Aster

Aster nedir, hangi tipleri satılır?

Aster adı ticarette iki farklı bitki grubu için kullanılır. Birincisi Çin astrı (Callistephus chinensis): tek yıllık, tohumdan yetişen, iri çiçekli ve genellikle tek başına büyük çiçek taşıyan bir türdür. Doğal olarak Çin ve çevresinden geldiği bilinir. İkincisi çok yıllık aster türleridir (Aster ve ilgili cinsler): küçük çiçekli, dallı, salkım biçimli ve genellikle sonbaharda açan bitkilerdir; buket ve aranjmanda dolgu olarak kullanılır.

Her ikisi de papatyagiller (Asteraceae) ailesindendir. Çiçek başı ortada boru çiçekleri, çevresinde dil biçimli yaprakçıklarla papatyaya benzer. Çin astrında yaprakçıklar çoğu çeşitte katlı ve topuz biçimlidir. Renkler beyaz, pembe, mor, lila, kırmızı ve mavi tonlarıdır.

Kesme aster, yaz sonu ve sonbahar çiçeği olarak bilinir; yılın bu döneminde buket ve aranjmanlarda renk ve doku katan ürünlerdendir.

Kaynak: TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Aster nasıl yetiştirilir?

Çin astrı tohumla çoğaltılır. Tohum ilkbaharda ekilir ya da fide yetiştirilip tarlaya dikilir. Güneşi ve iyi drene olan, organik maddece zengin toprağı sever. Aynı tarlaya ardı ardına aster ekmek toprak kaynaklı hastalıklara yol açar; bu hastalıklar içinde fusarium kökenli solgunluk özellikle bilinir. Bu yüzden ekim nöbeti ve hastalıksız tohum kullanımı gereklidir.

Yaz ortasında ekime geçen çeşitlerle sonbahara kadar hasat sürdürülebilir. Çok yıllık astrlar ise kök bölünmesi ya da çelikle çoğaltılır ve yıllarca aynı yerden kesme verir.

Hasat, ilk çiçek başının tam açılmasından sonra yapılır; Çin astrında tomurcuk çok erken kesilirse açmayabilir. Çok yıllık astrlarda, saptaki çiçeklerin yaklaşık yarısı açılmışken kesim yapılır. Dallar sabah serinliğinde kesilir ve hemen suya konur.

Aster seralarda kontrollü ortamda da yetişir; ancak ağırlıklı olarak açık alan ve yaz sezonu ürünüdür. Güncel alan ve miktar için TÜİK süs bitkileri tablolarına bakın.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri · TÜİK · Bitkisel Üretim İstatistikleri, süs bitkileri (kesme çiçek ve çiçek soğanı) tabloları

Kaliteli aster nasıl seçilir?

Asterde ilk ölçü çiçek başının durumudur: yaprakçıklar dolgun, kenarları kıvrılmamış, renkleri canlı olmalıdır. Çin astrında çiçek tam açık, topuz biçimli ve sıkı olmalıdır. Kahverengileşen ve dökülen yaprakçıklar yaşlanma işaretidir.

İkinci ölçü sap ve yapraktır: sap dik ve sert, yapraklar yeşil ve canlı olmalıdır. Solgunluk hastalığından etkilenmiş bitkilerin sapı içten kararır ve su alamaz; bu tür dallar vazoda hemen sarkar.

Üçüncü ölçü demet düzgünlüğüdür: dallar aynı boyda, aynı evrede ve aynı renkte olmalı, karışık demetlerde bu durum ilanda yazılmalıdır.

• Çiçek başı dolgun ve canlı renkte; yaprakçıklar dökülmemiş.
• Sap dik ve sert; sap içinde kararma ve çürüme yok.
• Yapraklar yeşil, sararma ve leke yok.
• Dallar eşit boyda ve aynı açılma evresinde.
• Kutuda nem ve küf izi yok.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Aster kesildikten sonra nasıl bakılır?

Aster temiz ve serin suyla dolu vazoya konur, sap altı eğik kesilir, suya batan yapraklar ayıklanır. Su kısa sürede bulanıklaşabileceğinden iki üç günde bir değiştirilmelidir. Papatya ailesi çiçeklerinde su yolunu bakteri tıkar; temiz kova ve temiz su vazo ömrünü doğrudan etkiler.

Doğrudan güneşten, ısıtıcıdan ve olgun meyveden uzak, serin bir yerde bekletmek önerilir. Vazo ömrü çeşide ve evreye göre değişir; kesin süre vaat edilmemelidir.

Kaynak: T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Aster için GTİP, bitki sağlığı ve çeşit hakkı

Kesme aster tarife cetvelinde 0603 pozisyonunda "diğer" kesme çiçekler altında, 0603.19 ile beyan edilir. Çin astrı da çok yıllık aster de aynı kalemde yer alır; tohum ve fide ise ayrı pozisyonlardadır.

Çin astrının fusarium solgunluğu gibi toprak kaynaklı hastalıkları fitosanitari bakımından önemlidir. 5996 sayılı Kanun (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) çerçevesinde açık alanda yetişen dalın bitki sağlığı muayenesinde yaprak ve gövde lekeleri ile zararlılara bakılır.

Aster tohumunun hastalıksız ve çeşit adına uygun olması hem üreticiyi hem alıcıyı korur. Tohumluk satışı 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu'na (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340) bağlıdır; çeşit hakkı bulunan çeşitlerde çoğaltma lisans gerektirebilir.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Resmî Gazete · 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Resmî Gazete 13 Haziran 2010, sayı 27610) · T.C. Resmî Gazete · 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu (Resmî Gazete 8 Kasım 2006, sayı 26340)

Aster alım satımı, ambalaj ve soğuk zincir

Aster toptan satışta dal ya da 10 dallık demet olarak satılır; çok yıllık dolgu astrlar daha çok demet ya da gramaj üzerinden satılabilir. Kolilerde dallar ezilmeyecek biçimde yatay dizilir.

Alıcılar çiçekçiler, buket ve aranjman atölyeleri, düğün ve organizasyon firmaları ile toptancılardır. Sonbahar buketlerinde ve mezarlık çiçeklerinde yaygın kullanılır.

İlanda hangi astrin satıldığı (Çin astrı mı çok yıllık aster mi), dal boyu ve renk açık yazılmalıdır.

Asterde açık alan ürünü olduğu için hasattan sevkiyata kadar geçen süre kısa tutulur; tarla sıcağıyla kolilenen dal çabuk solar. Ön soğutma ve serin taşıma önerilir. Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Aster tipi, renk, dal boyu ve sezon fiyatı etkileyen başlıca etkenlerdir. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Asterde satış sezonu kısa olduğu için ilan zamanlaması önemlidir: yaz sonunda başlayan talep sonbaharda doruğa çıkar. Mezarlık ve anma çiçekçileri ile sonbahar düğünleri başlıca alıcılardır. Satıcının hangi tür asteri sunduğunu, yani iri çiçekli Çin astrı mı yoksa küçük çiçekli dolgu asteri mi olduğunu yazması gerekir; ikisi farklı amaçla alınır. Açık alan ürünü olduğundan hava koşulları miktarı etkiler ve teslim tarihini önceden esnek tutmak gerekebilir.

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı · Gümrük Tarife Cetveli (GTİP), 6. Fasıl: canlı bitkiler, soğan ve yumrular, kesme çiçek ve süs yaprakları · T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı · Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü · süs bitkileri yetiştiriciliği ve kesme çiçek üretimi bilgi ve istatistikleri

Sık sorulan sorular