Statis (Limonium)

Statis nedir?

Statis ticaret adıdır; bitki bilimsel olarak Limonium cinsinden, en çok Limonium sinuatum türüdür. Kurşunkökügiller (Plumbaginaceae) ailesine bağlıdır. Bu cinsin birçok türünün Akdeniz çevresinde, kıyı ve tuzlu topraklarda doğal olarak yetiştiği bilinir; ticari tipler ıslah edilmiş çeşitlerdir.

Bitkinin sapı kanatlı ve dallıdır; uçlarda kâğıt dokulu, küçük çiçek kümeleri yer alır. Çiçeğin rengi aslında çanak yapraklardan gelir, bu yüzden kuruyunca da solmaz. Mor, mavi, pembe, beyaz, sarı ve somon renkli çeşitleri vardır.

Statis iki biçimde satılır: taze kesme çiçek ve kurutulmuş çiçek. Kurutulmuş statis uzun süre dayandığı için kuru çiçek aranjmanlarında, çelenklerde ve dekorasyon ürünlerinde kullanılır. Taze ve kurutulmuş ürün Gümrük Tarife Cetveli'nde ayrı pozisyonlara girer.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Statis nasıl yetiştirilir ve kurutulur?

Statis tohumdan fide yetiştirilerek ya da doğrudan ekimle üretilir. Güneşi ve iyi drene olan hafif topraklı yerleri sever; bu yüzden hem açık tarlada hem de serada yetiştirilebilir. Aşırı nem ve kaynaktan gelen su fazlalığı kök çürümesine yol açabilir. Sıcak ve güneşli mevsimde çiçek verir.

Hasat zamanı, saptaki çiçek kümelerinin yaklaşık yarısı ya da fazlası açıldığında gelir. Çok erken kesilen dalda kümeler tam renk almaz, çok geç kesilen dalda çiçekler dökülmeye başlar. Hasat sapın dibinden kesilerek yapılır.

Kurutma için dallar demetlenir ve baş aşağı, karanlık, kuru ve havadar bir ortamda asılır. Karanlık ortam rengin solmamasına yardımcı olur. Kuruma süresi nem ve sıcaklığa bağlı olarak değişir; dal tamamen kuruyup çıtırdadığında demet hazırdır. Kurutulmuş dalın nemi yüksek kalırsa küf ve renk kaybı görülür.

Statis, aynı bahçede hem taze hem de kuru satış için üretilebildiği için üreticilere iki satış kanalı sağlar. Güncel alan ve miktar için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli statis nasıl seçilir?

Taze statiste önce sap ve çiçek kümelerine bakılır: sap dik ve kalın, küme düzgün ve renkleri canlı olmalıdır. Kümelerde kahverengi leke, çiçeklerin dökülmesi ve sapın alt kısmında çürüme kusur sayılır.

Kuru statiste ölçü tazeliğin yerini kuruluk ve renk alır: dal tamamen kuru, çiçekler çıtır ve renkleri canlı, sap dik olmalıdır. Nemli, buruşuk ve küf kokulu ürün kabul edilmez. Güneşe uzun süre maruz kalan dalda renk solmuş olur.

Ticari sınıf sap boyuna, kümenin çapına ve dalın dolgunluğuna göre yapılır. Aynı demette tek renk satılıyorsa tüm dallar aynı tonda olmalıdır; karışık demetler ilanda belirtilmelidir.

• Sap dik ve kalın; çiçek kümeleri düzgün ve canlı renkte.
• Kümelerde lekelenme, dökülme ve çürüme yok.
• Kuru ürün tam kuru ve çıtır; nem ve küf kokusu yok.
• Renk solmamış; ürün güneşte bekletilmemiş.
• Demetteki dallar eşit boyda ve aynı tonda.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Statis nasıl saklanır ve kullanılır?

Taze statis vazoda temiz suyla tutulur; sap altı eğik kesilir. Taze dal vazoda su çekmeye devam edebilir ve suyunu çekmeden de kurumaya başlayabilir; bu özelliği sayesinde vazoda bırakılan dal zamanla kurur ve renk korunmuş olarak kuru çiçek hâline gelir.

Kuru statis kuru, serin ve güneşsiz bir yerde saklanır. Nemli ortamda renk kaybı ve küf riski vardır. Toz birikirse yumuşak bir fırçayla temizlenir. Boyanmış ürün satılıyorsa ilanda boyanmış olduğu yazılmalıdır.

Kuru çiçek aranjmanı, çelenk, kuru buket, dekoratif dal ve el işi ürünlerde kullanılır. Vazo ömrü yerine kuru dalın saklama ömrü konuşulur ve bu süre ortamın nemine bağlıdır.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Statis (Limonium) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Statis tarife cetvelinde iki ayrı yoldan geçer. Taze kesme statis 0603 pozisyonunda "diğer" altpozisyonu 0603.19 ile beyan edilir. Kurutulmuş, ağartılmış, boyanmış ya da emdirilmiş statis ise aynı pozisyonun kurutulmuş çiçekler satırında (0603.90) işlenir. Fatura ve ilanda ürünün hangi hâlde olduğu yazılmalıdır.

Kuru statisin ihracatında fitosanitari muayenesi, depo zararlıları ve nem düzeyine odaklanır; nemi yüksek kuru dal alıcı ülke girişinde reddedilebilir. 5996 sayılı Kanun (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) kapsamında bitki sağlığı belgesi bu nedenle partinin kurutma ve depolama durumunu da gözetir.

Boyanmış kuru statis satılıyorsa kullanılan boyanın alıcı ülke mevzuatına uygunluğu da sorulabilir. Üretici, kullandığı boya tedarikçisinin belgelerini saklamalıdır. Çeşit hakkı bulunan statis çeşitlerinde tohum kaynağı 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) çerçevesinde izlenir.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Statis (Limonium) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Statis taze ürün olarak dal ya da demet, kuru ürün olarak demet ya da kg üzerinden satılır. Toptan satışta kuru demetler kolilerde, dallar ezilmeyecek biçimde dizilerek sevk edilir.

Alıcılar çiçekçiler, kuru çiçek ve aranjman atölyeleri, dekorasyon ve el işi üreticileri, düğün ve organizasyon firmaları ile toptancılardır. Statis dolgu çiçek olarak karışık buketlerde de yer alır.

Kuru statisin ihracatında Gümrük Tarife Cetveli'nde kurutulmuş çiçekler ayrı bir altpozisyona girer; ilan ve faturada ürünün taze mi kuru mu olduğu açık yazılmalıdır. Boyanmış, ağartılmış ya da emdirilmiş kuru ürünlerde bu bilgi gümrük işlemi için de önemlidir.

Taze statis serin ve nemli, kuru statis ise kuru ve nemsiz taşınır; iki ürünü aynı kolide karıştırmayın. Kuru demetler hafif oldukları için koli hacmi yüksek, ağırlığı düşüktür ve taşıma bedeli hacme göre hesaplanabilir. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Renk, küme dolgunluğu, sap boyu ve taze ya da kuru oluşu fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular