Antoryum (saksılı)

Saksılı antoryum nedir?

Antoryum, Anthurium cinsinden bitkilere verilen addır ve Araceae (yılanyastığıgiller) ailesine bağlıdır. Saksılı süs bitkisi olarak en çok satılan tür, Anthurium andraeanum ve onun melezleridir. Halk arasında flamingo çiçeği ya da kırmızı kalp çiçeği de denir. Bitkinin ana vatanı Orta ve Güney Amerika'nın nemli ormanlarıdır.

Antoryumun renkli, mumsu ve kalp biçimli görünen kısmı çiçek değildir, spata adı verilen bir brakte yapraktır. Gerçek çiçekler bu yaprağın ortasında yükselen sütunda (spadiks) toplanır. Spata kırmızı, pembe, beyaz, turuncu, yeşilimsi ve koyu bordo tonlarında olur. Yapraklar kalın, parlak ve kalp biçimlidir.

Saksılı antoryum çiçekli iç mekân bitkisi olarak çiçek pazarında yer alır. Aynı bitkinin kesme çiçek olarak satılan dalı ayrı bir rehberde, çiçeksiz yapraklı iç mekân antoryumları ise fide-fidan pazarında değerlendirilir. İlan açarken ürünün hangi biçimde olduğu yazılmalıdır.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Saksılı antoryum nasıl üretilir?

Ticari antoryum, çoğunlukla doku kültürüyle çoğaltılır. Laboratuvarda üretilen bitkicikler seralara alınır, küçük saksılarda büyütülür ve birkaç aşamadan geçerek satış saksısına ulaşır. Bu süre çoğu zaman bir yıldan uzundur. Tohumdan çoğaltma da yapılabilir ama melez çeşitlerde homojenlik zayıflar.

Antoryum sıcak, nemli ve havalı ortamı sever. Gelişme için yüksek sera sıcaklığı ve yüksek nem gerekir; sıcaklık düştüğünde büyüme yavaşlar. Doğrudan güneş yaprak ve spatayı yakar, bu yüzden gölgeleme ağları kullanılır. Ortam, turba, kabuk ve hindistancevizi lifi gibi havalı malzemelerin karışımıdır; ağır ve su tutan toprakta kök çürür.

Antoryumda çiçeklenme düzenli bir ritimle olur; olgun bir bitki yıl boyu aralıklarla spata verebilir. Satışa hazır bitkide spatalardan birkaçı tam açılmış, yeni spatalar yoldadır. Spatanın parlaklığı ve rengi serada ışık, sıcaklık ve beslenmeye bağlıdır.

Güncel üretim alanı ve miktarı için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli saksılı antoryum nasıl seçilir?

Antoryumda önce spatanın durumuna bakılır. Spata parlak, tüm yüzeyi eşit renkli, kıvrılmamış ve lekesiz olmalıdır. Kenarda kahverengileşme, yüzeyde buruşma ve ezik izi soğuk hasarı ya da kötü taşıma işaretidir. Spata ile birlikte çiçek sütunu da temiz ve sağlam olmalıdır.

Yapraklar kalın, parlak, koyu yeşil ve lekesiz olmalıdır; yaprak ucunda kuruma, kenarlarında sararma ve siyah leke kusurdur. Bitki dolgun, tabandan dallı ve saksıyla orantılı olmalıdır. Gövde sağlam, kök boğazı temiz ve kokusuz olmalıdır.

Antoryum soğuğa karşı çok duyarlıdır; soğuk görmüş bitkide spata ve yapraklarda karamsı lekeler, kıvrılma ve dökülme olur. Bu nedenle satın alma sırasında bitkinin hangi koşullarda taşındığını sormak önemlidir. Unlu bit, yaprak biti ve örümcek ağı kontrol edilmelidir.

• Spata parlak, eşit renkli ve lekesiz; kıvrılma ve buruşma yok.
• Yapraklar kalın, parlak ve koyu yeşil; kuruma ve siyah leke yok.
• Bitki dolgun ve dallı; kök boğazı temiz ve kokusuz.
• Soğuk hasarı izi (karamsı leke, yumuşama) yok.
• Unlu bit, yaprak biti ve örümcek ağı yok.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Saksılı antoryum nasıl bakılır?

Antoryum parlak ama dolaylı ışık ister. Doğrudan güneş spatayı ve yaprağı yakar, karanlık köşede ise bitki gelişmez ve çiçek açmaz. Sıcaklığı oda sıcaklığından aşağı düşmemelidir; 15 derecenin altı bitkiyi yorar, daha düşüğü zarar verir.

Sulama ortamın üst kısmı hafif kuruduğunda yapılır. Kökler havalı ortam sever, sürekli ıslak toprak çürütür. Saksı tabağında su bırakılmaz. Nem düşükse yapraklar nemli bezle silinir ya da çevre nemi artırılır; spatanın üzerine su püskürtmek leke bırakabilir.

Antoryum da aroid ailesindendir; bitkinin yaprak ve çiçeğinde kalsiyum oksalat bulunur, çiğnenirse ağız ve boğazda tahriş yapabilir. Çocuk ve evcil hayvanların ulaşabileceği yerden uzak tutulması önerilir. Solmuş spata sap dibinden temiz kesilir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Antoryum (saksılı) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Saksılı antoryum gümrük tarifesinde 0602 pozisyonundaki canlı bitkiler arasında beyan edilir; kesme antoryum dalı ise 0603 pozisyonundadır ve ayrı bir rehbere konudur. Alt hane ve ulusal ek haneler parti bazında gümrük müşaviri tarafından doğrulanmalıdır.

Dış satışta bitki sağlığı belgesi gerekir; düzenleme 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde yürür. Antoryumda unlu bit, örümcek ve bakteriyel yaprak lekesi muayenede aranan başlıca sorunlardır; ortam malzemesi (kabuk, turba, lif) de muayene edilir.

Antoryum çeşitlerinin önemli bir bölümü çeşit hakkı altındadır. Doku kültürü bitkicikleri alınırken çeşit sahibinin izni ve tedarikçi belgesi 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) çerçevesinde sorulur; izinsiz çoğaltma hak ihlali sayılabilir. Bitkinin kalsiyum oksalat içermesi nedeniyle etikette çocuk ve hayvanlardan uzak tutma uyarısı yararlı olur.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Antoryum (saksılı) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Antoryum saksı olarak satılır; saksı boyu, spata sayısı ve rengi ilanda yazılır. Toptan sevkiyatta saksılar raflı arabada ya da kolide, spataların ezilmemesi için kâğıt ya da manşetle sarılarak taşınır. Mumsu spata parmak izi ve ezik izini hemen gösterir.

Alıcılar çiçekçiler, bahçe merkezleri, marketler, otel, ofis ve restoran dekorasyon firmaları, hediyelik ürün satıcıları ve çiçek toptancılarıdır. Antoryum yıl boyu talep görür, özellikle yılbaşı ve sevgililer günü çevresinde artar.

Sıcaklık koruma zinciri antoryum için şarttır; kış aylarında soğuk araç ve soğuk bekleme bitkiyi bozar. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Saksı boyu, spata sayısı, renk ve ambalaj fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular