Anemon ve ranunkulus yumrusu

Anemon ve ranunkulus yumrusu nedir?

Anemon (Anemone coronaria) ve ranunkulus (Ranunculus asiaticus, halk arasında düğün çiçeği adıyla da bilinir) sığırkuyruğugiller (Ranunculaceae) ailesinde, Doğu Akdeniz ve Anadolu kökenli iki süs bitkisidir. Her ikisi de çiçeğini yeraltı depo organından çıkarır ve ticarette bu organ kuru yumru olarak satılır.

Ranunkulus yumrusu botanik açıdan kök yumrularından oluşan bir kümedir; pençeye benzeyen, parmak biçimli, sert ve kahverengi birkaç koldan meydana gelir. Anemon yumrusu ise küçük, yuvarlak, girintili ve kırışık görünümlü bir yumru ya da rizom parçasıdır. Her ikisi de kuruyken satılır ve dikimden önce şişirilir.

Çiçekler katmerli ve yoğun renklidir: ranunkulusta kırmızı, pembe, sarı, turuncu, beyaz ve iki renkli; anemonda kırmızı, mor, mavi, pembe ve beyaz renkler yaygındır. Her ikisi de kesme çiçek ve bahçe çiçeği olarak kullanılır. Doğal türler Anadolu'da kıyı ve iç bölgelerde yetişir ve ticari çeşitlerden ayrı tutulmalıdır.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Anemon ve ranunkulus yumrusu nasıl üretilir ve dikilir?

Yumrular tohumdan ya da mevcut yumruların bölünmesiyle üretilir. Tohumdan üretimde fideler ilk yıl küçük yumru verir; bu yumrular sökülüp boylanır ve ikinci yıl çiçekli boyda yumru olarak satılır. Bölme yolu hızlıdır ama virüs bulaşma riski nedeniyle dikkatli yönetilir.

Söküm bitkinin yaprakları sararıp kuruduktan sonra yapılır. Yumrular temizlenir, kurutulur ve boyuna göre sınıflandırılır. Ranunkulus yumrusunda çevre sınıfı 5/6 ve üzeri çiçek sayısını belirler; küçük yumru az ve küçük çiçek verir. Anemon yumrusunda da benzer bir sınıflama kullanılır.

Dikimden önce kuru yumrular, birkaç saat kadar ılık ve havalandırılan suda ya da nemli turbada şişirilir. Bu işlem, yumrunun ani çürümesini engeller ve çimlenmeyi hızlandırır. Şişirilen yumru, ranunkulusta pençe uçları aşağıya, anemonda ise düz taraf yukarıya gelecek biçimde yaklaşık beş santimetre derinliğe dikilir.

Başlıca sorunlar yumru çürüklüğü, külleme, gri küf, yaprak biti, thrips ve virüslerdir. Nemli ve ağır toprakta yumru dikimden hemen sonra çürür; iyi drene olan, serin ve güneşli yer tercih edilir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli anemon ve ranunkulus yumrusu nasıl seçilir?

Kaliteli yumru sert, dolgun ve kırışıksız olmalıdır. Ranunkulus pençe kollarının birbirinden ayrılmış, kırık ve kuru olmaması beklenir. Yumrunun merkez taban kısmı sağlam, küf ve çürük taşımamalıdır. Anemon yumrusu kuru olduğundan yüzey kırışık görünebilir; bu normaldir ancak içi boş, hafif ve kokulu olmamalıdır.

Yumru boyutu, bitkinin çiçek sayısını ve boyutunu etkiler. 5/6 ve üzeri sınıf ranunkulus daha çok çiçek verir. Sınıf partide eşit olmalıdır. Karışık boylu partide çiçeklenme zamanı da düzensiz olur.

Etikette çeşit adı, renk, çevre sınıfı, kesme ya da bahçe amacı ve çiçeklenme zamanı yazılı olmalıdır. Yumru üzerinde mavi veya yeşil küf, siyah leke ve böcek zararı bulunmamalıdır.

• Yumru sert ve dolgun; içi boş, hafif ve kokulu değil.
• Ranunkulus pençe kolları sağlam; kırık ve kuru yok.
• Taban ve merkez bölge temiz; küf, çürük ve lekeler yok.
• Çevre sınıfı partide eşit (5/6, 6/7 gibi).
• Etikette çeşit adı, renk ve çiçeklenme zamanı yazılı.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Anemon ve ranunkulus yumrusu nasıl depolanır?

Kuru yumrular dikime kadar kuru, serin ve havadar ortamda kâğıt ya da ağ torbada saklanır. Plastik torbada küf yapar. Ortam sıcaklığı yüksek olmamalı, nem düşük tutulmalıdır. Meyvelerin yanında bırakılmaz.

Dikim öncesi şişirme işlemi kısa tutulur; yumru birkaç saat sonra sudan alınmalıdır, çünkü fazla suda bekletilen yumru çürür. Şişirilmiş yumru hemen dikilir. Çiçek sonrası yapraklar kuruyunca bitki sökülür; yumru tekrar kurutulup saklanırsa gelecek yıl yeniden dikilebilir, ancak ticari verim çoğu zaman azalır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Anemon ve ranunkulus yumrusu için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Anemon ve ranunkulus yumruları gümrük tarifesinde 0601 pozisyonundaki soğan, yumru ve rizomlar arasında beyan edilir. Dinlenme hâli ile vejetasyondaki yumru farklı altpozisyonlara girebilir; alt hane ve ulusal ek haneler parti bazında gümrük müşaviri tarafından doğrulanır.

Dış satışta ve ithalatta bitki sağlığı belgesi gerekir; düzenleme 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde yürür. Bu yumrularda çürüklük, thrips ve virüsler alıcı ülkelerce izlenen başlıklardır.

Ticari çeşitlerin önemli bölümü ıslahçı hakkıyla korunur. Yumru alımında fatura, etiket ve parti belgesi 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) uyarınca saklanmalıdır. Anadolu'da doğal olarak yetişen anemon ve ranunkulus türlerinin yumrularının doğadan toplanması ve satışı kısıtlı olabilir; yetkili kuruma sorulmadan yapılmaz.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Anemon ve ranunkulus yumrusu alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Anemon ve ranunkulus yumrusu adet olarak ve çevre sınıfına göre satılır. Toptan satışta çeşit ve sınıfa göre koli içinde, perakendede kâğıt ya da ağ torba içinde 10-50 adet paketlerle sunulur. İlanda tür, çeşit, renk, çevre sınıfı, kesme ya da bahçe amacı ve dikim zamanı yazılır.

Alıcılar kesme çiçek üreticileri, saksılı çiçek üreticileri, peyzaj firmaları, belediyeler, bahçe merkezleri ve ev bahçıvanlarıdır. Satış yaz sonundan şubata kadar yoğundur; dikim zamanı geçince talep düşer.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular