Erkek arı larvası (apilarnil)

Erkek arı larvası nedir?

Bal arısı kolonisinde üç tür arı vardır: ana arı, işçi arılar ve erkek arılar. Erkek arılar, işçi gözlerinden daha geniş ve kabarık gözlerde yetişir. Bu gözlerdeki yavruya erkek arı larvası denir. Arıcılıkta bu ürüne apilarnil de denir.

Arıcılık Yönetmeliği (2024) madde 4, arı ürünlerini arıcılık çalışmaları sonunda doğrudan arıya bağlı üretilen ürünler olarak tanımlar ve örnekler arasında bal, polen, arı sütü, balmumu, propolis, arı ekmeği, apilarnil ve arı zehrini sayar. Yani apilarnil, yönetmelikte adı geçen bir arı ürünüdür. Ama yönetmelik bu ürünün üretim ya da satış şartlarını ayrıca yazmaz; metinde erkek arı larvasına özgü bir hüküm okumadık.

Bir yüksek lisans tezi (2021), apilarnilin arıcılar arasında pek bilinmeyen bir ürün olduğunu belirtir. Tezde 100 koloniden seçilen 12 koloni üç gruba ayrılarak erkek arı larvası hasat edilmiş ve larvanın nem oranı yaklaşık yüzde 76 bulunmuştur. Bu, ürünün yaş, suyu yüksek bir madde olduğunu gösterir; saklama ve nakil bölümünde önemi vardır.

Bu rehber ürünü yalnız ticari bir yan ürün olarak anlatır. Ürüne bağlanan her türlü sağlık ve etki iddiası bu sayfanın dışındadır. Sektör kartları (varroa kontrolü yapan arıcı, toplayıcı, protein ve gıda sanayii, yem sektörü, restoran) sayfanın altında ayrıca listelenir.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 23 Mayıs 2024 tarihli ve 32554 sayılı sayı · Arıcılık Yönetmeliği (md. 4, 23, 25 ve 31 okundu) · https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/aricilik-yonetmeligi-32554 · Namık Kemal Üniversitesi · İkame yemlerle beslenen bal arısı kolonilerinden hasat edilen erkek arı larvalarının bazı kalite özelliklerinin incelenmesi (yüksek lisans tezi, 2021; kayıt sayfası özeti okundu) · https://acikerisim.nku.edu.tr/handle/20.500.11776/4201

Nasıl elde edilir?

Erkek arı larvası, kovandaki erkek yavru gözlerinden alınır. Arıcı ya erkek göz çerçevesi verir ya da koloninin kendi erkek gözlerinden yararlanır. Tezin özeti, kolonilerin besleme yöntemine göre larva miktarının değiştiğini bildirir.

Üç grup karşılaştırması: Tezin özetine göre kontrol grubunda toplam apilarnil miktarı 214,2 gram, bal ikame yemi verilen grupta 312,38 gram, protein ikame yemi verilen grupta 399,9 gram bulunmuştur. Tek erkek arı larvası verimi gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklı değildir. Özetteki p değerleri birbiriyle tutarlı görünmediğinden bu sayıları ancak bir tek çalışmanın sonucu olarak okuyun; genel bir kural saymayın.

Besleme ile ilgili sonuç: Tez, kolonilerin protein ikame yemiyle beslenmesinin apilarnil üretimini artırmada etkili olduğunu bildirir. Bu, tek bir araştırmanın sonucudur.

Koloni etkisi: Erkek larva hasadının koloni gücüne, arı sayısına ve bal verimine etkisini okunabilir bir kaynakta bulamadık. Hasat sıklığı ve uygulama için arıcılık örgütünüze ve il tarım ve orman müdürlüğüne danışın.

Varroa ilişkisi: Taksonomideki sektör kartı, varroa kontrolü yapan arıcıyı üretici olarak tanımlar. Varroa ile mücadele yöntemi ve ilaç kullanımı bu rehberin konusu değildir; veteriner hekime ya da il müdürlüğüne danışın.

Kaynak: Namık Kemal Üniversitesi · İkame yemlerle beslenen bal arısı kolonilerinden hasat edilen erkek arı larvalarının bazı kalite özelliklerinin incelenmesi (yüksek lisans tezi, 2021; kayıt sayfası özeti okundu) · https://acikerisim.nku.edu.tr/handle/20.500.11776/4201 · T.C. Resmî Gazete · 23 Mayıs 2024 tarihli ve 32554 sayılı sayı · Arıcılık Yönetmeliği (md. 4, 23, 25 ve 31 okundu) · https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/aricilik-yonetmeligi-32554

Saklama, nakil ve kalite: ne biliniyor, ne bilinmiyor?

Larva yaş bir üründür. Tezin özetine göre nem yaklaşık yüzde 76, protein grup kolonilerine göre yaklaşık yüzde 10,7 ile 14,1 arasında, yağ ve şeker oranları da ölçülmüştür. Protein ikame yemi verilen grupta protein oranı en yüksek, bal ikame yemi verilen grupta en düşük bulunmuştur.

Bu veriler yalnız bir tezden gelir ve besleme, mevsim, bölge ile değişebilir. Bu rehber bu rakamlara dayanarak bir kalite standardı ya da alım eşiği yazmaz. Alım satımda ölçüt, alıcı ile satıcı arasında yazılı mutabakattır.

Saklama sıcaklığı, dondurma, soğuk zincir süresi ve raf ömrü için resmî ya da hakemli bir kaynak okuyamadık. Larvanın bozulabilir bir madde olduğu açıktır; ayrıntı için gıda mühendisine ya da il müdürlüğüne danışın. Popüler sitelerdeki süreler rehbere alınmadı.

Sertifikasyon: Yönetmelik ve tebliğlerde apilarnile özgü bir saflık ya da bileşim ölçütü okunamadı. Ürünün tağşiş edilip edilmediğini belirlemek için hangi analizin geçerli olduğu bilinmiyor; satıcıdan analiz raporu ve kaynak bildirimi isteyin.

Kaynak: Namık Kemal Üniversitesi · İkame yemlerle beslenen bal arısı kolonilerinden hasat edilen erkek arı larvalarının bazı kalite özelliklerinin incelenmesi (yüksek lisans tezi, 2021; kayıt sayfası özeti okundu) · https://acikerisim.nku.edu.tr/handle/20.500.11776/4201 · T.C. Resmî Gazete · 23 Mayıs 2024 tarihli ve 32554 sayılı sayı · Arıcılık Yönetmeliği (md. 4, 23, 25 ve 31 okundu) · https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/aricilik-yonetmeligi-32554

Kim alır? Alıcı sektörler

Erkek arı larvası için gerçek alıcı sayısı sınırlı ve belirsizdir. Sektör kartları sayfanın altındadır; burada bağlamı veriyoruz. Hiçbir kullanım için sağlık ya da fayda iddiasında bulunmuyoruz.

Arıcılar: Larvayı elde eden arıcı ürünü ya kendi işler ya da bir toplayıcıya verir. Toplayıcılar genellikle bu ürünü soğuk zincirle taşıyan küçük ölçekli işletmelerdir.

Gıda ve protein sanayii: Taksonomi kartı, yabancı bir pazarda böcek proteini olarak onaylı ürünlere larva tozu hammaddesi olabileceğini söyler. Türkiye'de bunun gıda mevzuatındaki yeri belirsizdir (bir sonraki bölüm). Yurtdışına satış düşünenler hedef ülkenin gıda mevzuatına ve ithalat şartlarına ayrıca bakmalıdır; bu rehber o şartları okumadı.

Yem sektörü: Larvanın hayvan yemi hammaddesi olarak kullanılması, hayvan yemi mevzuatına girer. Yem olarak satış için yem işletmesi kaydı ve yem mevzuatının ilgili hükümleri gerekir; bu rehber o mevzuatı okumadı, il müdürlüğünden teyit edin.

Mutfak: Bazı mutfaklarda larva pişirilerek sunulur. Bu bir kullanım biçimi olarak anılır; Türkiye'de bunun gıda olarak satışına ilişkin düzenleme okuyamadık.

Araştırma: Üniversiteler ve araştırma kurumları erkek larva üzerine çalışır. Araştırma amaçlı alım, ticari gıda satışından farklı bir çerçevededir.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 23 Mayıs 2024 tarihli ve 32554 sayılı sayı · Arıcılık Yönetmeliği (md. 4, 23, 25 ve 31 okundu) · https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/aricilik-yonetmeligi-32554 · Tarım ve Orman Bakanlığı · Türk Gıda Kodeksi Arı Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2024/6, RG 25 Nisan 2024 / 32527; md. 2 ve 4 okundu, ekler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/04/20240425-3.htm

Mevzuat: gıda olarak satış belirsiz

Arıcılık Yönetmeliği (RG 23.5.2024/32554): Madde 4 arı ürünleri tanımında apilarnil adını sayar. Madde 23 arıcının ürettiği arı ürünlerinin üretim verilerini beyan etmesini, madde 31 il müdürlüklerinin arı ürünlerinin mevzuata uygun üretimini denetlemesini düzenler. Erkek arı larvasına özgü bir üretim ya da satış hükmü okumadık.

Türk Gıda Kodeksi Arı Ürünleri Tebliği (2024/6, RG 25.4.2024/32527): Kapsamı arı ekmeği, arı poleni, arı sütü, ham propolis, propolis, toz arı sütü ve kurutulmuş polendir ve bunların gıda ya da takviye edici gıda olarak piyasaya arzını düzenler. Bu listede erkek arı larvası ya da apilarnil yoktur. "Larva" sözcüğü tebliğde yalnız arı sütü tanımında "larva içermeyen" ifadesinde geçer.

Sonuç: Erkek arı larvasının gıda ya da takviye edici gıda olarak satılıp satılamayacağını bu iki metin açıkça söylemez. Başka bir tebliğ ya da kurum görüşü bulunabilir; biz okuyamadık. Gıda olarak satışa karar vermeden önce il gıda tarım ve hayvancılık müdürlüğünden yazılı görüş alın. Belirsiz bir ürünü gıda diye satmak hukuki ve mali risk doğurur.

Takviye edici gıda ve geleneksel tıp: Arı ürünleri tebliğinin kapsamı, geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulamalarında kullanılacak ürünleri dışarıda bırakır. Larvanın bu tür bir uygulamada kullanılması ayrı bir mevzuatın konusudur ve bu rehberin dışındadır.

Yan ürün mevzuatı: İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği (RG 24.12.2011/28152) madde 14(1)(e), arıların ve arıcılık yan ürünlerinin resmî denetim altında yakılabileceğini ya da gömülebileceğini düzenler; bu bir imha hükmüdür. Larvanın bu yönetmelikte hangi kategoriye girdiği okunamadı.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 23 Mayıs 2024 tarihli ve 32554 sayılı sayı · Arıcılık Yönetmeliği (md. 4, 23, 25 ve 31 okundu) · https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/aricilik-yonetmeligi-32554 · Tarım ve Orman Bakanlığı · Türk Gıda Kodeksi Arı Ürünleri Tebliği (Tebliğ No: 2024/6, RG 25 Nisan 2024 / 32527; md. 2 ve 4 okundu, ekler okunmadı) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/04/20240425-3.htm · T.C. Resmî Gazete · 24 Aralık 2011 tarihli ve 28152 sayılı sayı · İnsan Tüketimi Amacıyla Kullanılmayan Hayvansal Yan Ürünler Yönetmeliği (md. 7, 9 ve 14 okundu) · https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/12/20111224-3.htm

Alım-satım, nakliye ve depolama

Fiyat satıcıda belirlenir; tarımart fiyat vermez. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler larvanın yaşı ve tazeliği, ambalaj ve soğuk zincir imkanı, parti büyüklüğü, besleme ve üretim koşulları, analiz raporu, alıcının kullanım amacı, mevzuat belirsizliğinin yarattığı risk, nakliye mesafesi ve mevsimdir.

Nakliye ve saklama: Yaş bir ürün olduğu için soğuk zincir gerekir. Taksonomideki kart dondurarak nakli anar. Süre ve sıcaklık için resmî kaynak okuyamadık; alıcı ile yazılı mutabakat yapın.

Teslimde ne istenir: miktar, hasat tarihi, kaynak (işletme numarası), saklama koşulu ve alıcının kullanım amacı. Gıda olarak satılacaksa il müdürlüğünün yazılı görüşü.

İlan verirken ürünün erkek arı larvası olduğunu, hasat tarihini, miktarını, saklama biçimini, kaynağı ve teslim yerini yazın. Sağlık ya da etki iddiasını ilana yazmayın. İletişim tarımart portalı içinden yapılır.

Kaynak: T.C. Resmî Gazete · 23 Mayıs 2024 tarihli ve 32554 sayılı sayı · Arıcılık Yönetmeliği (md. 4, 23, 25 ve 31 okundu) · https://www.lexpera.com.tr/resmi-gazete/metin/aricilik-yonetmeligi-32554 · Namık Kemal Üniversitesi · İkame yemlerle beslenen bal arısı kolonilerinden hasat edilen erkek arı larvalarının bazı kalite özelliklerinin incelenmesi (yüksek lisans tezi, 2021; kayıt sayfası özeti okundu) · https://acikerisim.nku.edu.tr/handle/20.500.11776/4201

Sık sorulan sorular