Antoryum (Kesme)
Antoryum, parlak ve mumsu görünümlü kalp biçimli çiçek yaprağıyla (spat) tanınan tropik bir kesme çiçektir. Soğuğa çok duyarlıdır ve yüksek nem ister. Bu rehber antoryumun kesme dalını, yetiştirilmesini, kalite ölçülerini ve belgelerini anlatır.
Antoryum nedir?
Antoryum (Anthurium andraeanum melezleri), "flamingo çiçeği" olarak da bilinir. Araceae ailesindendir ve doğal olarak tropik Güney Amerika'nın nemli ormanlarından gelir. Ticari kesme çiçek tipleri bu türden ıslah edilmiş melezlerdir.
Antoryumda çiçek sanılan parlak, kalp biçimli kısım aslında "spat" denen değiştirilmiş bir yapraktır. Gerçek küçük çiçekler ise ortada yükselen kalın, silindir biçimli "spadiks" üzerinde dizilir. Spat kırmızı, pembe, beyaz, turuncu, yeşil, mor ya da iki renkli olabilir.
Antoryum dalı uzun süre dayandığı için pahalı bir kesme çiçektir; otel, kafe, düğün ve kurumsal süslemelerde modern ve egzotik bir görünüm için tercih edilir. Saksılı antoryum ayrı bir üründür; bu sayfa yalnız kesme dalı anlatır.
Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Antoryum nasıl yetiştirilir?
Antoryum tropik bir bitkidir; ticari kesme üretimi ısıtmalı, nem ve gölgeleme kontrollü seralarda yapılır. Işığı süzülmüş olarak seven bitki, doğrudan güneşte yaprak ve spat yanığı yapar. Toprak yerine genellikle gevşek, iyi drene olan organik karışımlar ya da hindistan cevizi lifi, torf, perlit gibi ortamlar kullanılır.
Sıcaklık antoryumda belirleyicidir: sera sıcaklığı çok düştüğünde bitki zarar görür, çiçek sayısı ve kalitesi azalır. Bu nedenle Türkiye'de antoryum üretimi, ısıtmalı ve iklim kontrollü seralarda sınırlı alanda yapılır; piyasada bulunan dalların bir bölümü ithal olabilir.
Hasat, spadiksin üçte ikisi ya da daha fazlası olgunlaşmış (çiçek tozu verir hâle gelmiş) evrede yapılır. Çok erken kesilen dalda spat tam renk almaz ve vazo ömrü kısalır. Dallar sap dibinden kesilir ve hemen suya konur.
Çeşit hakkı bulunan çeşitlerde fide tedariki lisanslı kaynaktan yapılmalıdır. Güncel üretim için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları
Kaliteli antoryum nasıl seçilir?
Antoryumda ilk ölçü spatın durumudur: parlak, lekesiz ve eşit renkli olmalıdır. Spat kenarlarında kahverengileşme, çatlama ve ezilme soğuk ya da taşıma hasarının işaretidir. Spatın boyutu ticari sınıfı belirler.
İkinci ölçü spadikstir: dik, sağlam ve eşit renkte olmalı, ucu kararmamalıdır. Spadiksin eğik ya da kıvrık olması kusurdur.
Üçüncü ölçü saptır: sap dik, sağlam ve boyu eşit olmalı, sap ucunda bulunan su tüpü yerinde ve kapaklı olmalıdır. Sap kesiminde kahverengileşme ve sümüksü akıntı tazelik kaybının göstergesidir.
- Spat parlak, eşit renkli ve lekesiz.
- Spadiks dik, sağlam ve eşit renkli.
- Sap dik ve sağlam; sap ucu temiz.
- Su tüpü yerinde ve kapaklı.
- Ürün soğuğa maruz kalmamış; spat kenarlarında kahverengi leke yok.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Antoryum kesildikten sonra nasıl bakılır?
Antoryum dalı temiz ve ılık suya konur, sap altı eğik kesilir. Antoryum soğuğa çok duyarlıdır; buzdolabında ya da çok soğuk odada bekletildiğinde spat kenarları kahverengileşir. Oda sıcaklığında, doğrudan güneşten ve cereyandan uzak tutulmalıdır.
Spatın parlaklığı için nemli bir ortam uygundur; sprey ile ince su püskürtmek bazı alıcılar tarafından kullanılır, ancak spat üzerinde su lekesi bırakabileceğinden dikkat edilmelidir. Su iki üç günde bir değiştirilir.
