Kesme yeşillik (okaliptüs, ruscus, eğrelti, süs kuşkonmazı)

Kesme yeşillik nedir?

Kesme yeşillik, çiçeği olmayan ya da çiçeği ikinci planda kalan, esas olarak yaprağı ve dalı için kesilen bitkilerdir. Buket ve aranjmanda dolgu, zemin ve çerçeve görevi görür. Gümrük tarifesinde çiçek kümesinden ayrı bir pozisyonda, 0604 altında yer alır.

Ticarette dört grup öne çıkar. Okaliptüs (Eucalyptus türleri), gümüşi mavi, yuvarlak ya da uzun yapraklı dallarıyla bilinir ve taze ya da kurutulmuş satılır. Ruscus (Ruscus türleri), koyu yeşil, sert ve parlak yaprak benzeri dallarıyla çiçek aranjmanlarında uzun ömürlü olmasıyla tanınır. Eğrelti (çeşitli eğreltiler) tüysü, dilimli yapraklarıyla yer alır. Süs kuşkonmazı (Asparagus türleri) çok ince, tüy gibi dallarıyla hafiflik katar.

Bu dört grup birbirinden çok farklı yetiştirilir. Okaliptüs plantasyonda budanarak ya da kök sürgününden yetiştirilir, süs kuşkonmazı ve eğrelti serada ya da gölgelikte üretilir, ruscus ise önemli oranda doğadan toplanır ya da bahçede yetiştirilir. Doğadan toplanan yeşillik için ayrıca yasal izin gerekebilir.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kesme yeşillik nasıl elde edilir?

Okaliptüs, ılıman iklimlerde plantasyon olarak kurulur; ağaç düzenli aralıklarla budanır ve her budamada yeni genç dallar çıkar. Genç dallar daha yuvarlak ve gümüşi yapraklıdır, yaşlı dallar uzar ve yaprak biçimi değişir. Bu yüzden kesme amaçlı okaliptüs ağacı bilinçli olarak alçakta tutulur.

Süs kuşkonmazı ve eğrelti, gölgelik ve seralarda yetiştirilir. Nemli ve havalı ortamı sever; kuruyan havada uçlar yanar. Isı ve ışık düzenlenerek yıl boyunca dal alınabilir. Hasat, dalın tam gelişmiş ve rengini almış aşamasında yapılır.

Ruscus, çalı hâlinde büyüyen ve gölgeli ormanaltı koşullarında yetişen bir bitkidir. Bir bölümü doğadan toplanır, bir bölümü ise ormanaltı bahçelerinde yetiştirilerek alınır. Doğadan toplamada bitkinin yeniden gelişmesi için kök ve bütün çalının korunması gerekir. Toplama izinleri, toplama mevsimi ve yerleri ilgili orman ve doğa koruma müdürlüklerince belirlenir.

Hasat zamanı bitkiye göre değişir; dallar kesildikten sonra yaprak yüzeyi suyla temas edecek biçimde ayıklanır, alt yapraklar alınır ve dallar demetlenir. Güncel üretim miktarı için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli kesme yeşillik nasıl seçilir?

Yeşillikte ilk bakılan şey rengin canlılığı ve yaprağın dolgunluğudur. Okaliptüsün gümüşi tozu silinmemiş, yaprak dolgun ve kıvrılmamış olmalıdır. Ruscus yaprağı koyu, parlak ve sert, kenarlarında kuruma olmamalıdır. Eğrelti ve süs kuşkonmazında yaprak ucunda kahverengileşme ve sararma kusurdur.

Dal boyu ve dal kalınlığı ticari sınıfı belirler. Demetteki dallar aynı boyda, aynı olgunlukta ve temiz kesilmiş olmalıdır. Sap dibinde çürüme, yaprakta leke, yaprak biti ve örümcek ağı görülmesi kabul edilmez.

Kuru okaliptüs satılıyorsa dal tam kuru, kıvrılmamış ve küfsüz olmalı; boyanmış ya da ağartılmış ürün ilanda açıkça belirtilmelidir. Doğadan toplanmış yeşilliğin kaynağı ve toplama izni satıcıda belgelenebilir olmalıdır.

• Renk canlı; yaprakta sararma, kahverengi uç ve yanık yok.
• Dal dolgun ve temiz kesilmiş; sap dibinde çürüme yok.
• Yapraklarda lekeler, böcek, yaprak biti ve ağ yok.
• Demetteki dallar aynı boyda ve aynı olgunlukta.
• Kuru ürün tam kuru ve küfsüz; boyanmışsa ilanda yazılı.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kesme yeşillik nasıl saklanır ve kullanılır?

Kesme yeşillik çiçeğe göre daha uzun ömürlüdür ama su gerektirir. Dal temiz ve serin suya konur, sap altı eğik kesilir, suya batan yapraklar ayıklanır. Ruscus bu bakımdan en dayanıklılardandır ve soğuk odada uzun süre bekletilebilir. Eğrelti ve süs kuşkonmazı ise kuru havada çabuk uç yakar.

Okaliptüs vazoda su çekerek bir süre taze kalır; sonra kurumaya bırakılırsa gümüşi rengini ve biçimini korumuş olarak kurur. Bu yüzden çoğu aranjmanda hem taze hem de kurutulmuş olarak kullanılır. Sıcak odada hızlı kurur, sık yenilenen su uzatır.

Etilen kaynaklarından uzak tutulması önerilir. Kesme yeşillik buket dolgusu, masa süsü, çelenk, gelin buketi ve kuru çiçek çalışmalarında kullanılır. Bitkinin özsuyu ya da yaprağı bazı kişilerde ciltte tahriş yapabilir; ayıklama sırasında eldiven kullanılması önerilir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kesme yeşillik (okaliptüs, ruscus, eğrelti, süs kuşkonmazı) için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Kesme yeşillik gümrük tarifesinde 0604 pozisyonundaki yaprak, dal ve bitki parçaları arasında beyan edilir; çiçek kümesi olmayan taze, kurutulmuş, boyanmış ya da ağartılmış yapraklar bu pozisyonda ayrı satırlara girer. Alt hane ve ulusal ek haneler parti bazında gümrük müşaviri tarafından doğrulanmalıdır.

Dış satışta bitki sağlığı belgesi gerekir; düzenleme 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde yürür. Yaprak biti, örümcek ve mantar hastalığı yeşillikte muayenede aranan başlıca sorunlardır.

Doğadan toplanan yeşillik (özellikle ruscus gibi ormanaltı bitkileri) için orman ve doğa koruma mevzuatı kapsamında toplama izni ya da kota uygulanabilir. Hangi türün ve hangi bölgenin izne bağlı olduğu yıldan yıla değişebileceğinden, toplamadan önce il tarım ve orman müdürlüğünden ve ilgili orman işletme müdürlüğünden güncel durum öğrenilmelidir; bu rehber kesin bir izin hükmü bildirmez.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Kesme yeşillik (okaliptüs, ruscus, eğrelti, süs kuşkonmazı) alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Kesme yeşillik demet ya da dal olarak satılır. Toptan sevkiyatta demetler kolide dik ya da hafif eğik dizilir; yaprağın ezilmemesi için koli aşırı doldurulmaz. Eğrelti ve süs kuşkonmazında yaprak ucunun kuruması için nemli kâğıt ve kapalı koli tercih edilir.

Alıcılar çiçekçiler, düğün ve organizasyon firmaları, otel dekorasyon işleri, çiçek toptancıları ve buket üreticileridir. Yeşillik, çiçekten bağımsız bir ürün olarak yıl boyu talep görür; talep sezonları ise bayram, düğün mevsimi ve yılbaşı çevresinde artar.

Doğadan toplanmış yeşilliğin satışında toplama izni, ürünün kaynağı ve ilgili belgeler hazır tutulmalıdır. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Tür, dal boyu, renk, tazelik ve taze ya da kuru oluşu fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular