çürümesine neden olur.
Kalanşo kısa gün bitkisidir: çiçek tomurcuğu, günlerin kısaldığı ve gecelerin uzadığı dönemde oluşur. Üreticiler bu özellikten yararlanır; seralarda bitkiler belirli süre karartılarak ya da gün uzunluğu ayarlanarak çiçeklenme istenen haftaya çekilir. Bu sayede yıl boyu çiçekli saksı hazırlanabilir.
Çiçek kümeleri gelişirken bitkinin ışık, sıcaklık ve beslenmesi dengelenir; aşırı sıcakta çiçek kümesi açılmaz ya da çabuk solar. Satış için hazır bitkide kümelerin birçoğu tomurcuk, birkaçı açılmış olur; böylece çiçek süresi uzar.
Güncel üretim alanı ve miktarı için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları
Kaliteli kalanşo nasıl seçilir?
Kalanşoda önce yaprakların durumuna bakılır. Yapraklar kalın, parlak ve koyu yeşil olmalı, üzerinde leke, buruşma ve yumuşama bulunmamalıdır. Yumuşak, saydam ve su dolu görünen yaprak aşırı sulama ya da soğuk hasarı işaretidir.
Çiçek kümeleri çok sayıda, yoğun ve bitkinin üzerine eşit dağılmış olmalıdır. Kümelerin bir kısmı açılmamış tomurcuk olarak durmalı ki çiçek süresi uzasın. Kuruyan ve kahverengileşen küme ayıklanmış olmalıdır.
Bitki dolgun, gövde kısa ve sağlam, saksı ile orantılı olmalıdır. Gövdenin çok uzaması, yaprakların seyrek durması bitkinin loş ortamda büyütüldüğünü gösterir. Beyaz pamuksu leke (unlu bit) ve yaprakta yapışkan bal özü böcek varlığının işaretidir.
- Yapraklar kalın, parlak ve koyu yeşil; leke ve yumuşama yok.
- Çiçek kümeleri çok ve yoğun; tomurcuklar ve açılmış kümeler birlikte.
- Bitki dolgun ve kısa gövdeli; uzamış, seyrek bitki yok.
- Yaprak ve gövdede unlu bit, yaprak biti ve bal özü yok.
- Saksı, ortam ve etiket temiz; çeşit rengi yazılı.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Kalanşo nasıl bakılır?
Kalanşo parlak ışık ister, doğrudan sert öğle güneşine ise çiçek ve yapraklarda yanık oluşur. Doğu ya da batı pencere kenarı çoğu zaman uygundur. Aşırı soğukta yapraklar zarar görür; oda sıcaklığında rahat eder.
Sulama azdır: toprak üstü tamamen kuruyunca sulanır, ardından saksı tabağındaki fazla su boşaltılır. Yapraklar su depoladığı için kısa kuraklığa dayanır, ama çürümeye çok duyarlıdır. Sulama sırasında yaprakların ıslatılmaması önerilir.
Çiçeklenme bittikten sonra solmuş kümeler sap dibinden kesilir. Bitkiyi yeniden çiçeklendirmek için gün uzunluğunun kısa tutulması gerekir; bu işlem evde zordur. Birçok kişi bitkiyi çiçeği için alır ve çiçeklenme bitince yaprak bitkisi olarak tutar.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Kalanşo (Kalanchoe) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı
Saksılı kalanşo gümrük tarifesinde 0602 pozisyonundaki canlı bitkiler arasında beyan edilir. Alt hane ve ulusal ek haneler parti bazında gümrük müşaviri tarafından doğrulanmalıdır. Çiçeksiz sukulent satışları da aynı canlı bitki pozisyonuna girer ama ürün yönünden fide-fidan pazarının kapsamındadır.
Dış satışta bitki sağlığı belgesi gerekir; düzenleme 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde yürür. Kalanşoda unlu bit gibi zararlılar muayenede aranan başlıca sorunlardır; toprak ve ortam da muayene edilir.
Kalanşo çeşitlerinin bir bölümü çeşit hakkı altındadır. Çelik alırken ya da çoğaltırken çeşit sahibinin izni 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) çerçevesinde sorulur; tedarikçi belgesi saklanmalıdır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)
Kalanşo (Kalanchoe) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir
Kalanşo saksı olarak satılır; saksı boyu (çoğunlukla küçük saksılar), çiçek rengi ve çeşit tipi (tek ya da çift katlı) ilanda yazılır. Toptan sevkiyatta saksılar raflı arabalarda ya da kolide, yaprak ve kümeler ezilmeyecek biçimde taşınır. Bitki kırılgandır; yaprak uçları kolayca kopar.
Alıcılar çiçekçiler, market ve bahçe merkezleri, ofis ve otel dekorasyon firmaları, hediyelik ürün satıcıları ve çiçek toptancılarıdır. Kalanşo küçük boyu ve uzun çiçek süresiyle küçük hediye ürünlerinde tercih edilir.
Sevkiyat sıcaklığı oda sıcaklığına yakın tutulur; soğuk ve donma yaprak ve çiçeklerde ağır zarar yapar. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Saksı boyu, çiçek yoğunluğu, renk, katlı oluş ve ambalaj fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Sık sorulan sorular
Kalanşo nasıl sulanır?
Toprak üstü tamamen kuruyunca az su verilir, saksı tabağında kalan fazla su boşaltılır. Yaprakların ıslatılmaması ve çok sık sulama yapılmaması gerekir; yapraklar su depoladığı için kısa kuraklığa dayanır.
Kalanşo neden çiçek açmaz?
Kalanşo kısa gün bitkisidir; gün uzunluğu fazla ve gece aydınlıksa tomurcuk oluşmaz. Çiçek için uzun süre karanlık gece gerekir; bu evde zordur.
Kalanşo hangi ayda bulunur?
Çiçeklenme zamanı serada gün uzunluğuyla ayarlandığı için çoğu ticari bitki yıl boyu çiçekli hazırlanabilir. Güncel üretim için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.
Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları
Kalanşo ile sukulent farkı nedir?
Kalanşo da bir sukulenttir; etli yapraklarında su depolar. Çiçek pazarında kalanşo çiçekli saksı bitkisi olarak satılır, yaprağı için satılan sukulent ve kaktüsler ise fide-fidan pazarındadır.
Kalanşo hangi HS koduyla gönderilir?
Saksılı canlı kalanşo 0602 pozisyonundadır. Alt hane ve ulusal ek haneleri gümrük müşaviri doğrular.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları
Kalanşo satmak için hangi belge gerekir?
Çiçekli kalanşo saksısını satarken üretici kaydı ve fatura yeterlidir. Yurt dışına gönderimde bitki sağlığı belgesi alınır; unlu bit gibi zararlılardan arınmış olması beklenir. Çelik aldığınız yerin belgesini saklayın, ayrıntıyı il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğünden öğrenin.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610)
Çeşit hakkı olan kalanşoyu çelikle çoğaltabilir miyim?
Çeşit hakkı varsa çoğaltma çeşit sahibinin iznine bağlıdır. Çelik alırken çeşit adını ve tedarikçi belgesini saklayın.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)