Evcil Hayvan Kuaförü (Ticaret Rehberi)

Hizmet ticareti ne demek?

Evcil hayvan kuaförü, hayvanın tüyünün kesilmesi, yıkanması, taranması ve tırnağının kısaltılması gibi bakım işlemlerini sunan bir işyeridir. Müşteri ürün değil hizmet satın alır; işin değeri ustanın becerisinde, mekânın düzeninde ve hayvanın güvenliğindedir.

Bu nedenle ticaretin üç ayağı vardır: mevzuata uygun işyeri, doğru ekipman ve hayvan refahı kurallarına uyum. Hayvanları Koruma Kanunu'nun amacı hayvanların rahat yaşamlarını ve hayvanlara iyi ve uygun muameleyi sağlamak, acı, istirap ve eziyet çekmelerini önlemektir (md. 1). Hayvanla çalışan her işyerinin işi bu çerçevededir.

Bakım yöntemleri, hayvanın durumu ve hangi işlemin uygun olduğu konusunda tavsiye vermiyoruz; bu veteriner hekimin konusudur. Bu sayfa yalnız işyeri ve ticaret tarafını anlatır.

Kaynak: T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi · 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (RG 1.7.2004/25509; md. 1, 3, 10; 7332 ve 7527 sayılı kanunlarla değişik hâli) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5199.pdf

Hangi mevzuat geçerli?

Evcil hayvanlarla ilgili işyerlerini düzenleyen ana metin, Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik'tir. Yönetmeliğin 2011 tarihli metninde dört tür yer tanımlıdır: üretim, satış, barınma ve eğitim. Barınma yeri, ev hayvanlarının geçici süreler için kaldığı konukevi, pansiyon ve otel gibi yerlerdir (md. 4/1-c); satış yeri, ev hayvanlarının satıldığı yerlerdir (md. 4/1-o).

Okuduğumuz yönetmelik metninde "kuaför" ya da "tımar" sözcüğü geçmiyor. Bu şu anlama gelir: yalnız hayvan kuaförlüğü yapan bir işyerinin yönetmelikteki dört türden hangisine girdiği ya da hiçbirine girmediği bu rehberde kesinleştirilemedi. Yalnız kuaförlük mü yapacaksınız, hayvanı gün içinde bırakıp mı alacaksınız, pansiyon hizmeti de verecek misiniz? Bu cevaplara göre durum değişir.

Yapmanız gereken, işyerinizi açmadan önce il tarım ve orman müdürlüğüne faaliyetinizi yazılı anlatıp hangi izne bağlı olduğunuzu sormaktır. Cevabı saklayın. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı için belediyenin ilgili birimi de ayrıca sorulur; bu ruhsatın yönetmeliği bu rehberde okunmadı.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik (md. 4, 7, 15; 2011 metni, adı 2022 değişikliğinden önce "Ev ve Süs Hayvanlarının…") · https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/yonetmelikler/ev-ve-sus-hayvanlarinin-uretim-satis-barinma-ve-egitim-yerleri-hakkinda-yonetmelik-1 · T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi · 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (RG 1.7.2004/25509; md. 1, 3, 10; 7332 ve 7527 sayılı kanunlarla değişik hâli) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5199.pdf

Çalışma izni, şartlar ve kayıt

Yönetmeliğe göre il müdürlüğünce kuruluş izni verilmiş üretim, satış, barınma ve eğitim yerlerinin faaliyete geçmesi için "çalışma izin belgesi" aranır (md. 4/1-ç). Çalışma izni için asgari teknik ve sağlık şartlarının bulunması zorunludur (md. 7/1). Barınma ve eğitim yerlerine özgü şartlar ayrıca düzenlenmiştir (md. 13/1).

Bu yerlerde hayvanlar kayıt defterine işlenerek kayıt altına alınır (md. 15/2) ve denetim defteri ayrı düzenlenir (md. 15/9). Yani hayvan bırakan müşterinin hayvanı, kuaför işyeri bu kapsamdaysa, kayıt altına alınan bir hayvandır. Müşteri bilgisi tutuyorsanız kişisel verilerin korunması yükümlülüğünüz de doğar.

6 Nisan 2022 tarihli ve 31801 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle yönetmeliğin adından "süs" kelimesi çıkarıldı ve metin yalnız "ev hayvanları" ile adlandırıldı. Aynı değişiklik, çalışma izninin belirli bir adrese, faaliyet alanına ve hayvan türüne bağlı olduğunu, bunlar değişirse izin geçersiz olacağını ve unvan değişikliklerinin bir ay önceden bildirileceğini söyler. Satış yerleri için yerel yönetimlerce 5199 sayılı Kanun kapsamında verilen eğitim sertifikası istenir; bu şart kuaför işyeri için geçerli olup olmadığı yukarıdaki sınıflandırmaya bağlıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Ev Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelik (md. 4, 7, 15; 2011 metni, adı 2022 değişikliğinden önce "Ev ve Süs Hayvanlarının…") · https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/yonetmelikler/ev-ve-sus-hayvanlarinin-uretim-satis-barinma-ve-egitim-yerleri-hakkinda-yonetmelik-1 · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Ev ve Süs Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik (RG 6.4.2022/31801; başlıktan "süs" çıkarıldı, satış yerlerinde eğitim sertifikası; metin Alomaliye yayınından okundu, Resmî Gazete adresi doğrulanmadı) · https://www.alomaliye.com/2022/04/06/ev-ve-sus-hayvanlari-uretim-satis-barinma-ve-egitim-yerleri/

Hayvan refahı kuralları

Hayvanları Koruma Kanunu hayvanlara kötü muameleyi yasaklar; hayvanın rahat yaşaması ve acı çekmemesi kanunun amacıdır (md. 1). Kuaför işyerinde bu, hayvanın bağlanma biçimi, bekletme süresi, ortam ve işlem sırasında zarar görmemesi demektir. Ayrıntılı teknik şartları kanun değil yönetmelik ve il müdürlüğü talimatları belirler; ancak ilke bellidir.

Satış yerlerinde hayvanların esenliklerinin iyi, barındırıldıkları yerin temiz ve gerekli koşullara uygun olması zorunludur (md. 10). Kuaför işyeri satış yeri sayılmasa da hayvanla birlikte aynı mekânda canlı hayvan satışı yapılacaksa 2021 değişikliğiyle ev hayvanı satış yerlerinde kedi ve köpek bulundurulamayacağı hükmü hatırlanmalıdır; yalnız Bakanlıkça izin verilen ev hayvanı üretim yerlerindeki kedi ve köpeklerin satışı yapılabilir.

İşletme olarak hayvan sahibinin yazılı bilgisini ve onayını almak, hayvanın bırakılma ve teslim saatini kaydetmek, bir kaza olursa yapılacakları önceden belirlemek yararlı uygulamalardır. Bunlar kanun metninde yazılı zorunluluk değildir; sizi ve müşteriyi korumak için tavsiye edilir.

Kaynak: T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi · 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu (RG 1.7.2004/25509; md. 1, 3, 10; 7332 ve 7527 sayılı kanunlarla değişik hâli) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.5199.pdf

Ekipman ve malzeme alımı

Kuaför işyeri için tipik ekipman: yıkama küvet ve bölmeleri, kurutma makinesi, bakım masası, tıraş makinesi, makas, tarak ve fırça, şampuan ve durulama ürünleri, havlu. Bunlar genel ürün güvenliği kanununa tabi ticari ürünlerdir.

Ekipman alırken tedarikçiden üretici ya da ithalatçı bilgisi ve gerekiyorsa uygunluk belgesi isteyin. 7223 sayılı Kanun ürünün güvenli olmasını zorunlu kılar (md. 5); elektrikli cihazlar için ayrı teknik düzenlemeler olabilir, ancak bunlar bu rehberde okunmadı. İzlenebilirlik kuralı gereği satıcı ve alıcı bilgilerini on yıl saklayın (md. 12).

Şampuan ve temizlik ürünlerinin hangi mevzuata girdiği içeriğe göre değişir; bakım ürünleri rehberine bakın. İşyerinizde kullandığınız ürünün hangi kategoride olduğunu tedarikçiden yazılı alın.

Kaynak: T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi · 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12.3.2020/31066; md. 1, 2, 5, 7, 9, 10) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.7223.pdf

İşyeri satın alma, kiralama ve ilan

Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Bir kuaför işyerinin ya da ekipmanının değerini etkileyenler: konum, kira ya da mülkiyet durumu, ruhsat durumu, ekipmanın yaşı ve markası, müşteri sayısı ve devir şartları.

İşyeri devralıyorsanız mevcut çalışma izninin devredilip devredilemeyeceğini il müdürlüğünden sorun. 2022 değişikliğine göre unvan ya da sahip değişikliği önceden dilekçeyle bildirilir ve izin adres ve türe bağlıdır.

İlan verirken ekipman türü, yaş, marka, adet ve teslim yeri yazın. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Ev ve Süs Hayvanlarının Üretim, Satış, Barınma ve Eğitim Yerleri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik (RG 6.4.2022/31801; başlıktan "süs" çıkarıldı, satış yerlerinde eğitim sertifikası; metin Alomaliye yayınından okundu, Resmî Gazete adresi doğrulanmadı) · https://www.alomaliye.com/2022/04/06/ev-ve-sus-hayvanlari-uretim-satis-barinma-ve-egitim-yerleri/ · T.C. Mevzuat Bilgi Sistemi · 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu (RG 12.3.2020/31066; md. 1, 2, 5, 7, 9, 10) · https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.7223.pdf

Sık sorulan sorular