Antoryum dalı, uzun vazo ömrüyle tanınır; ancak ömür çeşide, evreye ve saklama sıcaklığına bağlı olarak değişir ve kesin süre vaat edilmemelidir.
Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Antoryum (Kesme) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı
Kesme antoryum tarife cetvelinde 0603 pozisyonunda "diğer" altpozisyonu 0603.19 ile beyan edilir. Saksılı antoryum 0602 pozisyonundadır; satış faturasında hangisinin satıldığı net yazılmalıdır.
Antoryum tropik bir bitki olduğundan ihracatta sera zararlıları, özellikle yaprakbiti ve akar, aranan başlıca bitki sağlığı konularıdır. 5996 sayılı Kanun (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde ithal edilen dalın girişinde de aynı tür kontrol uygulanır.
Antoryum çeşitlerinin önemli bölümü ıslahçı hakkıyla korunur ve fideler doku kültürü ile çoğaltılır. Fide tedarikini lisanslı kaynaktan yapmak ve çeşit adını faturada belirtmek, 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) çerçevesinde uyuşmazlığı önler.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)
Antoryum (Kesme) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir
Antoryum ticarette dal başına ve çoğunlukla kutu içinde satılır; her dalın sap ucunda küçük su tüpü bulunur ve her dal tek tek korunur. Spatlar çabuk ezildiği için kutu iç düzeni dikkatle hazırlanır.
Alıcılar üst düzey çiçekçiler, otel ve restoranlar, düğün ve organizasyon firmaları, kurumsal süsleme yapan firmalar ve toptancılardır. İlanda spat rengi, spat boyutu, dal boyu ve adet açık yazılmalıdır.
İthal ürün satılıyorsa menşei ve belgeler fatura üzerinde izlenebilir olmalıdır.
Antoryumun taşıma sıcaklığı çoğu kesme çiçekten yüksektir; bu yüzden aynı araçta başka çiçeklerle taşınırsa sıcaklık tercihi baştan belirlenmelidir. Kutular spatın ezilmemesi için iç bölmeli hazırlanır. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Spat boyutu, renk, dal boyu ve mevsim fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.
Antoryum yüksek değerli bir kesme çiçek olduğu için alıcılar çoğunlukla otel, kurumsal süsleme ve düğün firmalarıdır; bu alıcılar belirli bir spat rengi ve boyutu arar. İlanda spat çapının santimetre aralığı ve dal boyu yazılırsa karşılaştırma kolaylaşır. İthal ve yerli ürün ayrımı alıcı için önemlidir, çünkü tazelik ve teslim süresi farklıdır. Küçük hasarlı dalların dekorasyonda kullanılabildiği, ancak ilanda hasarın açıkça belirtilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri
Sık sorulan sorular
Antoryum nasıl saklanır?
Antoryum tropik bir çiçektir ve soğuğa dayanmaz. Oda sıcaklığında, doğrudan güneşten ve cereyandan uzak, temiz suda tutulur. Buzdolabında saklanmaz.
Antoryumun spat kenarları neden kahverengileşir?
Soğuk hasarı, etilen gazı, susuzluk ya da taşıma sırasında oluşan ezilme spat kenarlarında kahverengileşmeye yol açabilir. Ürünü ılık ortamda saklamak ve dikkatli taşımak bu lekeleri azaltır.
Antoryum kesme çiçek mi saksı bitkisi mi?
İkisi de olarak satılır. Kesme dal ticaretinde sap uzun ve su tüplü kutularda sevk edilir; saksılı antoryum ise çiçekli bitki olarak satılır ve ayrı bir ürün sayfasında anlatılır.
Antoryum hangi ayda bulunur?
Isıtmalı seralarda yıl boyu üretildiği ve ithal edildiği için yıl boyu bulunabilir. Güncel üretim ve ithalat için TÜİK ve dış ticaret istatistiklerine bakın.
Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları
Antoryum satmak için hangi belge gerekir?
Kesme antoryum satışında üretici ya da ithalatçı olarak fatura ve menşe belgesini saklar. İthal dalda ithalat belgeleri parti bazında tutulur. Dış satışta bitki sağlık sertifikası alınır. Güncel şartı il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğünden öğrenin.
Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610)
Antoryum hangi HS koduyla gönderilir?
Kesme antoryum 0603 pozisyonunda 0603.19 ile, saksılı antoryum 0602 ile beyan edilir. Ulusal ek haneleri gümrük müşaviri doğrular.
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları