Ayçiçeği: satış, alış ve ihracat

Question 1

Yağ oranını neler etkiler?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazılarına göre orobanş bulaşması tanedeki yağ ve protein oranını azaltır; potasyum besin maddesinin ise bitkilerin yağ oranını yükselttiği belirtilir.

Question 2

Yabancı madde ve kırıntı ürün kalitesini nasıl etkiler?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Hasat edilen üründe sap ve tabla kırıkları, toz gibi yabancı madde oranının fazla olması ayçiçeğinden elde edilen yağ miktarını düşürür.

Question 3

İdeal çerezlik ayçiçeği tanesi nasıl olmalıdır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısı kabuklu tüketilen ideal çerezlik ayçiçeğinde tane iriliğinin en az 8-9 milimetre, boyun 2,5 santimetre ve iç oranının yüzde 50 olmasını gerekli sayar.

Question 4

Üretici ayçiçeğini kimlere satabilir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

TEPGE raporuna göre Türkiye'de ayçiçeği alımı özel sektörün yanında tarım satış kooperatifleri birlikleri tarafından da yapılır.

Question 5

Ürünü lisanslı depoya koyan üretici ne elde eder?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Lisanslı depoya teslim edilen ürün karşılığında ürünün mülkiyetini temsil eden elektronik ürün senedi (ELÜS) oluşturulur; senet Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nda alınıp satılabilir, devredilebilir ve teminat olarak kullanılabilir.

Question 6

Elektronik ürün senedi (ELÜS) nedir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

ELÜS, lisanslı depoya teslim edilen ürünün mülkiyetini temsil eden elektronik kayıttır; ürünlerin borsada alım satımına, devrine ve teminat gösterilmesine imkan sağlar.

Question 7

Lisanslı depodaki ürünün sınıf ve kalitesini kim belirler?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Lisanslı depolarda depolanacak ürünleri analiz edip nitelik ve özelliklerini belirleyen, standartlara göre sınıflandıran ve belgeleyen kuruluşlar yetkili sınıflandırıcı laboratuvarlardır.

Question 8

Lisanslı depoda ürün hasar görürse ne olur?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Sigorta kapsamında hasar olursa depo işleticisi durumu Bakanlığa ve sigorta şirketine bildirir; sigorta şirketi belgelerin ulaşmasından sonra en geç on iş günü içinde mudîye hasar bedelini öder.

Question 9

Alıcı ayçiçeği alırken nelere bakmalıdır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazıları dane neminin yüzde 9,5-10'u geçmemesini, sap, tabla kırığı ve toz gibi yabancı maddenin az olmasını ve yağ oranını ürün kalitesi için önemli sayar.

Question 10

Nemli ayçiçeği alırsam ne riskle karşılaşırım?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Yüksek nemde depolanan ayçiçeği taneleri kısa sürede kızışır ve bozulur; bu yüzden hasatta ve depolamada tane neminin yüzde 10'un altında olması çok önemlidir.

Question 11

Lisanslı depodaki ürün nasıl satın alınır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Lisanslı depo sistemindeki ürünler, ürünü temsil eden elektronik ürün senetleri (ELÜS) aracılığıyla Türkiye Ürün İhtisas Borsası'nda elektronik ortamda alınıp satılır.

Question 12

Çerezlik ayçiçeğinde tane iriliği neden önemlidir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Enstitü yazısına göre çerezlikte standart tane iriliği yoktur; iri tanelerin yanında çok küçük tanelerin bulunması pazar değerini düşürür.

Question 13

Dünyada en çok ayçiçeği hangi ülkelerde yetiştirilir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

TEPGE raporuna göre ayçiçeği en çok Rusya, Ukrayna, AB ve Arjantin'de yetiştirilir; bu ülkeler 2023/24'te ekim alanının yüzde 79,9'unu, üretimin yüzde 83,2'sini karşıladı.

Question 14

Dünya ayçiçeği üretimi ne kadar, ülkelerin payı nedir?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

USDA verisine dayanan TEPGE raporuna göre 2023/24'te 55,9 milyon ton üretimin 17,1 milyon tonu Rusya, 15,5 milyon tonu Ukrayna, 10,1 milyon tonu AB, 3,9 milyon tonu Arjantin tarafından sağlandı.

Question 15

Ayçiçek yağı dünyada bitkisel yağlar arasında kaçıncı sıradadır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Ayçiçek yağı, dünyada üretilen bitkisel yağlar arasında palm, soya ve kanola yağından sonra dördüncü sırada yer alır; 2023/24'te bitkisel yağ üretiminin yüzde 9,9'unu oluşturmuştur.

Question 16

Türkiye ayçiçeği üretiminde dünyada kaçıncı sıradadır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Trakya Enstitüsü yazısına göre Türkiye ayçiçeği üretiminde ve ekim alanlarında dünyada ilk on ülke arasında yer almaktadır.

Question 17

Türkiye dünya ayçiçeği tohumu ithalatında kaçıncı sıradadır?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Türkiye, 2023/24'te dünya ayçiçeği tohumu ithalatının yüzde 12,9'unu yaparak yüzde 32,6 ile birinci olan AB'den sonra ikinci sırada yer aldı.

Question 18

Türkiye ham ayçiçek yağını hangi ülkelerden ithal eder?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Türkiye 2023/24'te ham ayçiçek yağı ithalatının yüzde 51,5'ini Ukrayna'dan, yüzde 43,7'sini Rusya'dan, yüzde 2,5'ini Sırbistan'dan, yüzde 1,1'ini Bulgaristan'dan yaptı.

Question 19

Türkiye ayçiçeği tohumunu hangi ülkelerden ithal eder?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Türkiye'nin 2023/24 tohum ithalatının yüzde 27,4'ü Moldova'dan, yüzde 22,8'i Ukrayna'dan, yüzde 17,7'si Romanya'dan, yüzde 11'i Çin'den yapıldı.

Question 20

Türkiye ne kadar tohum ve ham yağ ithal etti?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

2023/24 pazarlama yılında Türkiye ayçiçeği tohumu ithalatı yüzde 65,1 azalarak 328 bin ton, ham ayçiçek yağı ithalatı yüzde 13,3 azalarak 1,5 milyon ton olmuştur.

Question 21

Türkiye rafine ayçiçek yağını nereye ihraç eder?

TARIMART BİLİŞİM A.Ş. · Accepted Answer

Türkiye'nin 2023/24 rafine ayçiçek yağı ihracatının yüzde 24,1'i Cibuti'ye, yüzde 12,4'ü Irak'a, yüzde 8,7'si Suriye'ye, yüzde 6,8'i Libya'ya yapıldı.