Kesme Orkide

Kesme orkide nedir, hangi türler satılır?

Orkide (Orchidaceae) bitki dünyasının en büyük ailelerinden biridir; ticarette kesme çiçek olarak yalnız birkaç cins öne çıkar. Phalaenopsis, kelebeğe benzeyen geniş çiçekleri nedeniyle "kelebek orkide" diye bilinir ve ince, kavisli bir sapta onlarca çiçek taşır. Cymbidium daha dik saplıdır, iri ve kalın dokulu çiçekleri vardır. Dendrobium ise ince, çubuk gibi bir sapta küçük çiçekler dizer.

Bu rehber yalnız kesme dalı anlatır. Saksılı orkide (özellikle Phalaenopsis) ayrı bir üründür ve başka bir rehberde ele alınır. Orkide dalı kesildikten sonra bile yüksek bir değere sahip olduğu için, ticarette ince saplı dallar küçük su tüplerine yerleştirilir ve her dal tek tek korunur.

Türkiye'de kesme orkide üretimi sınırlıdır; piyasada bulunan dalların önemli bir bölümü ithal edilen ürünlerdir. İthal üründe sevk ve bitki sağlığı belgeleri ayrıca aranır.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kesme orkide nasıl yetişir ve nereden gelir?

Orkideler tropik ve yarı tropik kökenli, ışığı süzülmüş olarak seven bitkilerdir. Ticari üretim kontrollü seralarda, çoğunlukla ağaç kabuğu ya da yosun gibi gevşek bir ortamda yapılır. Phalaenopsis, çiçek tomurcuğunu gece sıcaklığındaki düşüşle oluşturur; üreticiler bu düşüşü sera iklimlendirmesiyle sağlar.

Orkideler yavaş büyür. Bir bitkinin çiçek verecek olgunluğa gelmesi çoğu zaman birkaç yılı bulur; bu yüzden üretim sermaye yoğundur ve fiyatı da yüksektir. Bu nedenle bazı üreticiler yalnız saksılı orkide üretir, bazıları ise kesme dalı ikinci ürün olarak satar.

Kesme için çiçek sapı, birkaç çiçek açmışken kesilir; alt çiçekler açılmış, üst tomurcuklar renk almış ve kapalı olmalıdır. Çok erken kesilen tomurcuk açmaz, çok geç kesilen çiçek ise sevkiyatta solar.

Kesme orkide ihracat için ağırlıklı olarak büyük üretici ülkelerden gelir ve ülkeler arası çiçek ticaretinde yüksek katma değerli bir kalemdir. Güncel üretim ve ithalat miktarı için TÜİK ve Ticaret Bakanlığı dış ticaret istatistiklerine bakın.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli kesme orkide nasıl seçilir?

Orkide dalında önce çiçeklerin canlılığına bakılır: yaprakçıklar dolgun, kenarları kıvrılmamış, renkleri solmamış olmalıdır. Phalaenopsis dalında alt çiçeklerin kenarlarında kahverengi leke ya da yumuşama, soğuk ya da etilen hasarının işaretidir.

İkinci ölçü açılma düzenidir: sapın alt kısmındaki çiçekler tam açık, üstte kalan tomurcuklar sağlam olmalıdır. Tomurcuk kuruması, sap uçlarında kahverengileşme ve çiçeklerin birbirine yapışması kusurdur.

Üçüncü ölçü saptır: sap sağlam, ince ama esnek ve kırıksız olmalıdır. Su tüpü yerleşmiş, tüp içindeki su berrak olmalı ve tüp kapağı sızdırmamalıdır. Her dalın sap ucundaki kesim temiz olmalıdır.

• Çiçekler dolgun ve lekesiz; yaprakçık kenarlarında kahverengileşme yok.
• Alt çiçekler açık, üst tomurcuklar sağlam.
• Sap kırıksız, ince ama esnek.
• Su tüpü yerinde, kapak sağlam ve su berrak.
• Kutuda ezilme, nem ve küf izi yok.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kesme orkide kesildikten sonra nasıl bakılır?

Orkide dalı, aldığınız su tüpüyle birlikte vazoya konabilir; tüp kuruyorsa sap altı eğik kesilip temiz suya batırılır. Vazo suyunun serin olması ve sık değiştirilmesi dalın ömrünü uzatır. Orkide çiçekleri etilen gazına çok duyarlıdır; meyve tabağı, sigara dumanı ve egzoz bulunan ortamlardan uzak tutulmalıdır.

Phalaenopsis ve Dendrobium gibi tropik orkideler çok soğuğa karşı hassastır; buzdolabı sıcaklığında uzun süre bekletildiklerinde çiçeklerde kahverengi leke oluşabilir. Cymbidium bu açıdan daha serin ortama dayanıklıdır. Satıcı, kutuya hangi cinsin hangi sıcaklıkta saklanması gerektiğini yazmalıdır.

Doğrudan güneş ışığı ve ısıtıcı yakınında bırakmak çiçeklerin çabuk solmasına yol açar. Vazo ömrü cinse ve evreye göre değişir; kesin süre vaat edilmemelidir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Kesme Orkide için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Orkide, tarife cetvelinde kendi altpozisyonu olan nadir çiçeklerdendir: kesme orkide dalları 0603.13 ile beyan edilir. Saksılı orkide ise 0602 pozisyonuna girer; bu rehber yalnız dalı kapsar.

Orkideler, nesli tehlike altındaki türlerin ticaretine ilişkin uluslararası sözleşme (CITES) listelerinde yer alır; üretimle çoğaltılmış melez kesme çiçekler için bazı kolaylıklar tanınır. Hangi türün belge istediğini ve hangi melezin kolaylıktan yararlandığını yetkili kurumdan güncel olarak öğrenmek gerekir; bu bölümde kesin bir muafiyet iddiası yoktur.

İthal dalda sınırdaki bitki sağlığı kontrolü, 5996 sayılı Kanun (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde fitosanitari belgesi ve gümrük işlemleri yürür. Türkiye'de üretilen orkidelerin ihracatında alıcı ülkenin şartı doğrulanmalıdır. Çeşit hakkı bulunan Phalaenopsis ve Cymbidium melezlerinde lisans durumu 5553 sayılı Kanun (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) çerçevesinde izlenir.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Kesme Orkide alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Kesme orkide ticarette dal başına ve çoğunlukla kutu içinde satılır. Her dalın sap ucunda küçük su tüpü bulunur; kutular dallar ezilmeyecek biçimde tasarlanır. Phalaenopsis dalları için özel kutulama yaygındır.

Alıcılar üst düzey çiçekçiler, düğün ve organizasyon firmaları, otel ve restoranlar ile toptancılardır. Orkide değerli bir ürün olduğu için ilanda cins, dal boyu, çiçek sayısı ve renk açık yazılmalıdır.

İthal orkide dalının menşei ve belgeleri, ürün Türkiye'ye girdikten sonra da fatura üzerinde izlenebilir olmalıdır. Satıcı gerektiğinde bu belgeleri alıcıya gösterebilmelidir.

Orkide dalı tüplerle birlikte kutulandığından su tüplerinin sızdırmazlığı sevkiyatın en kritik noktasıdır; sızan tüp tüm kutuyu ıslatır ve küfe yol açar. Tropik cinsler için taşıma sıcaklığı çiçek kutusunun üzerinde yazılır. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Cins, dal boyu, çiçek sayısı ve renk fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular