Kadife çiçeği (Tagetes)

Kadife çiçeği nedir?

Kadife çiçeği (Tagetes) papatyagiller (Asteraceae) ailesinde bir cinstir ve vatanı Orta ve Güney Amerika'dır. Ticarette üç tür öne çıkar. Tagetes erecta (Afrika kadifesi) uzun boylu, iri ve topak çiçeklidir. Tagetes patula (Fransız kadifesi) kısa boylu, küçük ve çok çiçeklidir. Tagetes tenuifolia ise ince yapraklı, minik ve tek sıra taçlı çiçeklerle öne çıkar.

Çiçek rengi sarı, krem, turuncu, kızıl ve bu renklerin karışımıdır; yarı katmerli ve tam katmerli çeşitleri bulunur. Yapraklar parçalı ve koyu yeşildir; ezildiğinde kendine has güçlü bir koku verir. Bu koku bazı kişilerce rahatsız edici bulunsa da bahçede böcekleri uzak tutmak için kullanıldığına dair bahçıvanlık geleneği vardır; etkisi koşula ve çeşide göre değişir.

Kadife çiçeği mevsimlik çiçek olarak kullanılır; tek yıllıktır ve dona dayanmaz. Kesme çiçek olarak da küçük ölçekte satılır ancak bu rehber fide ve saksılı bitkiyi kapsar.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kadife çiçeği nasıl üretilir?

Kadife çiçeği tohumla çoğaltılır. Tohum iri ve uzundur, kolay çimlenir; sıcak ortamda birkaç günde çıkar. Viyole ekilen tohum yaklaşık dört beş haftada dikilebilir fide boyuna ulaşır. Bu hız kadife çiçeğini küçük üreticiler için kolay bir ürün yapar.

Bitki sıcağı, güneşi ve geçirgen toprağı sever. Fazla sulama ve gölge çiçeklenmeyi azaltır, yaprak çok büyür. Azotlu gübrenin fazlası da aynı sonucu doğurur. Üretici fideyi sert tutmak için sulamayı ölçülü yapar ve sera sıcaklığını fazla yükseltmez.

Sık görülen sorunlar kırmızı örümcek, yaprak biti, kök çürümesi ve fide devrilmesidir. Serin ve nemli havada çiçek başlarında gri küf oluşabilir.

Tohum üreticileri bazı çeşitlerde ana ve baba bitkiyi ayrı yetiştirerek melez tohum elde eder. Bu tohumdan çıkan bitkiler ana bitkiye aynen benzemez; kendi tohumundan çoğaltma çeşit sahibinin izin koşuluna bağlıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli kadife çiçeği fidesi nasıl seçilir?

İyi bir kadife çiçeği fidesi kısa, tıknaz ve koyu yeşildir; yaprak dokusu sağlam, uç tomurcuğu belirgindir. Kadife çiçeği çok hızlı uzadığından fide boyu önemlidir: viyoldeki fide gözünden taşmış ve ince sapa yatmışsa dikimden sonra toparlanamaz.

Çiçek evresi çoğunlukla tomurcuktur; fide aşamasında bir iki açık çiçek bulunması normaldir ama çok sayıda açık çiçek fideyi küçük gözde zayıflatır. Saksılı kadife çiçeğinde ise birçok açık çiçek ve yeni tomurcuk aranır.

Yapraklarda sararma, alt yüzde ince ağ ve pas benzeri benekler bulunmamalıdır. Kök topağı beyaz köklerle sarılı olmalı, çürük kokusu taşımamalıdır.

• Fide kısa, tıknaz, koyu yeşil; ince ve uzamış sap yok.
• Kök topağı beyaz köklerle sarılı, çürük kokusu yok.
• Yaprakta sararma, ağ ve benek yok.
• Viyolde boş göz az; fideler eşit büyüklükte.
• Etikette tür (Afrika ya da Fransız tipi), boy ve çiçek rengi yazılı.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kadife çiçeği nasıl dikilir ve bakılır?

Kadife çiçeği son don geçtikten sonra güneşli yere dikilir. Toprak geçirgen olmalıdır. Dikimden sonra düzenli sulanır, sonra sulama azaltılır. Bitki kurak dönemde de dayanır ama kuruyan çiçekler ayıklanırsa yeni tomurcuk bağlar.

Uzun boylu Afrika tipleri rüzgârda yatabildiğinden destek ya da sık dikim önerilir. Kısa boylu Fransız tipleri kenar süsü, sınır çizgisi ve saksı için uygundur. Bahçede yaprakları ezmeden çalışmak, kokunun rahatsız etmemesi için iyidir. Çiçekler vazoda da kullanılabilir ama koku nedeniyle çok kişinin tercihi değildir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kadife çiçeği (Tagetes) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Kadife çiçeği fidesi gümrük tarifesinde 0602 pozisyonundaki canlı bitkiler arasında beyan edilir. Kesme dal olarak 0603 pozisyonuna girer. Alt hane ve ulusal ek haneler gümrük müşaviri tarafından parti bazında doğrulanır.

Dış satışta bitki sağlığı belgesi gerekir; düzenleme 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde yürür. Fide partisinde toprak ve turba ortamında yaprak biti ve akar kontrolü yapılır.

Kadife çiçeği çeşitlerinin bir bölümü ıslahçı hakkı altındadır; tohum alımında etiket ve parti belgesi 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) uyarınca saklanmalıdır. Melez tohumdan elde edilen bitkinin kendi tohumu ana çeşide benzemez.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Kadife çiçeği (Tagetes) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Kadife çiçeği fide ve saksılı bitki olarak satılır. Viyol fide göz sayısıyla, saksılı bitki çapla belirtilir; ilanda tür (Afrika ya da Fransız tipi), boy ve renk yazılır. Hızlı büyüdüğü için fide tezgahta uzamadan çabuk satılmalıdır.

Alıcılar bahçe merkezleri, peyzaj firmaları, belediyeler, okul ve cami bahçeleri ile ev bahçıvanlarıdır. Satış mayıs ayından yaz boyunca sürer; kıyı bölgelerde nisana kadar öne çekilir.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular